NESCIA.
171
agendi
modo.
(27)
Ideoque
nec
agit
ad,
aut
pro¬
pter
formam.
Pariter,
dum
aqua
ignem
extinguit,
vel
ignis
aquam
in
vaporem
sustollit,
id
nequaquam
contingit
vi
con¬
trarietatis.
Quia
totus
universi
ignis,
ab
u¬
nica
aquae
gutta,
ne
vel
minimam
humidi¬
tatem
delere
aut
minuere
potest.
Qua¬
propter
irrita
foret
ignis,
atque
stulta
con¬
trarietas,
sive
pugna
vana
ac
invalida.
Non
posse
autem
ullis
saeculis,
per
artem
aut
naturam,
aerem
in
aquam,
aut
hanc
vicis¬
sim
in
aerem
converti,
per
Mathesin,
ac
sufficienter
aliis
modis
alibi
sat
demon¬
stravi.
Neque
etenim
ignis
ab
aqua
extin¬
guitur,
propter
frigoris
contrarii
praesen¬
tiam
in
aqua.
Nam
sic
aqua
fervens
ignem
non
extingueret.
Crematque
ignis
for¬
tius
sub
flatu
&
frigore
boreae,
quam
au¬
stri:
folliumque
frigidissimus
flatus,
ignem
magis
accendit.
Aqua
ergo
ignem
peri¬
mit:
non
autem
ignis
aquam.
Ignis
etiam
non
frigore
victus
cedit,
sed
perit
suffo¬
catus.
Sicque
oleum
fervens,
primam
can¬
dentem
extinguit.
(28)
Si
ergo
contraria
de¬
beant
esse
sub
eodem
genere:
non
potest
ignis
esse
aquae
contrarius.
Cum
ignis
non
sit
substantia,
pro
ut
alibi
sat
demon¬
stravi.
Denique
si
essent
contraria:
essent
primario,
per
se
substantialiter
&
imme¬
diatè
contraria
tanquam
simplicia:
eo¬
que
dato,
deberet
esse
illorum
actio
par¬
&
aequalis
pugna.
Quod
iam
ante
falsum
ostendi,
prout
&
quod
substantiis
nil
est
contrarium.
Quorum
nempe
duorum,
ignis
nempe
&
aquae,
intuitu,
Scholae
o¬
mnem
mistionum,
&
complexionum
con¬
trarietatem,
finxere
in
universò.
Quid
igitur
mirum,
contrarietatem
naturae,
in
Scholis
somniatam,
haberi
iam
suspe¬
ctam,
cum
privativa
sua
contraria
sint
absque
contrarietate,
paritate,
congressu,
commistione,
viriumque
consertione?
(29)
Porro
humiditas
&
siccitas,
qualitates
sunt
vix
intelligibiles
in
abstracto
(pro
ut
alioqui
calor
consideratur
in
manu,
prae¬
ter
aut
extra
ignem:
imo
in
subiecto
sui
in
proprio
quale
est
aqua)
sed
humiditas,
siccitasque,
sunt
potius
ipsamet
corpora
qualitata.
Nec
ideo
acquiruntur
per
par¬
tes
&
gradus
(sub
pace
Scholarum)
per
modum
qualitatum.
Non
enim
propriè
producitur
humiditas:
sed
addito
corpo¬
re
humido
ad
siccum,
apponitur
plus
hu¬
midi,
atque
sic
improprie
humiditas
gran¬
descit.
Id
est:
Humiditatis
increscit
quan¬
titative:
non
autem
qualitative.
Aqua
autem
siccescit
nunquam,
licet
oculos
fallat
evanescendo.
Pro
ut
de
Gas
alibi.
Denique
siccum,
sonat
proprie
exsuc¬
cum,
continetque
negationem
duntaxat
humidi.
Ac
licet
admistione
sicci,
aqua
videatur
minui
in
luto,
aqua
tamen
sem¬
per
suam
servat
intrinsecam
humidita¬
tem.
Vt
&
corpus
siccum
pariter
suam
sic¬
citatem.
Quippe
illorum
non
est
in
radi¬
ce
commistio
penetrativa:
at
sola
par¬
tium
appositio.
Humiditas
ergo
&
sicci¬
tas
sic
obligantur
corpori,
ut
nullatenus
ab
illo
queant
distingui.
(30)
Ac
proinde
non
sunt
Relollea
per
modum
caloris
&
fri¬
goris,
quae
gradatim
introducuntur.
Aqua
tota
in
halitum
quidem
evanescit:
nun¬
quam
tamen
vel
minutum
siccitatis
assu¬
mit.
Sin
autem
ex
farina
&
aqua,
puls
aut
panis
fiant,
ac
tandem
concepta
fermen¬
talis
seminis
natura
in
lapidem
transe¬
ant:
coagulata
tamen
sunt
quidem
ist¬
haec,
quae
humiditatem
aquae
pristinam
tegunt
&
obvelant:
At
tandem
pristina
aqua
inde
repetitur.
Non
est
enim
exsic¬
cata,
nec
periit:
licet
sit
coagulata
à
se¬
mine
rerum.
Alibi
namque
demonstravi
mechanice
&
mathematice,
omnia
corpo¬
ra
solida
ex
sola
aqua
esse,
nec
congres¬
sum
aliorum
elementorum
admittere.
Si¬
ve:
Omne
corpus
tangibile
resolvi
tan¬
dem
in
aquam
simplicem
elementalem,
qualis
per
pluviam
decidit,
imo
suo
cor¬
pori
prius
solido
aequiponderantem.
Quod
unicum
caput
omnem
destruit
ele¬
mentorum
compaginem,
temperiem,
qua¬
litatumque
intestinum
atque
indesinens
bellum
in
nobis.
Quapropter
oportet
Scholas,
alias
omnino
morborum
causas
inda¬
Y
2