855
188 BLAS HUMANUM.
Ita dum vini tartarus crematur, vix unciae
sedecim ejus, dant binas uncias cum di¬
midia, salis alkali, ergo 13 cum dimi¬
dia unciae volatiles, calcinando periere
Hae tamen si distillentur, ac demum imbi¬
bantur, in suo carbone residuo, adhuc
quatuor uncias salis cum triente, dabunt
per cohobationem. Ergo quod de qua¬
tuor & triente unciis, vides factum te ar¬
bitro, idem judica de duabus unciis & se¬
misse prioris alkali. Huc facit quod alibus
de aqua vitae, fixata in alkali tartari, dixi,
idemque aceto evenit distillato. Hinc ita¬
que apparet, sal volatile rei fixari in suo
alkali fixato. Imo pariter totum cine¬
rem antè fuisse volatilem, fixatumque
sub prima colliquatione combustionis.
Salia autem volatilia, quae essentiis pro¬
pinquiora erant, in prima ignis tortura,
simul cum essentiis abscessisse. Nota ta¬
men, quod tametsi alkali, è spiritu vini
fiat, in tartari sale fixo: nihilominus, qua¬
tenus sal aquae vitae, connubio essentiae
mutatum sit, in fixitate tamen univoca
amborum, unum ab altero separabile esse,
atque distingui. Quatenus alkali è spiritu¬
vini, affusa aqua forti, sit rubicundum: al¬
kali vero tartari, non mutat colorem.
(40) Quocirca etiam, est sua inter alkalia, res¬
publica & adulteratores monetae, pluri¬
mum circa sal tartari laborant, spreto al¬
kali salis petrae. Etiam sal alkali, para¬
tum, ut dicitur heic è spiritu vini, per sui
sociationem, mutat saporem lixivii tarta¬
ri: (41) sic ut evadat balsamus Samech Para¬
celsi, astringens, qui antea saporem lixivii
habebat, expers balsami erat, & causticum
referebat. Tandem huc quadrat, quod li¬
gna cariosa, atque putrida, vix salem in
suis cineribus relinquant. Quippè sal vo¬
latile, abscessit cum sulfure per fermen¬
tum putredinis. Adeoque tantundem sa¬
lis fuit volatile in re, sive concreto, quan¬
tum saltem in cinere deficere reperitur.
Id est, totum. Vnde sequitur, quod sal vo¬
latile, tam à sulfure quam abs mercurio
repetitum, idem sit materialiter cum al¬
kalizato: (42) ac proinde volatile alkalizatur,
& vicissim alkali volatilizatur, manente
sormali concreti proprietate. Sequitur
denique. Quod sulfur concreti, distilla¬
tum, & sulfur carbonis, sint ejusdem spe¬
ciei, licet hoc carceratum, illud vero libe¬
rum sit. (43) Haec quidem me docuit mecha¬
nica, postquam citra empyreuma, scive¬
rim separare tria è concretis ordinariis.
Didici nempe, quod omne corpus crema¬
bile, in se habet sal volatile, quod arre¬
ptione sui sulfuris fixatur in alkali. Inte¬
rim plerumque abundat pars, quae colli¬
quantis sulfuris volatilis amplexus aufu¬
git. In qua colliquatione, viget actio in
rei sulfur. Quam intellige exemplo aceti
stillatitii. (44) Hoc inquam cum sit aqua im¬
praegnata sale acido volatili; si quicquam
actione suae aciditatis mordendo attige¬
rit, coagulatur confestim, quod postea per
combustionem reperitur fixatum alkali.
Imo si spiritus vitrioli acidus & volatilis,
corroserit mercurium aequè volatilem,
acidum vitrioli fixatur in verum alumen.
(45) Quas porro mechanicas, trahendo ad sco¬
pum consumtionis totalis in cruore, dico.
Si aer, (arcanum capiat qui potest) impri¬
mis volatizat sulfur concreti cum omni¬
moda separatione sui salis, hoc sal (quod
alioquin in carbone fixaretur in alkali,
per ignem) fit totum volatile, ac sursum
scandit, in specie liquida quandoque, &
non raro in forma sublimati: habetque
totam concreti crasin. Hoc sal, per me¬
chanicam est demonstratum; ejus autem
demonstratio est paucis cognita, nos licet
eam tamen palàm facere. Saltem indè ap¬
paret veteribus, verum aeris usum in
pulsu, & anhelitu, non enotuisse, propter
Spagyricae artis ignorantiam. Saltem inde
constat continua necessitate, aerem intro
trahi, peculiari fine, ut cruorem venarum,
(aliàs calore nostro non difflabilem, sed
potius condensabilem) planè volatilem,
absque residui capitis mortui memoria,
efficiat. In piscibus verò, ut cruor non à
calore, at solis vitalibus partium fermen¬,
tis