BLAS
HUMANUM.
189
tis,
agitatur:
ita
nec
respiratione
opus
fuit.
Siquidem
anhelitu
liberè
egere
po¬
rerant
animalia,
quorum
cruor
caloris
ti¬
more
caret.
Eo
quod
à
calore
sit
insepara¬
bile,
quod
cruoris
parte
aquosiore
exha¬
lata,
residuum
grumescat,
ac
tandem
in
sic¬
cam
molem
degeneret,
nisi
incessato
aeris
attractu
&
connubio
in
toro
pulmonis
&
thoracis,
sulfuri
cruoris
ipse
aer
com¬
misceretur,
velut
aquarum
separator,
&
sulfur
efferret,
in
ultimo
sui
esse,
mutatum,
unà
cum
aqueo
vapore,
per
Gas
insensile
transpiratum.
(46)
Istud
non
fuit
nudum
refri¬
gerii
munus
(quamquam
sit
in
Scholis
sic
putatum,
quae
cuncta
calore
&
frigore
me¬
tiri
sunt
solitae)
sed
adjuncto
arteriarum
vitali
fermento
(hactenus
fortè,
ac
potissi¬
mum
arteriae,
venis
per
totum
corpus
comi¬
tantur)
fuit
majoris
momenti,
atque
necessi¬
tatis
opus.
Adeoque
nec
pulsus,
est
plus
ad
difflandas
fuligines
cruoris
quam
san¬
guinis,
nec
vice
versa;
sed
merè
potissi¬
mum
inservit,
(praeter
fabricam,
illumi¬
nationem,
&
continuitatem
vitalis
spiri¬
tus)
ad
pręparandum
sanguinem
in
exspi¬
rationem
citra
caput
mortuum,
quod
quidem
prorsus
naturae
requisitum.
Non
quidem
ad
fugandas
fuligines
calore
par¬
tas
(quanquam
nulla
fuligo
ex
udis
exha¬
let
propriè)
sed
potius
ad
impediendum,
ne
caloris
opera
ordinaria,
vapores,
(quos
vocant
fuligines
indistinctim)
generentur.
Aut
proprius
loquendo,
ne
vaporibus,
è
cruore
discedentibus,
caetera
cruoris
pars
inspissata,
perniciem
totalem
faciat.
(47)
Quorsum
aspice,
quod
dolente,
calente,
&
vulnerato
digito,
statim
insolitus
eo
loci
pulsus
se
proferat,
eo
quod
aeri
in¬
gressus,
ad
extra
venatum
ibidem
cruo¬
rem,
&
in
labris
detentum,
sit
impeditus.
timorque
est,
ne
sanguis
concrescat,
&
in
pus
solidescat.
(48)
Facto
autem
pure,
is
timor
minuitur,
quia
in
facto
sistit.
An¬
te
vulnus
enim,
occcultus
pulsus,
mox
violentus
ibidem
oboritur,
etiam
ante¬
quam
calor,
vel
praesupposita
fuligo
ades¬
sent.
Pariter
quoque,
mox
atque
inter¬
nis
membranis,
nox
aliqua
ingruit,
arte¬
ria
statim
mirum
in
modum,
toto
indure¬
scit
homine,
pulsumque
durum,
tentum,
vibratum,
imo
&
serratilem
effert.
(49)
Nul¬
latenus
autem
(ut
Scholae
autumant)
quod
arteria
siccetur
ut
in
corde
prae¬
nunciet,
ac
medenti
aperiat,
qualitatem
ac
naturam
partis
affectae.
(Quod
ridi¬
culum)
natura
namque
ubique
incumbit
causis
intentionaliter
maturandis,
promo¬
vendis,
vel
amovendis:
nequaquam
au¬
tem
edendis
signis
pathologicis,
diagno¬
sticis
vel
prognosticis.
Sunt
enim
haec
signa
per
accidens
ac
praeter
intentum,
naturae
à
medente
notata
&
observata.
Si
namque
in
progressu
naturae,
contin¬
gens,
trahatur
in
nostram
cognitionem,
id
illi
est
per
accidens,
&
totum
exoticum,
quae
nil
(exceptis
astris,)
cum
intentione
praenunciandi
operatur.
Sed
quidquid
fa¬
cit,
id
ex
jussu
est,
qui
est
proprietas
dotalis
eius.
Non
igitur
arteria
pulsum
profert
durum,
eo
quod
ipsa
aridior,
&
siccior
facta
sit;
quoniam
nulla
spes
esset,
post
sicci¬
tatem
membranae,
mollioris
unquam
pul¬
sus;
ut
nec
rehumectationis
partis
semel
exsiccatae.
Testis
sit
senectus
ipsa,
arida
&
exsucca.
Nec
denique
canalis
aut
tu¬
bus
arteriae,
indurescit
in
signum:
sed
in
causam,
finem
atque
media,
alterius
in¬
tenti:
Nimirum
si
verum
est
Scholarum
documentum,
quod
arteriae
pulsent
ob¬
finem
attrahendi
aeris
cor
refrigerantis,
certè
si
sui
illius
documenti
perpetuae
me¬
mores
essent
ut
deberent,
saltem
illa
ten¬
tionis
duritie,
commodius
aerem
inspira¬
rent
arteriae;
cum
alioqui
mollis
arteria
attrahendo
concidat,
vermiculans,
atque
undosa
in
se
labatur,
atque
adeo,
os
ejus,
quod
in
duritie
hiat,
in
laxitate
clauditur.
(50)
Induratus
ergo
pulsus,
indicat
contractam,
non
autem
exsiccatam
arteriam.
Si
ete¬
nim
pulsus
ad
hoc
ederetur,
ut
defectus
ac
partium
qualitas
proderentur,
certè
in
apoplexia
esset
pulsus
mollissimus
(quia
cerebrum
pars
tota
medullaris
statuetur
offensum)
qui
ibidem
semper
est
durus,
&
for¬