855
NESCIA. 175
quidem natales dotes, quae distant à simi¬
li. (43) Sint nempe illae, in quibus Archeus no¬
ster suas reperit delicias. Per exemplum.
Fames est velut peracutus morbus, pau¬
corum saltem dierum patientia, serio ne¬
cans. Sanatur autem non contrario cibo,
non denique simili. Nec etiam fames ar¬
guit defectum cruoris absumti. Alioqui
dysenteria, & phlebotomia famelicos ne¬
cessario facerent. Sed in fame est deva¬
statio nutrimenti, ipsius stomachi, à vigo¬
re fermenti digestivi, sive esurivi, ac de¬
pascentis: unde demum tussis sensatio
famis. Quoties nimirum fermentum sto¬
machi bene dispositum, nec habens obie¬
ctum in quod agat, consumit proprium
stomachi alimentum: Sedat ergo famem
cibus, non in quantum fermento contra¬
rius, nec quatenus similis eidem: sed
quia remedium appropriatum. (44) Simile est
in morborum quorumcunque medela,
Requiri nempè adaequationem remedii,
ad indispositionem Archei, & causae oc¬
casionalis ademtionem. Quae remedii ap¬
propriata convenientia, sive dos, praesup¬
ponit proportionem tam in gradu, quam
quantitate, adaptationem, & applicatio¬
nem, cum specifica conformitatis adae¬
quatione. Hactenus quoque includit in¬
dicationem & cognitionem finis: faculta¬
tum nostrarum habitudinem & exigen¬
tiam, earumque cum remedio congruen¬
tias, quibus iterum supponitur dosis. Sic
enim remedia, nedum respondeant pari¬
tati obiectorum: sed & fermentorum de¬
terminationibus. (45) Paracelsus quandoque
ratus, nullum simplex medendo aptum,
nisi primitus ipsum moriatur. Atque rur¬
sus alibi. Quod non sufficiat simplex proin¬
de mori, nisi in tria prima (salem, sulfur,
& mercurium, sic vocat) prius redigatur.
Qui asserentis error, frequentem in au¬
thore suscitavit inconstantiam. Quod non
pauca sint simplicia, quae formae proprie¬
tatem explicant specificam, sospite sub¬
iecto cui inhaerent. Qualia ad limen oc¬
currunt Periapta, & Amuleta quamplu¬
rima, quae ipsus appellat zenexton. Sic
nempe palpitationes cordis, infamem he¬
morrhoidum dolorem, profluvia cruoris,
epilepsias, uteri strangulatus, ipsasque fe¬
bres, sedari per appensa, jucundè notavi¬
mus. Sic ex adverso. Remedia distillata
non pauca, vix mori sciunt, aut in fami¬
liam humanam commigrare. Attamen
ingens est illorum effectus in morbis.
Condonet mihi quoque Paracelsus; quod
nunquam in nostro corpore, fit illa sim¬
plicium remediorum Analysis. Sat enim
alibi docui, quod digestio nunquam, ad
nupera illa tria prima tendat. Nec un¬
quam hisce nutriamur: sed unico & eo¬
dem aut consimili liquore, quo consta¬
mus. Multa quoque per primam sui bul¬
litionem vires deponunt pristinas. A sa¬
rum enim sic de vomitivo, evadit diureti¬
cum. Ac plerumque rei destruitur pro¬
prietas specifica, per divisionem in tria il¬
ia prima. Nam etsi servent aliqualem con¬
creti crasin: sunt tamen nora creatura
per ignem patrata. Felix quoque ille, qui
crudis simplicibus, morbos tuto, atque
promtè tollere novit. Est enim antiquior
medendi methodus, in Sacris notata.
Quod de terra medicinam creaverit Al¬
tissimus. Siquidem ens specificum non
potest non per ignem alterari. Ideo non
infrequenter extracta, atque magisteria
debilitantur. Enimvero ut Spagyria de¬
ducit multa ad gradum majoris energiae,
quatenus ens novum suscitat: sic aliàs rur¬
sus multa clam suffurando debilitat. Na¬
turam scilicet ignaviae atque imperfe¬
ctionis accusat, quisquis eandem citra
ignem nil expolivisse autumat. Sint re¬
rum semina horum testes. Quaedam nam¬
que sponte pullulant propria; aliqua ve¬
ro satione & occatione egent: paucissi¬
ma verò artem praeparationis indigent:
nulla tandem ignem admittunt, aut ana¬
lysin. Potestates enim quae immediatè in
naturae haerent gremio, agunt more influ¬
entiali, nec igni submitti libenter volunt.
Illae verò, quae formis non quidem sim¬
plicis;
Z