855
162 NATURA CONTRARIORUM
in ullo radio, nisi directo dumtaxat. At
haec aliis relinquo, sub thesibus à me for¬
matis. (52) Ego Physicen magis tracto. Mo¬
derni distinxerunt qualitates per classes:
ut primae scilicet referrent elementalem
vultum caloris, frigoris, humiditatis, &
siccitatis (quarum duarum posteriorum
censuram alibi demonstravi) Secundae
vero qualitates continerent leve, grave,
molle, durum, asperum, glabrum, friabi¬
le, tenax, album, nigrum; itemque odo¬
res & sapores, ut dulce, amarum, salsum,
acre, ponticum, acidum: quippè quos pu¬
tant ex elementorum mistione proximè
resultare. Quod falsum est: cum elemen¬
ta nunquam mista fuerint: sequuntur er¬
go praefatae qualitates, tanquam dona sua
seminum formalia initia, habentque se per
modum fracedinis fermentalis. Vt patet
in fungorum speciebus. Tertias dein qua¬
litates vocant specificas & formales, iisque
adhuc quartas ceu magis abstractas ad¬
didere. Tertia ergo qualitas est specialis
sapor aromaticus in cinnamomo, croco,
cariophillis, &c. singulariter suae speciei
servans. Quartae ergo, sunt magis forma¬
les, magísque à corpore remotae. Qualis
est venenosa in venenis, solutiva in laxan¬
tibus, attractiva ferri in magnete, pro¬
ductiva lactis in foeniculo, etc. Saltem
tres priores classes operantur corporali¬
ter vi seminum, quatenus sibi materiam
desponsarunt. Sed duae deinceps sunt pla¬
nè formales, aguntque per vim lumina¬
rem, & abstractam, concreto suo alliga¬
tam habentque ideo imprimere suas a¬
ctiones in formas vitales. Tres priores
scilicet, vix penetrant alia corpora, mul¬
toque minus commiscentur illis radicali¬
ter: Ideoque transmutantur ab Archeo
nostro:. Ita ut quamvis vitae mediae suae
obscuram proprietatem à transmutato es¬
se sui adhuc secum ferant: subiguntur
tamen in nostri clientelam, fiuntque cives
nostri: Plura licet inter transmutandum,
insigniter cum Archeo dissideant, quia
fortitudinem idomitam qtque alias in¬
capacitates habeant, sordes inquam, &
impedimenta. (53) Incorporantur videlicet
nobis, cum nota vitae suae mediae, quam
difficulter exuunt: subiguntur tamen. Sin
minus: rejiciuntur post relictum in no¬
bis sui contagium. Ideoque degenerant in
sordes morborum occasiones: quibus
Archeus diversimodè commotus, indi¬
gnatusque format deinceps morbos. Sed
proprietates formales, & prorsus abstra¬
ctae emanant è formis, suntque luminares
ideo & igniculi ipsiusmet formae, vim ha¬
bent penetrandi Archeum, per totum ejus
lumen, vitam item & partium formas. (54) Co¬
gitabam ergo pridem, an morsus rabidi
deferret in saliva quandam sigillarem fan¬
tasiam, quae nostram velut suum patiens
in se converteret, formaretque sibi pro¬
priam luminarem proprietatem, effectri¬
cem Hydrophobiae? An vero noster Ar¬
cheus sibi fabricaret imaginem virulen¬
tam propria spontè. At tandem ista dispu¬
tatio, solius nominis est mihi visa. Quip¬
pè inveni in hujusmodi actionibus lumi¬
nosis, connexionem unitatis in puncto,
causae scilicet occasionalis, & efficientis
nostri Archei, eo quod per modum lu¬
minum se penetrent, & uniant radicali¬
ter absque alia distinctione, quam termi¬
norum relativorum. (55) Quod nunc de ex¬
terno rabidi veneno, idem de carcinoma¬
te atque aliis esto iudicium. Lumen nam¬
que formale virulentum, subnatum in vi¬
ta nostra, sit ipsum vivens, adeoque pro¬
ut Archeus rabidus fermentaliter conta¬
gium externum suscipit; ita & in cancro,
aberrans, se transplantat in furores, qui¬
bus carnem topicè infestat. Nam sive de¬
ferantur intro, per accidens externum; si¬
ve vero intus suscitentur, adeoque hacte¬
nus aliqualiter differant, quoad initium
principiativum: Interim tamen per ap¬
plicationem idem est, luminis tamen vi¬
rulenti, seryato modo propagandi & pe¬
netrandi iuxta proprietates seminum,
servataque sphaera activitatis veneno cui¬
que propria. (56) Nam quaedam subito se pro¬
pagant