190
BLAS
HUMANUM
&
fortis.
Sic
&
ossifragium,
pulsum
face¬
ret
omnium
durissimum.
Et
pure
iam
fa¬
cto,
major
&
crebrior
pulsus
esset,
quam
dum
fit.
(51)
Eo
quod
praecedens
labor,
spiri¬
tus
egestatem
peperit,
&
praesens
pus
sive
putredo
difflatione
celeri
eget.
Pariter
in
phlegmone,
systole
opportunior,
lon¬
geque
manifestior
esset,
quam
diastole,
Quae
cum
in
facti
veritate
non
sic
se
ha¬
beant,
necesse
est,
Scholas
in
finibus
pul¬
suum
errasse.
Quin
etiam
tunica
arte¬
riae,
in
ad
ventum
sudoris
utut
antea
du¬
rior
fuerit,
iterum
mollescit,
cum
scilicet
major
esset
explodendae
fuliginis
necessi¬
tas,
quam
attrahendi
aeris.
Deberet
in¬
quam
arteria
tum
patula
esse,
atque
du¬
rior
cum
crebra
compressione:
non
au¬
tem
magno
pulsu,
undarum
more,
lentius
concidere.
In
affectibus
pulmonis
de¬
mum,
cordi
vicini,
tot
venis,
arteriis,
&
cartilaginibus
undequaque
referti,
laxus
&
undosus
est
pulsus,
&
in
puris
vomica
cum
aliquali
intermissione.
Pulmo
in¬
quam,
suis
fuliginis
explosionibus,
oppor¬
tunc
importunissimus,
indigeret
pulsu
durissimo,
tensissimo,
&
fortissimo.
An¬
forte
duplex
arteriae
tunica,
sudore
futu¬
ro
iam
est
imbuta?
hactenus
madore
alie¬
no
mollescit?
alias
madoris
expers?
An
duritiem,
post
horam
sudoris
reassumet?
suique
siccitatem
alternata
mollitie
ad
lubitum
ferè
compensabit?
Quam
enim
imbecillitatis
plena
sunt
medendi
theore¬
mata
Scholarum?
Siquidem
in
praefatis
pulmoniacis,
laxissima
arteria
&
pulsus
undosus,
nobis
patefaciunt,
in
obsequium
thoracis
anhelitum
dari.
Natura
enim
conscia
est,
non
opus
fore
citato
pulsu,
ut
neque
tenta
arteria,
ubi
pro
pectore
primum
ac
consequenter,
sive
secunda¬
rio,
pro
reliquo
corpore,
anhelitus
suum
munus
suscepit;
eo
ipso
nobis
ostendi¬
tur,
usus
anhelitus
alio
fine,
aliaque
parte,
quam
quibus
pulsus
est
praefectus.
Quo¬
ties
itaque
plurimo
aere,
pro
cruore
per
venas
disperso,
opus
est,
ut
volatilizet
id,
quod
minatur
obduratum
iri,
toties
se
stringit,
tendit,
contrahitque
arteria,
non
autem
siccatur.
Attrahitur
autem
aer
ille,
non
pro
nutrimento
spirituum,
vel
fuli¬
ginum
explosione:
at
omnino
ut
qui
in
se
est,
separator
aquarum
ab
aquis,
fermen¬
to
digestionis
ultimae
calcar
addat,
ut
to¬
tum
liquorem
nutrititium,
post
sui
mu¬
nia
expellat,
citra
ullam
sui
residentiam.
Igitur
aer
inspiratus,
inservit
huic
fer¬
mento,
non
pro
refrigerio,
non
pro
cibo
spiritus,
ut
neque
pro
fuliginum
folle.
Alioqui
etiam
laxitas
arteriae,
in
capax
est
ut
sat
inspiraret
aeris.
Futurus
vero
prae¬
paratusque
sudor,
cum
iam
in
se
sit
vola¬
tilis,
&
latice
tenus
praesto
effluat,
non
re¬
quirit
laboris
plurimum,
nec
arteriae
,
in¬
durationem.
Labentibus
enim
viribus,
ante
vermiculantem
undosus
est.
Debi¬
litata
quippe
natura,
non
meditatur
am¬
plius
magnum
laborem.
Apoplecticus
au¬
tem,
est
maxime
&
longe
durissimus
pul¬
suum:
ac
potissimum
sub
mortem.
Id
volunt
Scholae
fieri,
quod
pulsus
&
anhe¬
litus
eadem
esset,
ac
individua
necessi¬
tas,
atque
finis.
Quatenus
(ajunt)
cor¬
volet
compensare
defectum
anhelitus.
At
syncopes
virginum
uterinae,
quibus
anhe¬
litus
est
exstinctus,
viresque
validae
(nam
inde
resurgunt
plerumque)
pulsus
mini¬
mi
sunt,
in
redargutionem
praecedentis
do¬
ctrinae.
Sic
pariter
pulmonariorum
pulsus,
undosus,
&
languidus,
quibus
tamen
na¬
tura
deberet
satagere
penuriae
anhelitus.
In
apoplexia
autem,
cur
durus
&
magnus
sit
pulsus,
rimandum
ex
natura
morbi¬
Quam
ex
professo
libro
&
lithiasi
semel
attingam.
Nunc
rei
propinquitate
duos
aphorismos
exponam.
(52)
Quorum
primus
est:
"Dum
pus
fit,
major
labor
&
dolor,
quam
facto
pure."
Omne
apostema
in
pus
desinens,
continet
necessariò
aciditatem,
quae
cruo¬
rem
in
grumum
cogit.
Ideoque
deinceps
incapax
est
transpirationis:
quocirca
na¬
tura
omnem
movet
lapidem,
arteriasque
concitat
&
anhelitum,
ut
per
aerem
fer¬
menta
praepediant
ejusmodi
effectum:
Ac
tandem
nil
proficiens,
cessat
ab
isto
co¬
natu.