BLAS
HUMANUM
179
via
circi
haec.
36.
Navigantes
sani,
cur
seipsit
non
navigantibus,
edaciores.
37.
Aer
nequit
alere
spiri¬
tum
vite.
38.
Alkali
formatur
comburendo.
39.
Mirabilis
carbo
mellis,
&
elucidantur
varia
Chymiae
theoremata.
40.
Respublica
alcalium.
41.
Balsami
Samech
Paracelsi
fabrica.
42.
Alcali
volatilizatur,
&
vicissim,
sub
eadem
proprietate
formali
concreti.
43.
De
labore
Sophiae.
44.
Mechanica
aceti
distil¬
lati.
45.
Resumuntur
aliquot
mechanicae
Chymiae,
ad
consummationem
cruoris
absque
fece.
46.
Usus
pul¬
sium:
novus
&
inauditus.
47.
Dolente
è
spina
parte,
pulsus
insolitus.
48.
Fato
pure,
cur
mitescant
sym¬
ptomata.
49.
Durities
arteriae,
unde
statim
fiat.
50.
Quid
portendat
durus
pulsus.
51.
Differre
usum
pul¬
sus,
ab
usu
anhelitus.
52.
Dum
pus
fit,
maior
labor.
53.
Qualitas
potionis
vulnerariae.
54.
Falsum,
quod
ventres
natura
calidiores,
hyeme.
55.
Contradictio
Scholarum.
56.
Peritio
principii.
57.
Octuplex
sco¬
pus
pulsium.
58.
Vt
non
est
spiritus
iecorarius
in
cruore;
sic
neque
proprii
nominis
est
pulsus
animalis,
in
officina
cerebri.
Expeditis
iam
elementis,
com¬
plexionibus,
compositioni¬
bus,
causisque
naturalium
pro
Physicis.
Explicata
scilicet,
post
formarum
ortum
igno¬
rantia,
quae
circa
medendi
initia
mortales
circumvenit:
edoctis
quóque
fermento¬
rum
atque
Magni
Oportet
necessitatibus.
iam
ergo
vitalia
initia
examinabo.
(1)
Docue¬
re
Scholae,
in
omni
motu
locali,
de
neces¬
sitate
statuendum
Primum
motorem
im¬
mobilem.
Quod
nec
per
artem,
nec
per
naturam
verum
invenio.
In
cujus
demon¬
strationem
vadit
ebrius,
instabili
mente,
atque
pede,
in
fluctuante
navi,
&
appendit
pondus
horologio.
In
voluntariis
ergo
motibus,
non
est
requisitus
primus
motor
instabilis.
Item
Sol,
trans
vitrum,
suo
ra¬
dio
accendit
pulverem
tormentarium.
Pri¬
mus
hic
motor,
nequicquam
penes
se
ha¬
bet
quod
sit
immobile.
Id
iam
in
igne,
ut
anomalo
ente,
quoque
patet.
Tertio
in
natura,
unumquodque
semen,
semel
loco
debito
conceptum,
non
cessat
deinceps
proprio
motu,
substratam
sibi
molem
agi¬
tare.
Verus
ergo,
ac
primus
seminum
mo¬
tor
in
natura,
rerumque
universarum
opi¬
fex,
seipsum
primum
movet,
suoque
motu
ulteriorem
motum
non
requirit.
Et
quidquid
naturalem
motorem
quem¬
vis
excitat
ad
movendum,
est
ipsum
pro¬
prium
suum
ac
internum
motus
initium,
cadensque
in
loca
impropria,
moritur,
cessatque
ejus
motus.
(2)
Aristotelici
ideo,
qui
naturam
vocant
principium
motus.
sive
motorem
primum,
absurda
oblivio¬
ne,
expetunt
in
primo
motore
ut
sit
im¬
mobilis.
Et
quamvis
semina,
externo
fo¬
mento,
sive
excitatore
opus
habeant:
non
tamen
excitatio
est
motus
internus,
ne¬
que
ejusdem
motus
motor:
sed
est
dum¬
taxat
alteratio,
accidentaliter
accelerans,
vel
maturans
motuum
propriorum
pote¬
statem,
sive
activitatem
primi
moventis,
alias
debiliorem,
quam
qui
materiam
suam
sit
movendo.
Quae
activitas
cum
sit
quaedam
alteritas
accidentalis,
quae
revera¬
in
se
non
quiescit
(tantum
abest
quod
es¬
set
immobilis)
etiam
nec
in
pristino
u¬
noque
statu
permanet.
Nimirum
confir¬
mat
Archeum,
ut
innatum
sibi
movendi
robur
fortius
explicet
&
ad
suos
fines
di¬
rigat.
Quod
si
vero
Scholae,
Aristotelem
suum
ineptè
licet
physicum,
tamen
in
Physicis
velint
ad
unum
omnium
primum
&
supernaturalem
Motorem
respexisse,
hoc
loco,
qui
sit
omnis
motus
indepen¬
dens
initium.
Reiicio
enim
istud,
ut
im¬
pertinens
extra
Physicam.
Etenim
ille
gloriosissimus
Motor,
dedit
rebus
pote¬
states,
quibus
per
se
&
absoluta
vi,
se
vel
alia
moveant.
Impertinens
scilicet,
ad
de¬
monstrandum
motum
naturalem
corpo¬
rum,
recurtere
ad
Motorem
Deum.
(3)
Cae¬
terum
nec
etiam
toleranda
est
in
Chri¬
stiano
blasphemia
requirens,
Deum,
de
necessitate
immobilem,
ut
alia.
movere
possit.
Siquidem
Deus
non
movet
per
at¬
tactum
extremorum,
perque
rerum
attra¬
ctionem
vel
expulsionem,
denique
nec
res
mota
acquirit
vires
ex
primi
Motoris
immobilitate,
ut
hanc
praeexigat.
Sed
nu¬
tus
divinus,
à
fine
usque
in
finem,
attingit
omnia
fortiter:
non
autem
coactus
ne¬
cessitate
contactus
extremorum,
conse¬
quen¬
Z
3