ENDEMICA.
195
nique
si
fuligo
esset
pulsuum
modulamen
(ut
volunt)
quis
esset
ille
separator,
qui
fuligines
potius
in
carnis
habitum
foras
quam
per
aortas,
recta
in
caput
discedere
cogeret?
Aut
si
indifferenter
cum
spiritu
vitali,
in
sinus
cerebri
commista
fuligo
properat,
cur
non
continuo
sensuum
tur¬
bant
oeconomiam?
Quid
si
arteriae
com¬
pressio,
fuliginum
expulsioni
sit
dicata,
cum
enim
arteriae
sint
lateraliter
pertusae.
sic
ut
locis
per
quae
transeunt,
hactenus
spiritum
&
vires
vitales
largiantur:
ergo
&
isthac
simul
fuligines
expellerent.
Quae
sanè
perniciosiores
essent
omnibus
visce¬
ribus,
quam
ipsis
arteriis,
eo
quod
hae,
censeantur
recenti
aere
recreari,
non
au¬
tem
viscera.
Si
ergo
velint,
fuligines
per
arteriarum
compressionem
expelli,
osten¬
dant
nobis
prius,
fuligines
non
secus,
quam
per
ultima
arteriarum
oscula,
pur¬
gari
posse,
idque
sospite
semper
spiritu,
fuliginibus
permisto.
Scholae
profecto,
pollutam
fuligine
doctrinam
sustinent,
caecoque
ignaviae
suasu,
suo
subscribunt
genio
Galeno.
(12)
Cum
igitur
materiam,
ca¬
lorem,
residentiam,
contentum,
&
circu¬
lum
urinae
ignoraverint,
pulsuum
vero
causam
efficientem
praeterierint:
ad
calo¬
res
verò,
&
frigora
potissimum
refuge¬
rint,
verosque
fines
neglexerint,
tota
Tec¬
marsis
medendi
polluta
mansit.
Scholae
igitur,
velut
ex
tripode
prophetatae
sunt,
tam
in
cognitione
morborum,
quam
eo¬
rundem
progressu,
atque
termino.
Quod
postmodum
multò
luculentius
proba¬
bo.
(13)
Endemica
ergo,
qua
&
quorsum
in¬
trant,
affectant
omnia:
caput
videlicet
thoracem
&
horum
clientes.
Quantumque
valent,
tantundem
operantur
atque
effici¬
unt.
Quaedam
enim
labem,
in
partem
im¬
primunt,
&
deindè
abscedunt.
Ut
sunt
ne¬
bulosa,
foetida,
fracida,
etc.
Quaedam
vero
specie
fumi
intrant,
ac
inspirantur
mine¬
ralia,
quae
intus
denuo
coagulantur
di¬
versimodè.
Nam
aliqua
cum
screatibus
exspuuntur,
si
noxia
non
sint.
Alia
vero,
parietibus
cannarum
pulmonum,
tena¬
citer
in
vitam
adhaerent,
suamque
in
ho¬
spitium
tyrannidem
exercent.
Hujus
ge¬
neris
est,
quidquid
è
venis
mineralium
effumat.
Quapropter
&
fumus
minera¬
lium
ob
sui
malignitatem
&
virus
ar¬
senicale,
synonyma
evaserunt:
Coinci¬
dunt
nempe
Arsenicum
&
fuligo,
sive
fumus
metallorum.
Vnde
raucedines,
cordis
tremores,
lipothymiae,
Asthmata,
pleuritides,
peripneumoniae,
tusses,
spu¬
ta
cruenta,
tabes,
vomicae,
etc.
Interim
non
liquet,
endemica
per
arterias
trahi,
neque
easdem
affici
immediatè.
Sin
au¬
tem
Mercurius
tremores
pariat,
saltem
id
est
arteriis
impertinens.
Nec
etiam
proinde
tremunt,
quibus
mercurius
per
unguina
intro
adactus
est:
sed
vesicantur
ore,
gutture,
uvula
decidit,
&
ulceran¬
tur,
vacillant
ac
nigrescunt
dentes,
tu¬
met
caput
&
immensum
salivant
foeti¬
da.
Deauratores
quoque,
fossores
&
se¬
paratores
Mercurii,
quia
inspirant
vi¬
rus
capiti
lethale,
atque
nervaceis;
ef¬
ficiunt
in
nobis
endemica
quantum
pos¬
sunt.
SPIRITUS
VITAE
1.
DOctrina
Veterum
de
triplici
spiritu.
2.
Stete¬
runt,
unde
incipiendum.
3.
Spiritus
vini,
con¬
tinet
duo
tantum
initia
chymica,
ad
lubitum
Artificis
flexibilia.
4.
Spiritus
vitalis,
è
spiritu
vini.
5.
Ebrie¬
tas
quomodo.
6.
Spiritus
vini,
&
aquae
vitae
quomodo
differant.
7.
Quidquid
solo
igne
stillatur,
recedit
à
viricus
prioris
concreti.
8.
Differt
fermentum
sto¬
machi
&
panis.
9.
Fermentorum
pluralitas.
10.
Nescitum
Gas,
peperit
plura
absurda,
in
rerum
distin¬
ctione.
11.
Sanguini,
&
non
cruori,
inest
anima.
12.
Cruor,
absque
spiritu
iecorario.
13.
Ebrietas.
14.
Progressus
spiritus
vitalis,
per
munia.
15.
Indoles
es¬
sata,
ipsius
spiritus.
16.
Quae
per
sensum
censentur
unum,
decernuntur
in
effectibus.
17.
Vnde
spiritus
vitae,
sit
balsamicus.
18.
Spiritus
aguae
vitae,
solo
at¬
tactu,
oleositatem
amittit.
19.
Statim
fit
sal.
20.
To¬
tus.
Bb
3