855
NESCIA 177
aptè dictum esset: "Et vidit Deus, quaecunque
fecerat, erant bona:" si sibi inditas proprie¬
tates explicare non posset, nisi per odia
hostiliter. Tandem, quantum opposita,
quae retuli inter repugnantia, distent à
contrariis medicis, norunt, quicunque
non ardent voluptate conviciandi. Ad¬
vertant ergo tyrones, an de nudo mecum
nomine agat, qui prima medendi principia¬
evertit ex creatoris intentione qui res vo¬
luit singulas operari, iuxta dotem naturae
sibi collatam, non per contrarietatem, aut
appetitum se invicem destruendi: sed ob fi¬
nes soli Deo praecognitos. Qui est amor
& pax: non autem odium, lis, aut fomes
contrarietatis. Ab intentione Creatoris
ergo, Creata ponderanda sunt. Scholas
decepit lupus, ovem non unicam, sed to¬
tum simul gregem, si posset, occidens.
Contraria est in homine, & belluis, per
potestatem thymosis, quae tam à regno
minerali, quàm vegetabili exulat. (47) In mor¬
talibus tandem Peccata opponuntur vir¬
tutibus privativè, cum peccatum repute¬
tur non ens. Ego putem virtutes habitua¬
les, non contrariari vitiis, quatenus adhuc
resident in intellectu: sed tantum quando
illarum emanatio ex intellectu, est in con¬
sensu, in quo opponitur thymosi volendi
aliud. Quae in progressu prius iram, odia,
simultates, id est, contraria, parit. Ex cor¬
de enim procedunt homicidia, adulte¬
ria, etc. Merum autem non ens non pro¬
cedit, ut neque sub conceptum cadit, cum
non habeat sui speciem, qua se represen¬
tet. Ergo peccatum, non est sola aversio
à Creatore: sed & actus mentalis, deter¬
minatae malitiei: Actus autem mentalis,
semper induit materiam, in quam sui I¬
deam depingit, quam concipiendo seu
imaginando formavit, & hactenus emanat
iuxta fundum animae, in corporeas facul¬
tates. Hactenus disserui de facultatibus
creatis, ex intentione Creatoris. (48) Nem¬
pe non esse data contrariorum, aut ini¬
micitiarum incentiva, rebus sine animo¬
sitate sensualitatis existentibus. At iuve¬
rit hoc loco ostendere, per eandem thy¬
mosin, fieri quidem aliqua, quae hosti¬
litatem belluinam exprimunt, ut saliva
rabientis, punctura serpentum, apum, etc.
eadem tamen operantur per modum ve¬
nenorum, plantarumque virulentarum:
quas divina bonitas non ad nocendum,
aut occidendum, sive ad malum finem
creavit: sed ob fines alios, in gloria suae
majestatis directos. Ast perdifficile erit
assueto, contraria hostilitatis tribuere re¬
bus inanimatis, potestatumque analogo
lascivienti, Rem (puta rabientis aut ser¬
pentum salivam) ex ira in hominem im¬
pressam, absque contrarietate considera¬
re illa, quam ultrò, in bruto unde mana¬
vit, concedimus. Ast sane mecum facilè
sentiet, si consideret, quod venenum, sive
sit creatum, sive per animositatis conta¬
gium à bellua paratum, non proinde de¬
sinat esse venenum, & agere pro natura
veneni. Cujus proprietas est, agere vi
naturali; imo quamquam ortum ab irae
impressione: haec tamen qualitas, illi
non est ira amplius; sed productum
quoddam naturale: adeoque in quo, est
quidem stigma irae & contrarietatis;
non autem ipsa ira. Ac proinde non est
simile aliquod productum amoris, quo
homo ictus, aut unctus, in tantum pro¬
ficiat: quantum ab altero producto le¬
thaliter feritur. Vnde manifestum fit,
Quod istud venenum, utcunque ab ira
sit productum, & homini sit lethale: Id
tamen non evenire ob aliquam contraric¬
tatem: quandoquidem ipsi ex opposi¬
to deest contrarium, quod aequivalen¬
ter aut pariter iuvet, vitamque promo¬
veat, prout hoc venenum nocet. Ad¬
eoque si venena huiusmodi, ob contra¬
rietatem agant, iam falsum est axioma:
quod totidem modis unum contrario¬
rum dicitur, quot modis alterum. Itaque
iam sat ostensum, quod venena quidem
fiant à belluarum ira: at non proinde se¬
quitur, quod venenum plantae si agat (ut
ostensum superius) ob naturalem sui
dotem
Z 2