NESCIA
175
quibus
apponitur:
non
tamen
vesicat
ca¬
daver,
prout
corpus
vivum.
Eo
quod
ca¬
daver
non
moveatur
activè,
sive
proprio
motu,
à
fermento
venenato
flammulae.
Quia
istae
qualitates
potentiales
non
sunt
caloris
aut
frigoris,
magis
quam
elemen¬
tales:
sed
propria,
&
formalis
rerum
energia
specifica.
Quocirca
futile
est
pro
contrarietate
commentum,
&
ruditatis
testimonium,
quidquid
de
calore
&
fri¬
gore,
potentialibus
in
Scholis
ad
vota
Gen¬
tilium
subscriptum
est:
cum
potentialem
calorem,
caloris
actualis
socium,
sub
eodem
genere
negent,
sub
quo
tamen
colligunt
contraria.
Adeoque
temeraria
tempera¬
mentorum
historia
ad
se
traxit
facultates
vitales,
atque
seminales
rerum.
Est
nam¬
que
in
Scholis
nescitum,
quidquid
salium
ratione
agit,
non
esse
ex
propria
seminis
potentia;
sed
accidens,
ratione
obiecti
varians.
Calcem
enim,
velut
calidissi¬
mum
simplex
aestimarunt.
Eo
quod
per
salia
sua
moveret
escharam:
nec
atten¬
derunt,
quod
in
calce
viva,
prout
&
in
nive,
oboriantur
spontanei
vermes.
Quod
hoc
loco
desideratur,
alibi
de
actionibus,
prout
&
de
cognitionibus
morborum
fusiùs
exposui.
(38)
Hactenus
igitur
docui,
qualitates
in
elementis
esse,
&
operari
absque
respectu
contrarietatis.
Nunc
ve¬
rò
ad
rerum
systema
descendo.
Inpri¬
mis
unitas,
non
est
contraria
binario,
quanquam
recedant
discreta,
per
alterita¬
tes.
Pariter
nec
sursum
nec
deorsum,
o¬
riens
&
occidens
sunt
contraria:
sed
si¬
tuum
oppositiones,
quae
per
respectus
va¬
riant.
Adeoque
quod
sursum
est,
alte¬
rius
relatione,
est
infra;
nec
ideo
auris
dextera
sinistrae
est
contraria,
quanquam
opposita.
Etenim
nec
loquor
de
terminis
contradictoriis,
qui
tantum
in
habitudine
relativa
contradicunt,
non
autem
proprie¬
tates
inimicas
in
rebus
habent.
Neque
item
de
privativis
mihi
sermo
est.
Imo
neque
nego
contraria
in
vi
irascibili:
sed
dumtaxat
hoc
unicum
constanter
affirmo.
Deum
in
natura
non
fecisse
contraria,
quae
per
hostilitatem
se
mutuo
interi¬
mant,
aut
aggrediantur.
Sive,
nego
in
naturalibus
proprietates
contrarias.
Id
est,
Nego
contraria
positiva
atque
rea¬
lia,
in
serie
actionum
naturalium.
Virtus
etenim
oppositum
habet
sibi
vitium,
de
indole
privantis.
Nec
etiam
volatile
con¬
trarium
est
reptili.
Nam
idem
bombyx
est
utrumque.
Nec
generatio
ipsamet,
est
contraria
corruptioni:
sed
unicus
semi¬
num
fluxus,
à
puncto
ad
punctum,
per
lassationem,
ablationem,
amissionem,
extinctionemve
virium.
Similiter
nec
ma¬
gnum
parvo,
neque
rectum
curvo
est
contrarium.
Cum
unum
&
idem
nunc
parvum,
nunc
magnum,
rectum
curvum¬
que
esse
queat.
Idem
esto
de
dulci
&
amaro;
duro,
&
molli:
aspero,
&
glabro:
gravi,
&
levi:
acuto,
&
obtuso:
coagulato,
&
resoluto:
vel
albo,
&
nigro.
Sunt
nam¬
que
quaelibet
rerum
potestates,
in
se
ab¬
solutae,
nec
respiciunt
alias
à
se
diversas.
Quia
unumquodque
est
prout
per
se
exsi¬
stit:
quod
autem
opponantur
à
nobis,
vel¬
ut
ac
si
invicem
dissentirent,
id
rebus
est
ignotum,
atque
planè
per
accidens,
seu
alienum.
Interim
securis
non
secat
ligna,
aut
culter
scindit
panem,
propter
contra¬
rietates
aut
hostilitates:
sed
unaquaeque
proprietas
agit,
sine
reflexione
ad
oppo¬
sitam,
quod
agere
est
iussa.
Stultum
est
res
contrariari
velle,
quibus
nulla
est
odii,
dissidii,
victoriae,
aut
superioritatis
prae¬
tentio:
ideoque
nec
ulla
contrarietatis
intentio
in
natura.
Agit
propterea
res
quaeque,
prout
est
agere
jussa.
Non
enim
intra
testam
ovi,
clauditur
bellum
contra¬
rietatis,
licet
semen
fluat
per
varias
dis¬
positionum
alteritates,
longè
ab
invicem
dissimiles:
Asservatur
utrobique
&
per¬
manet
unitas,
&
concordia
naturae:
quae
sibi
nusquam
contrariatur,
imo
horret
omne
contrarium,
&
quicquid
unitatem
turbat.
Enimvero
in
semine
vis
est
trans¬
mutativa
aquae,
exsistentis
in
terra
horti;
atque
sic
unicà
aqua
illa
transit
in
herbas
mille,
calidas,
acres,
amaras,
acidas,
&
frigi¬