855
SPIRITUS VITAE 197
putrescunt, pro extractione aquae vitae
manent caudex, stipites & folia integra,
in figurâ & duritie pristinis: quae à nobis
mansa, in chylum vertuntur, primamque sui
faciem amittunt. (9) Quocirca comprehendi,
tot putrefactionum varietates, totque
stercora unius panis specie diversa, quot
species animalium pane nutriuntur. Imo¬
praeterea, longè plura panis fermenta, si¬
quidem adhuc pluribus mediis, tam spon¬
te, quam ex instituto panis putrescit.
Quod de pane enim, tantundem de aliis
cibis, sit dictum. Scholae quidem sciebant,
nil nobis proficere, quod in sui radice non
contineret vitae praeludium (adeoque ae¬
rem idcirco, pro spiritus augmento ad¬
mittunt, poëtarum deceptae monitis, vita¬
les auras dicentium) voluerunt nempe in
cruore, spiritum hepaticum; naturalem,
actu esse, auraeque instar gliscere. (10) Puta¬
runt nempe esse vaporem; Nesciae, quod
vapor nunquam fiat Gas incoagulabile,
aura, aether, vel exhalatio sylvestris: sed
maneat semper aqua. Putarunt itaque,
quod vapor è cruore extravenato (pro¬
ut è quolibet tepente liquore) exhalans,
esset cruoris ille spiritus, unde materiali¬
ter spiritus vitalis fabrefieret. At sanè
cruor, quamdiu in vasis Mesenterii &
Portae fluit, est spiritus expers. Quare &
per laxativa evocatus, putidus excernitur,
absque notabili debilitatis indicio: quod
non ita fit, si ad venam cavam semel per¬
tigerit. Quoniam tum, homogenealiter,
cruor est sigillatus praeludio, ut fiat san¬
guis arteriae & spiritus, ideoque indiffe¬
renter cum sanguine, in Sacris vocatur
spiritus rubens, cui anima inhabitat. (11) Quan¬
quam id propriè de sanguine intelligatur:
utpotè, loquens Scriptura ibidem, de ju¬
gulatis vel enectis, quibus cruor simul
cum sanguine profunditur. Aliquando
de digestionibus docebo, quidquid in
stomacho conficitur, id à fermento ibi¬
dem (Etiam ipsum saccharum) acescere,
non quidem aciditate aceti, omphacii,
citri aut vitrioli; sed suo fermento pari,
& aciditate specifica, quamvis cum aliis
acidis, in acido symbolizet. Est tamen in¬
terna dynami, ab omnibus diversus acor.
Estque istud acidum ciborum perfectè
volatile. Nec obstat: quod chylus in
adolescentibus, ossis fixitatem assumat,
ut & in fracturis ossium. Est namque idem
chylus stomachi, post accretionem, qui
adolescenti erat. Ille vero totus tandem
difflatur absque ullo sui residuo: rursus
ossis naturam in Poro resumit in fractu¬
rarum solidatura. Ideoque eo ipso, chy¬
lus omnis est volatilis, & hactenus in
cruore aliquando spiritus indolem assu¬
met. Non quidem quod spiritus illi insit
naturalis, & a cruore diversus: sed potius,
quod cruor totus spiritualem characte¬
rem in promissione adeptus sit. (12) ]oan. 5.
"Aqua, sanguis, & spiritus, unum sunt." De di¬
gestionibus vero docebo, quo pacto istud
acidum, in chylo transmutetur in salem
volatilem, cujus pars excrementitia, cum
urina, & sudoribus, proscribitur. Ipsa
vero massa cruoris, virtute fermentali
cordis, & pulsuum adiumento, transeat
in sanguinem, ex flavo rubicantem, unde
spiritus vitalis efficitur. Adeoque non aer
aut vapor cruoris: sed ipsus cruor in san¬
guinem, & inde demum in spiritum vi¬
talem deducitur. Jecoris quippè munus
est univocum, & dicitur sangnificatio,
non autem spiritus creatio: quae procul
invicem distant. Neque enim uni visceri,
totidem ac tam diversa competunt munia;
maximè quod cruoris rudis moles, non¬
dum spiritibus seminarium aptum sit. Suf¬
ficit enim jecori, tam paucis arteriis, &
vitae communione ditato, chyli in cruo¬
rem vera transmutatio, & novi entis vera
generatio. At in corde, tanquam vitae
fonte, cogitatur primum de vitalibus ini¬
tiis. Cruor enim ibidem, in sanguinem at¬
que auram vitalem extenuatur; quae duo
unica prorsus actione perficiuntur. Juxta
promtiorem & tardiorem cruoris obedi¬
entiam. Cruor enim fit cum chyli sive
cremoris inspissatione, liquidi ideo ex¬
crementio