NESCIA.
163
pagant
in
totum,
&
necem
mox
inferunt:
alia
vero
topicum
venenum
exercent,
eo
quod
horum
proprietas,
etsi
penetret
ex
natura
veneni,
se
dilatat
tantum
juxta
praescriptum
sui
veneni.
Haec
nimirum
est
immediata
actio
formarum
in
formas,
per
penetrationem
unitionis
fermentalis,
cum
transmutatione
nostri.
(57)
Itaque
non
propriè
suscitatur
novum
venenum
in
Archeo,
ut
sibi
formet
venenum.
Pro
ut
alioqui
alibi
(ut
in
febri)
occasionalis
materia
Archeum
in
furorem
concitat,
non
quidem
ad
fabricandum
alias
mate¬
rias
occasionales
febriles:
sed
Ideas
nu¬
das
furoris,
ad
expellendum
dicatas,
quas
in
suimet
substantia
depingit.
Ast
lumina
formalia
venenorum,
penetrant
lumen
vitale,
commutando
efficienter
&
potenter,
propter
venenum
occasionale
sibi
insertum,
praesens
&
radicaliter
pene¬
trans
vitam
mediam
nostram,
eamque
in
ul¬
timam
disponit,
per
primam
vitam
vene¬
ni.
Igniculi
quippe
sunt
formales,
animan¬
tati,
vel
non,
perinde
esto.
Quoniam
a¬
gunt
licentia
&
libertate
formali,
qua
se
in
puncto
penetrant
&
insinuant
in
instanti.
Aguntque
quod
agere
iussa
sunt
à
Domi¬
no.
(58)
Considerandum
dein,
quo
pacto
vitam
nostram
tam
facile
pessumdent.
1.
An
vi¬
delicet
nostram
transmutent
in
suam.
2.
An
vero
Archeum
in
furorem
agant,
ut
se¬
ipsum
amens
perdat,
&
per
totum
se
dif¬
fundat.
3.
An
vero
per
privationem
lumi¬
nis
mortificent,
ex
sufflando
scilicet
igni¬
culi
nostri
lumen
in
Archeo.
4.
An
tan¬
dem
Archeum
sub
se
comprimant,
per
sui
exaltationem
virulentam?
Certum
est
imprimis,
hoc
non
fieri
per
contrarieta¬
tem,
quam
in
naturam
intrasse
nunquam,
demonstratur
alibi.
2.
Certum
est,
fieri
per
dona
divinitus
veneno
collata,
quae
proprietates
dicuntur.
3.
Certumque
est,
venena
diversimodè
in
nos
agere,
atque
modum
quadruplicem
venenorum
sta¬
tuisse
differentias.
4.
Certumque
est
tan¬
dem:
Quod
Deus
non
creaverit
mortem,
ut
nec
venena,
hominum
exterminium,
quem
immortalitate
donaverat:
attamen
corrupta
illius
integritate
illi
evaserunt
lethalia,
quae
venena
ipsi
prius
non
erant.
Sunt
interim
venena
quaedam
fermenta¬
lia,
quae
non
tam
vi
luminaris
igniculi
&
proprietate
formali
nos
perdunt:
quam
fermento
quodam
penè
odorabili.
Adeo¬
que
unica
vita
multos
sibi
hostes
unde¬
quaque
timet.
Etenim
fermenta
ejusmo¬
di
magis
accedunt
ad
naturam
corporum.
(59)
Vides
illud
in
lychnio
sulfurato,
quod
ac¬
censum
&
suspensum
in
vase
vitreo,
arde¬
bit
quidem,
&
implebit
vas
sublimata
sul¬
furis
fuligine:
quam
etsi
exspirare
fece¬
ris,
atque
iterum
lychnium
ardens
impo¬
sueris,
momento
ipso
quo
intrat,
extin¬
guitur.
Non
quidem
à
fumo
sulfureo
(qui
cum
sit
ipse
adhuc
sulfur,
deberet
potius
accendi)
sed
à
Gas
sylvestri,
cujus
solus
odor
novam
flammam
extinguit:
non
quidem
materiali
flatu,
sed
odore
sui:
Imo
nedum
lychnium
sulfuratum,
sed
etiam
flammam
extinguit
candelae.
Id¬
que
probatur.
Qua
si
in
cadum
spatiosum
miseris
flammam,
tantisper
atque
frace¬
dinem
vas
redolet,
vel
alioqui
fracidae
fe¬
cis
aliquantillum
continet,
ex
sufflat
flam¬
mam
lychnii
aut
candelae.
Idem
propor¬
tionaliter
ergo
in
vitalibus
igniculis
for¬
malibus
intellige.
Sic
nimirum
in
cryptis
&
fodinis
facile
necantur
homines,
odo¬
re,
&
Gas
loci.
Sic
&
venenum
pestilens,
saepè
absque
mora
vitale
lumen
perimit.
Quia
venena
ejusmodi,
sunt
positiva
&
ex¬
sufflativa,
mortalia,
non
autem
privativa.
Neque
enim
alio
etymo
donari
possunt,
quam
quod
suo
Gas
virulento
efficienter
exsufflant,
lumen
formale,
animam
sensi¬
tivam,
sive
formam
substantialem
vitae
nostrae.
Ideoque
inter
entia
realia
locum
habent,
&
quidem
potentissima.
NATU¬
X
2