NESCIA
173
mutuam;
sed
propter
necessitatem
nutri¬
tionis.
Quanquam
ridiculum
praesupponat;
habeo
tamen
optatum:
nempè
contrario¬
rum
ablationem.
Itaque
vanum
est
subterfu¬
gium
&
falsum
commentum.
Siquidem
ista
suppositio
nequit
simul
subsistere
cum
ipsa
thesi.
Nam
supposita
illa
excusatione,
necesse
esset
fore
pugnam,
&
resistentiam.
Alioqui
unum
elementum,
statim
totum
sibi
contiguum
aliud
in
se
converteret.
Quo¬
niam
non
est
superandi
difficultas,
ubi
nulla
pugnae
aut
resistentiae
est
necessitas.
Quo¬
niam
unaquaelibet
pars
elementi,
haberet
eandem
passionem,
motum,
&
desiderium,
ad
consumendum
sibi
vicinum,
qualia
in
par¬
tibus
sibi
agnatis
supponuntur.
Atque
adeo
proinde
intenderentur
in
immensum
istae
activitates,
ut
facili
negotio
statimque
sub¬
stratum
sibi
elementum,
absque
reactione
in
sui
naturam
converteret:
Haecque
sic
conver¬
sa,
deinceps
incessanter
alia
atque
alia
sub¬
sequenter.
Saltem
aer
ille
supremus,
quique
longissimè
ab
aqua
distat
remotus,
taedio¬
sissima
&
longissima
siti
pressus,
periisset
iamdudum,
aut
saltem
taedio
langueret,
a¬
limento
naturali
orbatus.
Itaque
utut
haec
excusentur:
saltem
creaturae
essent
ordina¬
tę
à
Deo,
cum
appetitu
turbandi
ordinem,
atque
harmoniam
universi
&
primae
suae
constitutionis;
introducendi
scilicet
dissolu¬
tionem,
&
disproportionem
primam,
su¬
perando,
perimendo,
&
in
se
transmutando
vicinum.
Profectò
fragilitates
humanae
sunt
harum
fabularum
inventrices,
introductae
à
Scholis
paganicis.
(36)
Quia
per
ignorantiam
ipsius
naturę,
vulgus
introduxit
leges
con¬
fusiones,
contrarietates,
pugnas,
hostilita¬
tes,
reductiones,
atque
iteratas
resurrectio¬
nes,
ut
homines
suam
irascibilem
excusa¬
rent
&
ac
commodarent
rebus
illa
carenti¬
bus.
Aestimarunt
nimirum
Scholae,
simulque
ab
his
fallaciter
edoctum
vulgus,
in
natura,
majus,
gloriosius,
&
melius
esse
vincere,
quam
vinci:
pares
subigere,
quam
subigi.
Deus
verò
aliter
nos
docuit.
In
natuae
sc.
apice,
gloriosius
esse
pati,
quam
inferre
in¬
juriam:
vinci
à
fortiori
esse
beatius,
quam
dejecisse
infirmiorem.
Cumque
Deus
in
suis
estimationibus
errare
nequeat,
Hinc
Scho¬
larum
&
vulgi
aestimationes,
non
à
verita¬
te
naturae:
at
sanè
à
thymosi
ac
fragilitate
nostra
dimanarunt.
Ideoque
erroneae
&
ab¬
usivae
sunt,
quatenus
oppositae
Divinis
ju¬
diciis.
Nec
etiam,
quae
in
homine
contensit
Deus,
poterit
in
legis
simplicitate,
&
na¬
turae
necessitate,
tanquam
gloriosa
lauda¬
re.
Verùm
si
ulla,
in
rebus
sensu
carenti¬
bus,
esset
vera
contrarietas:
rectè
censuis¬
sent,
quod
illa
necessario
surgat,
ac
prae¬
supponat
conceptum
odii
&
hostilitatis,
in
primis
suis
atque
formalibus
initiis
radica¬
liter
sigillatum:
ratione
cujus,
Agens,
ex
propria
philautia,
sibi
concitaret
odium
in
patiens:
vel
istud
odium
haberet
sibi
sin¬
gulariter
à
natura
inditam
(propter
repu¬
gnantiam)
dissimilitudinem
&
alteritatis
nisum.
Idque
quoquo
modo
sumatur,
est
fateri
in
formis
substantialibus
radicales,
seminales,
atque
medullares
contrarietates.
Adeoque
substantias
ipsas
esse
immediatè
sibi
invicem
contrarias:
nisi
malint
negare,
formas
esse
substantias.
(37)
Ego
vero
paratus
sum
docere,
naturam
agere
universa,
per
medias
suas
proprietates:
nullo
sibi
pro¬
posito
scopo
contrarietatis,
odii,
aut
pu¬
gnae.
Siquidem
ex
fide
primò
verum
cre¬
dimus,
Deum
esse
Authorem
&
Recto¬
rem
assiduum
naturae:
suamque
creaturam
ubique
in
bonitate,
quantum
potest,
ex¬
primere,
atque
testari.
Denique,
Deum
es¬
se
fontale
initium
amoris,
concordiae
atque
pacis:
odisse
quoque
discordias
&
contra¬
rietates
adeo,
ut
si
potuerit
universum
condere
absque
rixis
&
contrarietatibus;
id
fecisse
extra
dubium
sit.
Atqui
idipsum
potuit
aptissimè:
quia
Omnipotens
est,
&
fecit
omnia
ut
voluit:
ergo
etiam
fecit.
Subsumtum
patet:
quia
nil
ipsi
reluctari
potuit,
nisi
quod
voluit
liberum
facere:
sed
rerum
semina,
sive
agentia
naturae,
non
donavit
libertate
volendi:
Ergo
ne¬
que
agentia
naturae,
reluctari
DEO
non
potuerunt.
Et
per
consequens
fecit
agen¬
tia
naturae
iuxta
beneplacitum
sui
amoris,
boni¬
Y
3