NESCIA
167
suffuratus,
Theoremata
elementorum,
primarum
qualitatum,
complexionum,
&
humorum
erexisse,
gloriatus
est.
His¬
que
cuncta
naturae
tam
sanae,
quam
in¬
validae,
opera
&
fortunas
dicavit.
Quae
post
Graeca
Gens
opulenter
adauxit.
Quibus
hypothesibus,
Mauritani,
ad
pal¬
mam
contendentes,
laxa
superstruxerunt
experimenta.
(11)
Haec
itaque
fuit
nascen¬
tis
Medicinae
origo
&
sors;
hique
inven¬
tores.
In
his
demum
statum,
nec
pro¬
gressum
est
deinceps.
Galenus
ab
Anti¬
quioribus
admonitus,
advertens
ignem
per
aquam
extingui,
&
aquam
igne
calefa¬
ctam
evanescere,
leporem
se
auribus
tenere
ratus,
omnes
propemodum
morbos,
eo¬
rundemque
remedia,
in
primis
istis
cor¬
poribus,
eorumque
qualitatibus
auden¬
ter
constituit.
Dixit
namque
ignem
aquae
hostilem
&
vicissim.
Vnde
decreto
uni¬
versali
fanxit,
in
nobis
congressum
qua¬
tuor
elementorum,
in
vicem
continuo
in
nobis
bello
pugnantium
&
contrariorum
in
nobis
continuam.
Atque
inexcusabi¬
lem
velitari
luctam.
Quare
etsi
foris
la¬
cesseret
nihil,
fore
tamen,
ut
quandoque
intemperies,
sive
morbus
atque
ruina,
spontè
adveniant.
Mors
inquam,
ex
com¬
positionis
elementalis
necessitate,
erum¬
peret.
Hoc
in
Galeno
quidem
fuit
con¬
nivendum.
At
non
in
Christianis:
si
non
doceant,
in
Adamo
parem
compositionis
necessitatem
fuisse
antè,
quae
fuit
post
pec¬
catum.
Si
nempè
Adami
compositio,
quatuor
dimicantibus
elementis
connexa¬
staret.
Statuunt
itaque
Scholae
omnes,
sola
contraria
contrariorum
fore
reme¬
dia.
Quibus
videlicet
omnis
excessus
(no¬
mine
morbi
insignitus)
in
synmetriam
re¬
digeretur.
Plausibilis
ista
&
stupida
do¬
ctrina
placuit
facilè
omnibus,
in
igna¬
viam
subscribendi
pronis.
Quippè,
quae
sensu
rustico,
magno
compendio,
&
pas¬
sim
à
quolibet
facilè
conciperetur:
atque
hinc
ideo
avidissimè
est
imbibita.
Galenus
interim,
quantumvis
amputationem,
vel
resectionem
nosceret
enti
nato,
privativè
oppositam:
attamen
non
addubitavit
partium
vel
humorum
ablationem,
re¬
spectu
membrorum,
redigere
ad
seriem
contrariorum.
Neglexitque
privationum
familiam,
ceu
adultero
congressu
natam.
Hinc
uni
versum
quaecunque
numero,
situ,
magnitudine,
proportione,
affluxu,
vel
ef¬
fluxu,
dissentirent,
à
debito
ordine
assum¬
sit,
tanquam
si
essent
contraria,
ut
fa¬
tuae
suae
Regulae
stabilitatem
faceret.
Quasi
Medicina
non
operaretur
physicè;
sed
per
solam
staret
Mathesin.
(12)
Hinc
tan¬
dem
absurdo
generalissimo,
indicationes
naturales
morborum,
per
solas
contrario¬
rum
oppositiones
fieri
dictavit.
Axioma¬
tibus
enim
suis
necessitates
subservire
voluit:
non
autem
axiomata,
necessitati¬
bus
conformia
erexit.
Quae
ruinam
pro¬
inde
facere
iubentur,
quotquot
ad
tantae
ignorantiae
lubitum,
efficta
propinantur.
Manet
itaque
hactenus
à
Scholis
&
vulgo
adorata
maxima,
universalis
velut
meden¬
di
apex,
quae
per
contrarietates,
Id
est,
per
rixas,
lites,
bella,
pugnam,
crisesque,
sa¬
nandi
tritam
orbitam
consignant.
Sic
e¬
nim
creditum,
sic
factum,
fictumque
est
hactenus,
atque
id
tam
extra
controver¬
siam:
quod
nil
aequè
censeatur
plausibile
&
subscribendo
pronum,
suaque
intelli¬
gendi
facilitate,
oblectando
&
abripiendo
incautum
quemlibet
decipiat.
(13)
At
cogni¬
tio
causarum
atque
sanandi
radices,
lon¬
gè
occultiori
stipite
crescunt,
quam
quod
vulgus
rustico
sensu
flores
earundem
de¬
cerpat.
Nec
consideravit
Galenus,
quod
unum
contrariorum,
toties
praedicari
o¬
porteret,
(juxta
Aristotelem)
quoties
alterum,
eo
quod
utrumque
staret
sub
eo¬
dem
genere,
parilique
privilegio
gauderet.
Quocirca
neque
investigavit
unquam
quodnam
esset
illud
genus,
sub
quo
staret
positiva
frigiditas,
sive
frigus,
contrarium
calori
putrido
tam
multiplici,
quot
fe¬
brium
finxit
species.
Nimirum
ubi
repe¬
riret
frigus;
maligno,
putrido,
hecticoque
calori
contrarium.
Totidemque
passuum
excessibus
calori
repugnans.
Quaeve
ista
esset