855
198 SPIRITUS VITAE.
crementi, sive lotii separatione: sed spiri¬
tus fit cum inspissati attenuatione. Quae
actiones ambae tam oppositae, nec ideo
uni competunt iecori. Quod si autem
Scholae velint spiritum naturalem in cibis
praeexstitisse, in jecore vero perfectionem
accepisse. Caeterum bullitis, coctis, & as¬
sis, facile exspirat: & si quis restitet forte,
ille nostrae oeconomiae non est hepaticus.
Fateor equidem, spiritum vini esse vege¬
tabilium spiritum, faciléque rapi in arte
rias, tanquam simplex symbolyzans, prae¬
viè dispositum, ut facilè in spiritum vita¬
lem transcendat. Sed exin, Scholae nil
pro suo hepatico conficiunt. Nam spiri¬
tus vini citra digestionem è stomacho
immediate rapitur in arterias, nec per gra¬
dum cruoris assumitur collega vitalis,
facile quoque exin colligitur, vitalem spi¬
ritum non praesupponere naturalem. Pa¬
tetque quod dixi. Siquidem qui deliquia
vel tremorem cordis patiuntur, sentiunt
vini spiritum mox & immediatè, in con¬
sortium vitae admitti, neque enim tum
etiam à multo affatim vino inebriantur.
(13) Alioquin vino adhuc corporaliter exsi¬
stente intra stomachum, ebrietas non
aliunde procedit, quam quod vinosus spi¬
ritus, affatim in cor & caput raptus sit, &
praeexsistentium spirituum ibidem con¬
fusionem pariat, ipse adhuc in cordis offi¬
cina nondum politus advena. Cruor er¬
go ipsus, esto spiritus hepaticus, corpo¬
ralis, coagulatus in materiam, & vitali
oeconomiae substratus. Per me licet, dum¬
modò intelligamus rhetoricè. Nempe¬
ipsum cruorem esse obiectum capax, &
materiam ut inde fiat spiritus. Et philo¬
sophicè loquendo, sive proprie, non inest
cruori spiritus, ipsi à iecore factus. Eo
quod hepati incumbat labor sanguifica¬
tionis, separationis, laticis, urinae, & su¬
doris. Dum scilicet celerrimè ist haec tran¬
seunt per exiles venularum cataractulas.
Cruor nempe, etiamsi in meseraicis prae¬
ludia sui susceperit: vera tamen ejusdem
sit generatio, fibrarum item, atque coa¬
gulationis dotes, sub celerrimo transitu,
cum suo sero, per capillaceae tenuitatis tu¬
bulos. Quod si & hepati insuper, incum¬
bat generatio spiritus: praeter enim fru¬
straneam ejusdem generationem, est he¬
par nimia sarcina, atque officiorum plu¬
ralitate prosternere, asini instar. Sufficit¬
que cruori, quod civis venarum factus,
partcipet de vita, vitalique lumine illu¬
stretur. Itaque prout à cordis fermento
& labore cruor fit sanguis & volatilis
spiritus: Ita ab arteriis desumto fermen¬
to, cordis vicario, fiuntque ita volatiles,
ut nullam post sui consumtiones residuam
amurcam relinquant: sed totali sui tran¬
spiratu egrediantur. (14) Cor ergo fabricat
è cruore sanguinem quem eadem aptat
extenuatque opera, ac tantundem spiritus.
vitalis in sanguine facit, quantum cruoris
grossities, renitensque ejusdem substan¬
tia permittit tantulo spatio, quo intra
sinus cordis agitatur, atque concutitur.
Enimvero, necdum satis est, novisse cruo¬
rem esse spiritum, item traduci in sanguinem
arterialem, & dare spiritum vitalem, cu¬
jus favore à mente informetur, atque
animatus fiat. Et hinc demum transferri
in sinus, sive stomachos cerebri, ibidem
variam suscipere characterum determina¬
tionem. Ita ut motivus fiat in spinali me¬
dulla, visimus in opticis officinis. Qui si
aliquo errore ad linguam ducantur, gu¬
statui sunt plane inutiles. Quapropter
fieri, ut non raro digiti stupescant, pars
aliqua mobilis, vel sensum vel motum,
relicto sensu amittat, eo quod alieno spi¬
ritu & devio, partes irrorentur. (15) Sunt
nempe tactuum authores motui impares,
& vicissim. Quin insuper indolem spiri¬
tus vitalis, novisse oportet. Enimvero
quandoque sat liquebit, ex chylo acido,
partim cruorem, partimque urinam sal¬
sam & excrementa fieri: Salsedinem
vero illam excrementosam, esse spiritum
volatilem & salsum, qui terrae confer¬
mentatus, tandem salispetrae naturam pro¬
parte assumit. (16) Cruor quoque per distilla¬
tionem,