855
NESCIA 169
generationis subiecto prostituere, tam in
natura integra, quam corrupta (scilicet
aegritudine morbi) omni prorsus acciden¬
te privam (feliciter sic nempe incipit à
duplici accidentium, & formarum omni¬
moda privatione, pro rerum primordiali
initio.) Omne idcirco accidens, tam in¬
natum, quam superveniens, consequen¬
ter quoque dependere, atque profluere
è formarum gremio. (20) Sic quidem ut à
forma ejusque praeludio, in Archeo o¬
mnis activitas, tam materiae quam acci¬
dentium, dependeat necessariò: interim
Scholae ab hoc Aristotele edoctae (susti¬
nent etiamnum hodiè) substantiis tam
materialibus, quam formalibus, nil esse
posse contrarium. Non video ergo, unde
accidentia suam sibi contrarietatem men¬
dicabunt, praecipuè quae sunt nuda, im¬
mediata, atque mera formarum suarum
organa? Vnde enim hausissent suam con¬
trarietatem, quorum materia & forma,
(totalia nimitum accidentium principia)
omnem à se procul contrarietatem repel¬
lunt. Potissimum, quod accidentia in se
considerata, non tam sunt entia, quam
entium; adeoque ex se sint nihil, nihil
operentur aut valeant. (21) Necesse est ergo,
si in natura aliqua sit contrarietatis inten¬
tio, eam primariò esse, in principio acti¬
vo, id est, in sinu formarum. Adeo quod
vel hactenus formae ipsae (quas tamen abs¬
que controversia in numerum substantia¬
rum relegarunt) sibi invicem essent actua¬
liter & potentialiter contrariae primitivo
iure. Consequenter quoque falsum esse
Scholarum axioma, Quod Substantiis ni¬
hil sit contrarium. Vel oportet acciden¬
tia eandem contrarietatem habere inde¬
pendentem à formis: atque ex sui pro¬
pria natura, extra & contra possibilita¬
tem formarum. Id est, non esse media
immediata, producta, & organa forma¬
rum: sed ex se oriri, stare, perseverare &
agere, etiam invitis formis, extra & prae¬
ter formas. Esse inquam entia independen¬
tia, & non amplius entium. Vel tertio tan¬
dem fatendum mecum, nullam esse in
natura contrarietatem, praeterquam inter
agentia libera & electiva. Addo. Si con¬
trariorum paritas subsistat, juxta praefa¬
tum axioma: necesse est, relationem fun¬
dandae relationis, inter contraria, depen¬
dere à radice substantiali, sive à radicali
contrarietatum respectu, & intima pro¬
portionis adaequatione penitissimè prae¬
sente. Quod est dixisse. Essentiam fun¬
dandae relationis contrarietatum (prio¬
rem alioqui quam sit ipsa formarum exsi¬
tentia) sitam omnino, in ipso penitissi¬
mo substantiali formarum principio, con¬
trarietatis omnino incapace. Idque sive
Deum ipsum, sive aliam substantiam crea¬
tam spectes. Adcoque est necessum, con¬
trarietatem in natura includere contradi¬
ctionem, in suis & Philosophiae initiis.
Sin autem haec, prout supernaturaliter, &
in Deo consideres, non idcirco contra¬
riantur etiam. Adeoque nec à Deo in
naturam fluent ut contraria. Et hoc ipsum
dico. Urgeo & ulterius. Si unum con¬
trariorum dicatur totidem modis, quoties
& alterum: neque formis substantialibus
quicquam sit contrarium. Ergo nulla quo¬
que est amicitia, symbolizatio vel simili¬
tudo inter formas. Quod est falsum. Si¬
quidem hinc constat indelebilis character
rerum, quod à Deo pacis amatore creata
sint universa. Etenim postquam melio¬
ribus initiis me erudiendum subieci, se¬
riò cognovi, sive substantias, sive demum
accidentia intuerer, nullam in natura esse
contrarietatem, nisi inter entia irascibilia
& motiva viventia. Tantum abest, quod
cujuslibet agentis actio in patiens, tantum
procederet a termino relationis, contrarii
ad contrarium. Solam itaque reperi con¬
trarietatem, in potestate irascibili sensiti¬
vorum, neque alibi. (22) Unde fortassis per
metaphoram, sive hyperbolem impro¬
priam, contrarietas ad cuncta mundi in¬
dividua contorta fuit. Num Scholae, pro¬
priam sentientes disputandi thymosin,
meditatae sunt, & reliqua seminum pro¬
ducta,
Y