168
NATURA
CONTRARIORUM
esset
singularis,
&
individua
frigoris
a¬
ctio,
tam
diversorum
graduum,
atque
spe¬
cierum,
quibus
totidem
calores
subiugati,
ad
symmetriam
cogerentur.
Quod
sanè
quamdiu
neglectum
à
Galenicis
fuit:
etiam
remedium
cuique
febri
justum,
mansit
ignoratum,
adhibitaque
fuerunt
remedia,
à
coniectura
&
casu
praescripta.
(14)
Angustiis
nempè
Galenicis,
utrobique
sua
subiacent
mendacia
in
mortalium
ne¬
cem
conspirantia.
Irrisit
quidem
Gale¬
num
Paracelsus,
helvetico
sarcasmo,
licet
subinde
ad
eandem
methodum
coactus
recurrat,
suae
increpationis
continuae
im¬
memor.
Coagulata
nempe,
non
raro
re¬
solutis,
&
resolventibus
contraria,
esse
vo¬
luit:
imo
multoties
ad
explosas
intempe¬
ries
elementales,
incoactus
recurrit.
Tan¬
dem
fervore
contradicendi,
omnium
me¬
delam
constituit
in
similitudine
tam
na¬
turae,
quam
causarum
morbificarum,
cum
ipso
remedio.
Indistinctionis
scil.
plenus
ubique.
(15)
Ego
vero
sub
libertate
Philosophi¬
ca,
nemini
addictus
magistro,
sentio:
quod
si
ablatione
causarum,
omnis
inde
affe¬
ctuum
connexitas
amputetur;
omnem
morborum
sanationem,
eadem
quoque
causarum
lege,
definiri
debere.
Adeo
quod
correctio,
ablatio,
extinctioque
ef¬
ficientis
immediati
(quae
privationem
es¬
fectus
inde
consequentis,
intra
se
adaequa¬
tè
claudant)
potissimum
in
medendo
car¬
nem
continerent.
Non
autem
similitudi¬
nes,
ut
neque
remediorum
contrarietates.
Inprimis
morborum
producta
(puta
cal¬
culum,
uti
in
se,
suum
agens,
in
se
coa¬
gulatum,
retinent:
ita
quoque
ablationo
solius
effectus,
persaepè
sanari.
Quia
si¬
mul
quandoque
tollitur
connexio
causae
internae,
sive
immediati
efficientis,
cum
materia
sua.
Adde
his,
quod
sola
solutio
connexitatis,
efficientis
ad
materiam:
ad¬
coque
luxata,
vel
laxata
adaptio,
extin¬
ctioque,
&
pacatio
privitivae
perturbatio¬
nis
in
Archeo
(quae
in
se
nonnunquam
meram
privationem
includunt)
totam
non
raro
sanandi
historiam
compleant,
absque
ulla
contrarietate,
vel
similitudi¬
ne
remedii,
ad
causas
occasionales.
Quod
ipsum
meminisse
debuisset
Paracelsus,
si
ad
sua
semel
respexisset
arcana.
Anim¬
ad
vertisset
namque
citò,
unum
aliquod
istorum,
omnes
propemodum
morbos
ex
aequo
profligare,
citra
relationem
ul¬
lam
similitudinis,
aut
contrarietatis:
at
solius
tincturae
vitalis
irroratione,
dono,
arcano,
id
est
super
affluentia
bonitatis.
Enimvero
quicquid
in
natura
fit,
aut
na¬
scitur,
fit
ex
necessitate
seminum
efficien¬
tium.
(16)
Semina
autem
ipsa
nullatenus
ope¬
rantur
ob
scopum
similitudinis,
aut
con¬
trarietatis
(ut
alioqui
vulgo
putatur)
sed
duntaxat,
quia
sic
sunt
iussa
operari
à
re¬
rum
Domino,
qui
solus
scientias,
fines,
se¬
minibus
dedit,
sibi
soli
cognitos
à
priori.
(17)
Alioqui
semina
vadunt,
&
quorsum,
ne¬
sciunt:
seseque
dirigunt
quidem,
tan¬
quam
scientia
pollerent,
sed
tendunt
per
media
sibi
concessa,
ad
fines
sibi
ignotos.
Vocamus
namque
impropriè
medicami¬
num
intentiones,
aut
naturae
scopos:
non
quod
sibi
ab
initio
scopum
praefixerint,
tanquam
si
mente
&
praescientia
polle¬
rent:
Verum
quod
ex
dono
creato,
nata
sint
sua
directione
spontè
ac
naturaliter
defluere,
ad
ejusmodi
fines,
Deo
cogni¬
tos.
Hoc
namque
sic
dictat
Christiana
Philosophia,
ignorat
autem
Schola
ethni¬
ca.
(18)
Itaque
vel
in
lumine,
admiror
Schola¬
rum
ausum,
quae
entia
naturae
seminalia,
non
agnovere
in
morbis:
qualitatesque
entium
per
se
subsistentium,
&
morboso¬
rum
loco
substituere,
aestimandas
nihilo¬
minus
voluere,
per
modum
arbitrii,
sen¬
suum,
ac
thymosis,
quatenus
antipathias,
ac
contrarietates,
proprio
impetu
posside¬
rent.
Equidem
sic
assuevi
philosophari,
ut
res
ipsas,
ex
radicali
fundamento,
iuxta
cotem
sacrae
veritatis,
quam
proximè
li¬
ceret
humanis
ingeniis,
dimetiri
cupe¬
rem.
Vt
ergo
ostendam
contrarietatis
theses,
meros
continere
in
naturam
soloe¬
cismos,
prius
advertendum
est:
(19)
futile
A¬
ristotelis
tulisse
inventum,
materiam
pro¬
gene¬