ORTUS.
133
rum
formas:
neque
unius
substantiae
for¬
mam
producere
aliam.
Cum
generantis
forma
sit
localiter
extra
semen.
2.
Terra
quoque,
licet
potestatem
germinandi,
&
foecundandi
semina
receperit,
extra
coe¬
li
seminis,
aut
alterius
causae
interven¬
tum:
non
tamen
est
productiva,
sive
effe¬
ctiva
formarum.
3.
Suppono
itaque
Deum
esse
veram,
perfectam,
&
actualiter
o¬
mnem
omnium
essentiam.
4.
Esse
autem
quod
res
habent,
est
entis,
sive
ipsius
crea¬
turae:
Non
autem
Deus.
5.
Licet
enim
pro
pignore,
dono,
feudo,
vel
talento,
ens
habeat
suum
esse,
à
Deo,
dependenter:
est
tamen
illis
ex
creatione
proprium.
6.
Convenit
autem
enti
cum
suo
esse,
ut
ali¬
quid
agat,
&
operetur
in
sui
propagatio¬
nem,
iuxta
benedictionem:
"Crescite,
&
multiplicamini."
Hinc
nempè
causae
secun¬
dae
habet.
7.
Deus
ergo,
ad
generationem
entis,
concurrit
ut
causa
universalis,
inde¬
pendens,
totalis,
essentialis,
&
efficienter
efficiens:
sed
ens
creatum
concurrit,
ut
causa
dependens,
partialis,
particularis,
&
dispositivè
efficiens.
Quid
autem
ad
for¬
mae
productionem
tribuat
creatura;
No¬
ta.
(17)
Quod
cum
entia,
ad
generandum
ni¬
hil
habeant
ex
se;
sed
ex
mutuo
&
gratis
cuncta
possideant:
fatentur
eo
ipso,
Deum
omnia
operari,
mediatè,
&
imme¬
diate,
sed
animal
non
generat
animal,
at
benè
semen
ad
animal.
Ea
propter,
non
generat
formam
ejus.
Semen
autem
ad
formam
animalis,
est
tanquam
Archite¬
ctus
disponens:
non
autem
ut
formae
fa¬
ctor,
Archeum
quidem
à
generante
mu¬
tuat:
non
formam,
imo
nec
lumen
vitae,
quo
forma
splendet.
(18)
Non
est
itaque
ini¬
tio
generationis,
Archeus
adhuc
lumino¬
sus:
sed
est
aura,
in
quam
forma,
vita,
vel
anima
sensitiva
generantis,
parumper
ni¬
tuit,
donec
sufficienter
sui
fulgoris
sigil¬
lum
aliquod
umbratile
impressisset.
(19)
Quae
aura,
avida
splendoris,
sensati
in
generante.
semel
ac
umbratiliter
in
se
concepti,
in¬
tendit
via
omni
sibi
possibili,
corpus
or¬
ganizare,
ad
receptionem
illius
luminis,
&
actionum,
à
lumine
illo
dependentium.
Quorsum
ergo
desiderando
anhelans,
se¬
ipsam
magis
magísque
accendit,
(hoc
in
typo
metaphorico,
est
naturam
per
phi¬
lautiae
desiderium
orare,
quaerere,
&
pul¬
sare)
curritque
perfectissimè,
ut
suscipiat
istud
lumen,
formam,
sive
vitam.
Quam
tandem
non
aliunde
acquirit,
nisi
ab
eo,
qui
via
est,
veritas,
&
lumen
vitale.
Quor¬
sum
ergo,
cum
Archeus
devenerit,
nec
inte¬
rim
ultra
progredi
valeat,
sistiturque
tan¬
dem
formas,
de
manu
Patris
luminum
re¬
cipit,
postquam
plenè
suis
est
functus
mu¬
niis.
Haec
sic
dictat
Christiana
Philoso¬
phia,
quae
in
animalibus,
&
plantis,
fit
fa¬
cilis
intellectu:
(20)
Ast
in
lapidibus,
minera¬
libus,
metallis,
adeoque
in
fructibus
aquae
non
vitalibus,
eadem
accommodatè
sunt
interpretanda.
Non
enim,
etsi
haec
fami¬
lia
non
propaget
vi
seminis,
nec
extra
se
edat
posteros,
proinde
deficit
ens
in
ea,
quod
illam,
ad
destinatos
maturitatis
fi¬
nes
perducat.
Enimverò
cum
nihil
uspi¬
am
semetipsum
disponat,
aut
moveat,
nisi
semen
sit:
necesse
est,
quidquid
genera¬
tur,
Id
habere
intus
dispositorem,
qui
in
aura
molli,
aquosa,
salsa,
lutosa,
&c.
se¬
deat.
Non
quidem
quod
heic
fluat,
aut
oberret
per
istam
massam,
perinde
atque
in
brutis;
aut
quod
proinde,
in
perpetuo
succo
habitet:
sed
aura
est
per
totum
in¬
corporata,
nec
varians
ab
indole
fructus
producti.
(21)
Imo
in
mineralium
classe,
iste
dispositor
est
fermè
vitalis,
ac
sensitivus.
Quoniam
Adepti
Chymici,
univocè
tra¬
dunt,
si
semen
lapidis
Chrysopaei,
semel
in
ovo
illorum,
fotum,
postmodum
infrigi¬
detur
tantillum,
deinceps
desperatum
fo¬
re
conceptum
&
progressum
ad
lapidem.
Id
quod
ovis
avium
cum
sit
simile,
etiam
proin
sine
vita
sensitiva
subsistere
nequit.
Mirandum
profecto,
quod
Scholae
agno¬
scant
materiam
omnem
secundam,
fluere
ex
quadam
universali
materia:
non
admit¬
tant
tamen
omnem
vitam,
sive
omnes
for¬
mas,
immediatè
derivare
à
vita
primiti¬
va,
&
actu
omnium
primo.
Omnem
nimi¬
rum