170
NATURA
CONTRARIORUM
ducta,
pariter
non
nisi
per
Iram,
actio
nem
nimirum
majoris
ad
minus,
victo¬
ris
ad
victum,
robustiorisque
ad
debilius
propter
contrarietatis
relationes
conci¬
tari.
Axiomatis
ergo
negativi
sensus,
quo
dicitur
Substantiis
nil
esse
contra¬
rium,
aequivalet
thesi
in
titulo
hujus
ca¬
pitis
praepositae.
Nempè
Naturam
nescire
contraria.
Si
vis
aliqua
contrarietatis
es¬
set
in
natura,
praeterquam
in
irascibili
sen¬
sitivorum
(de
terminis
namque,
&
relatio¬
nibus
appositis
Logices,
non
loquor)
illa
certè
esset
in
manifestis
atque
primariis
elementorum
qualitatibus:
sed
in
his
nul¬
la
est
contrarietas.
(23)
Ergo
nusquam
alibi.
Probatur
assumtum.
Eo
quod
Scholae
pri¬
marias
contrarietates
in
mistis
desumant.
ex
ipsis
componentium
elementorum
con¬
trarietatibus.
Subsumtum
verò
probavi
alibi
hic
repetendum:
Vir
Iuvenis
descen¬
dens
manè
ex
Alpibus,
continua
nivè
te¬
ctis,
latere
tamen
solem
respiciente,
tota
cervix,
sibi
in
ampullas,
sive
vesicas
fuit
cremata.
Estque
ibidem
aer
summè
de
lectabilis;
ac
novo
velut
aethere
perfusus
(disce
interim
hinc
primum,
frigus
non
esse
caloris
privativam
absentiam;
sed
ens
verum.).
Ergo
ibidem
frigus,
&
ca¬
lor,
intensa
simul
in
eodem
loco,
tempo¬
re,
&
subiecto
aeris,
sese
compatiuntur,
Quod
Scholae
non
admittent,
esse
possi¬
bile
in
contrariis;
(24)
Siquidem
quae
se
mu¬
tuo
debellare,
frangere,
expellere,
interi¬
mere,
&
ad
medium,
neutrumque
statum
discere
volunt.
Notandum
hic
obiter,
Ibidem,
intensum
frigus
hospitari
imme¬
diatè
in
aere:
intensum
vero
&
vesican¬
tem
calorem,
ibidem
esse
ex
parte
lumi¬
nis:
adeoque
immediate
in
loco
ipso
ae¬
ris:
in
aere
autem
mediate.
Sed
cum
iste
locus
penetret
aerem,
per
totam
sui
sub¬
stantiam:
&
locus
illuminatus,
calefaciat
simul
ipsum
aerem,
quem
ideo
lumen
simul
penetrat:
Idcirco
in
eodem
aeris
puncto,
est
intensus
calor,
simul
cum
in¬
tenso
frigore.
Quorum
amborum
nexus,
gtatum,
&
sensui
amicabilem
teporem
profert,
illusorium
tamen.
Quia
effectus
utriusque
qualitatis
connexae,
prodit
in¬
tensionem
magnam,
sub
illo
tepore.
Id¬
eoque
nec
tepor
causatur,
quatenus
am¬
bae
qualitates,
aequaliter
intensae,
per
pu¬
gnam
contrarietatis
sese
confringant,
at¬
que
reducant
in
mediam,
plausibilemque
symmetriam:
Sed
sunt
sensus,
&
Scholae
quae
se
iuxta
sensualitates,
ubique
abs¬
que
interiore
indagine
labi
sinunt)
rerum
naturalium
improprii
&
rustici
nimis
lu¬
dices.
Pariter,
fervens
aqua,
infusa
frigi¬
dae,
pari
proportione,
quanquam
statim
in
commisto
teporem
excitent:
Vtraque
ta¬
men
qualitas,
intenso
gradu,
est
in
isto
te¬
pore,
non
secus
atque
in
praefato
aere
Al¬
pestri:
tametsi
sensus
illas
non
distin¬
guat.
Non
est
enim
alias
possibile,
calo¬
rem
illum
aquae,
per
graduum
momenta
acquisitum,
perire
in
instanti.
Imo,
nec
est
pugna
contrariorum,
quae
istum
teporem
statim
generavit,
ut
neque
victoria
frigo¬
ris
calorem
excellentis,
dum
prior
calor
remittitur:
Sed
calor
in
aqua
est
Relol¬
laeum
transiens,
quia
violenter
introdu¬
ctum.
Ideo
namque
cessante
igne,
à
quo
est
productus,
sua
sponte,
statim
minui¬
tur,
cessatque
non
fotus
amplius.
Id
est,
Calor
in
aqua
fervida
per
minimos
sub¬
iecti
sui
atomos
divisus,
sua
perit
sponte,
non
autem
à
contrarietate
victus,
expulsi¬
vè.
(25)
Quia
Relollaeum
est
qualitas
efficiens,
non
procedens
ex
fermentis
&
seminibus
rerum.
Estque
duplex.
Vnum
videlicet
in
corpore
proprio.
Alterum
vero
in
alieno.
Inter
Relollaea
propria
sunt
quaedam
se¬
parabilia.
Vt
frigus
in
aere
&
aqua.
Alia
vero
inseparabilia.
Vt
calor
in
lumine
So¬
lis,
candelae,
&
ignis.
Quae
nunquam
fri¬
gere
possunt.
Relollaeum
alienum
est
vio¬
lentum,
quod
si
non
foveatur,
perit
ideo
per
sua
momenta
&
gradus.
Ideoque
di¬
citur
transiens;
ut
est
calor
in
aqua.
(26)
Ergo
aer
&
aqua
non
calefiunt
ab
igne,
per
con¬
trarietatem:
sed
per
generationem
Relol¬
laei
alieni;
quatenus
agit,
quod
ipsi
agere
est
iussum,
heteroclito
cum
seminibus
agendi