ENDEMICA.
193
potius
expulsionis
usum
augeret,
quam
refrigerio
cordis
satisfaceret.
Stante
ergo
fuliginum
hypothesi,
aer
forinsecus
nul¬
latenus
trahitur
per
arterias
intro,
adeo¬
que
Scholae
incircumspectè
sua
dictitant,
&
invicem
sibi
tamen
subscribunt.
(5)
Quin¬
imo
ex
eadem
hypothesi
sequitur,
quod
per
se
non
elevetur
arteria
atque
prima¬
riò:
sed
tantum
principaliter
elevetur
ut
concidat,
ea
denique
opera
sarcinam
de
ponat,
pellatque
suffocationis
metum.
Cum
iste
finis
pulsuum
esset
praecipuus,
alter
verò
qui
est
refrigerii,
sit
respectu
prioris
secundarius.
Denique
si
arteriae,
aerem
intro
sugerent,
ad
quem
quaeso
fi¬
nem
id
fieret,
cum
magis
noceret
quàm
prodesset
crudioris
endemici
aeris
suctus?
Etenim
non
propter
refrigerium
cordis:
cum
singuli
pulsus
vix
tantillum,
minimis,
&
extremis
arteriarum
osculis,
de
aere
allicerent,
quod
tractu
celerius,
mox
dein,
per
arteriae
depressionem
non
explodere¬
tur?
Imio
citissimè,
eo
ipso
sic
fuligini
es¬
set
counitum,
&
calefactum
à
sanguine
arteriali,
ut
nequicquam
inde
refrigerii
cor
in
se
sentiret:
cum
praecipuè
non
uni¬
co
attractu
aer
isthac,
à
pelle
ad
cor
per¬
geret,
sed
multiplici
arteriae
depressione
intercedente
sic
in
via
incalesceret,
ut
o¬
mnem
refrigerii
spem
eluderet.
Quocir¬
ca,
si
arteriae
aerem
forinsecus
allicerent,
necessariò
semper
elevatio
arteriae,
longè
depressionem
superaret
velocitate
&
ma¬
gnitudine:
quod
abusivum
est.
Vt
etiam,
quod
aer
refrigerii
qualitatem
servaret
impollutam,
per
tot
anfractus
arteria¬
rum
sensim
introductus.
Denique
nec
ar¬
teria
traheret
aerem,
ut
exinde
spiritus
vitalis
augmentum
sumat.
Quoniam,
con¬
sensu
Scholarum,
spiritus
vitalis
non
ex
aere;
sed
è
vapore
cruoris
fit,
in
corde
ad
extremum
elaborati,
ac
vitali
facultate
in¬
signiti.
Hebesque
sit
affirmatio,
quae
sup¬
ponit,
spiritum
vitalem
nutriri
simplici
elemento.
Dum
nutrimur
iisdem,
quibus
generamur.
Quapropter
cum
aer
intro¬
tractus,
sit
corpus
elementale,
non
habeat
naturam
spiritus
sanguinei,
ut
nec
huma¬
na
determinatione
aer
unquam
possit
in¬
dividuari,
non
poterit
nutrire
corpus
con¬
cretum.
Vt
suo
loco
docui.
Quin
semper
universalis
elementi
proprietates
servet,
non
autem
Archei
conditionem
acquirat.
Aer
enim,
nec
nobis
affinis
nec
vitalis
est
lucis
capax.
Ideoque
arteria
horrebit
ex¬
oticum,
nec
prius
debitis
officinis
clabo¬
ratum
aera
in
sui
familiam
adsciscere:
nec
attentat
natura
aliquid
frustra;
ut
neque
aerem
praeparare,
ut
fiat
id,
quorsum
pla¬
nè
possibilem
non
habet
inclinationem.
Frustra
alioqui,
per
tot
digestionum
ap¬
paratus
viscerum
dispendia
&
officinas,
spiritus
vitalis
fieret,
si
tam
levi
compen¬
dio,
&
citra
usuram
de
foris
maturetur.
Decepit
enim
Scholas,
quod
hactenus
cre¬
ditum
sit,
Ignem
necessariò
aere
nutriri:
idcirco
&
spiritum
vitalem,
ut
omnis
ca¬
loris
nostri
authorem,
indigere
pro
sui
cibo,
aeris
elemento.
Ast,
iam
superius
elucidavi,
Ignem
nec
substantiam
esse,
nec
nutriri
aere,
imo
neque
re
combusti¬
bili:
nisi
quod
properando
ad
fines
suae
destinationis,
requirat
inflammabile
pro
obiecto:
non
autem
pro
nutrimento.
De¬
fectu
quoque
obiecti,
perit
in
instanti,
dum
suae
destinationis
finem
est
assecu¬
tus.
Quippè
cum
nec
substantia
sit,
nec
accidens,
perit
quoque
defectu
obiecti:
eo
quod
suum
obiectum
sit
quoque
ejus
subiectum.
Adeoque
&
istud
est
sibi
sin¬
gularissimum,
&
hactenus
nescitum.
(6)
Ces¬
sat
ergo
finis,
ob
quem
traheretur
aer
ex¬
ternus,
per
pellem
in
arterias,
cessat
mo¬
dus,
cessatque
possibilitas,
stante
fuligi¬
num
hypothesi.
Denique
si
arteria
sugat
aerem
per
pulsum,
indifferenter
sugeret,
&
endemica
promiscuè,
adeoque
nocua
esset
ejusmodi
attractio.
Quod
falsum
frequenti
experientiâ
adnotavi.
(7)
Praeci¬
puè
quod
quoties
pestis
peregrina
defo¬
ris
contrahitur
per
anhelitum,
ejus
adapta¬
tio
non
fit,
nisi
iuxta
stomachum.
Quod
per
sensum
loci,
anxietates,
vomitum,
su¬
spiria,
Cephalalgias,
&
deliria
palam
fit.
Adeo¬
Bb
2