FORMARUM
134
rum
rerum
perfectionem,
derivare
ex
u¬
ni
versali
superessentialique
perfectionis
essentia.
Imo
potius
hodie
derideant
Platonem,
cum
suo
deorum
principio,
&
Avicennam
cum
Cholcodea
Pantomor¬
phe.
Qui
tamen
longe
vicinius
veritatem
in
hoc
salutatunt,
quam
Christiani:
qui
coelorum
aspiratu,
accidentium
opera
&
dispositionum
materialium
fayore,
ipsas
rerum
vitas,
formas
substantiales,
quiddi¬
tatesque
produci
astruunt.
Propono
cae¬
citatem
ratissimorum
virorum,
sub
lumi¬
ne
factam.
(22)
Putant
enim
ignem,
substan¬
tiam,
&
lumen,
tantum
esse
accidens.
Bo¬
na
fide
credulitatis,
in
gentilium
errores
consenserunt,
&
seducti
sunt
in
multas
absurditates.
1.
Coacti
sunt,
formas
re¬
rum
negare
absolute,
esse
lumina.
2.
Vi¬
tas,
sive
formas,
atque
lumina,
locari
inter
substantias:
cum
inter
accidens,
&
sub¬
stantiam,
medium
ens
non
agnoscerent,
3.
Materiam
quamvis
esse
substantiam,
substantem,
&
perennem;
formas
vero
esse
substantias
privativas,
tamen
annihi¬
labiles
instar
accidentium.
4.
Materiam
mutuare
suum
esse
substantiale,
à
forma
non
substante;
sed
annihilabili.
5.
Quod
formae
cedant
materiae,
in
substando,
&
subsistendo.
(23)
Quas
absurditates,
retrospi¬
ciendo
notassent,
nisi
creduli.
1.
enim
sci¬
vissent
solam
mentem
inter
formas,
esse
substantiam.
2.
alias
autem
formas
mnes,
esse
de
classe
vitae,
extra
accidens
&
substantiam.
3.
Quod
impossibile
sit
un¬
quam,
materiam
fieri
accidens.
4.
Eo¬
quod
materia
non
sit
annihilabilis.
Quod
impossibile
sit,
accidens
mutari
in
substantiam.
6.
Quod
accidens
assumat
gradus,
non
autem
substantia.
7.
Quod¬
que
ideo
accidens,
utrimque
graduatum,
nequeat
gradualitatem
deponere,
ut
fiat
substantia.
8.
Quod
etsi
lumen
reputetur
accidens,
nunquam
faciet
de
se
ignem,
ni¬
si
ignis
substantia
esse
desinat.
9.
Quod
frivola
sit
quaestio,
quomodo
accidens
fa¬
ciat
substantiam,
cum
praesupponat
im¬
possibile.
Ergo
accidens
non
producet
substantiam
ex
se,
cum
hoc
sit
impossibi¬
le:
Neque
accidens,
ex
substantia
faciat
sub¬
stantiam.
Nam
&
quaestio
non
inculcat,
quomodo
è
substantia
fiat
substantia.
Sed
quomodo
accidens
producat
substantiam.
Nam
etsi
operatio
dispositiva
&
accidenta¬
lis
intercurrat
in
productione
rei
substan¬
tialis:
Non
tamen
ipsa
substantiae
produ¬
ctio,
ullatenus
accidens
aspicit,
tanquam
sui
principium
productivum.
Porro
cum
Scholarum
duo
praecipui
ductores,
caecu¬
tientes,
sub
aspectu
luminis
&
ignis,
à
ve¬
ro
devii
facti
sint,
opere
pretium
censui,
me,
(24)
Pyrotechniae
tyronem,
demonstrasse,
ignem
nec
substantiam,
nec
accidens
esse:
sed
peculiarem,
&
separatam
ab
ambo¬
bus
creaturam,
quae
sibi
similem
nusquam
habet.
Quod
autem
ignis
culinarius
non
sit
Substantia.
Siquidem
elementalis
nul¬
lus
est,
imo
si
esset,
nullius
foret
usus
(ut
suo
ostendam
lòco)
Non
enim
possunt
congredi
quatuor
elementa,
ad
composi¬
tionem
corporum,
quae
mista
creduntur.
Quia
non
descendit
substantia
elementa¬
lis
ignis,
à
tot
mille
leucis,
ut
se
jungat
com¬
sociis
elementis,
in
constitutionem
misto¬
rum
illorum,
idque
raptim,
statimque
ad
pla¬
citum
seminum.
Nec
ignis
est
proprium
descendere,
ut
nec
proprietas
est
aquae,
vocare
ad
se
ignem,
pro
mistura
in
futu¬
rum
facienda.
Sunt
enim
commistiones
illae
elementorum
ethnicorum
somnia,
atque
ridicula
ludibria,
quibus
Scholae,
absque
controversia
hactenus
se
circum¬
veniri
passae
sunt.
Quippe
si
prope
lunam
esset
ignis
elementalis;
ut
verus
esset
i¬
gnis,
deberet
habere
easdem
planè
pro¬
prietates,
quas
habet
culinarius:
vel
hic
saltem
non
esset
ignis,
&
proprietates
hu¬
ius
non
essent
essentialiter
communes
igni
elementario.
Coelestis
enim,
sive
elementalis
ignis,
deberet
consumere
a¬
ctu,
atque
habere
alimentum,
non
qui¬
dem
exterius
circa
se:
sed
intra
se,
peni¬
tus
permistum:
cum
una
pars
ignis,
tam
nutriri
deberet
quàm
altera.
Imo
nisi
hoc
enim
sic
contingeret,
ignis
aeri,
tanquam
alimen¬