CALOR
EFFIC.
NON
DIGERIT,
SED
TANT.
EXCIT.
201
per
Aortas
arterias,
in
caput
scandit.
In
cerebri
autem
meditullio,
unicus
est
si¬
nus,
qui
supernè
inspectus,
videtur
du¬
plex;
sed
elevata
sursum
camera,
unita¬
tem
ostendit.
Porro
in
hoc
sinu,
arteriae
desinunt
in
vas
quoddam
rugosum,
alte¬
rius
planè
texturae,
quam
sit
caetera
arte¬
riarum
compago.
Hac
nempe
diffluit,
&
exspirat
spiritus
vitalis
in
sinum
cerebri,
pro
ministerio
principum
facultatum,
ima¬
ginationis
nempe
iudicii
&
memoriae.
Hac
etiam
pergit
distribui
in
oscula
ner¬
vorum,
incipientium
à
cerebro.
Adeo
ut
si
sit
dicendus
animalis,
quatenus
in
ce¬
rebro
determinationem
partis
suscipiens,
proprietates
acquirit
destinatae
functioni
aptas;
non
videtur
tamen
proinde
diver¬
sus
à
vitali
per
materiam
efficientemque.
Siquidem
in
sui
luminis
vitalis
amplitu¬
dine,
est
omnium
istarum
proprietatum
ca¬
pax,
sine
nativae
essentiae
suae
permutatio¬
ne.
Qui
namque
ad
linguam
detruditur,
gu¬
statum
exercet:
Ille
vero
idem
non
gu¬
stat
in
digitis:
sed
utrobique
particula¬
rem
organorum
characterem
suscipit,
&
proprietatem
induit.
Quem
si
proinde
à
vitali
differre
fert
animus,
tot
erunt
rur¬
sus
spiritus
divisiones
essentiales,
quot
munia,
quotque
officiorum
pluralitati¬
bus
diremta
ministeria.
Interim
rem
in¬
tellige
&
voca
ut
lubet:
Non
enim
Scho¬
lis
ex
animosa
passione
contradictorius
sum:
dumtaxat
enim
errores
pandere,
&
nescita
docere,
superiori
authoritate
mo¬
nitus,
debui.
Errata
ipsae
mea
pariter
aequo
detegant
animo,
gaudebo
sanè,
si
modo
proximus
utilitatem
consequatur,
quam
opto.
CALOR
EFFICIENTER
NON
DIGERIT,
SED
TANTUM
EXCITATIVE.
1.
CAlorem,
non
esse
proprium
digestionis
organum.
2.
Quid
in
hoc
Scholas
deceperit.
3.
Schola¬
rum
tuitiones.
4.
Paracelsi
incogitantia.
5.
Anxie¬
tates
Scholarum.
6.
Oblitae
axiomatis
sui,
de
contra¬
riis.
7.
Calorem,
igne
potentiorem,
coactè
fecere,
&
caloris
praedicamentum.
8.
Digestio
&
elixatio
dif¬
ferunt.
9.
In
dignantur
fermenta,
quod
sint
posthabi¬
ta.
10.
Actio
caloris
univoca,
quae.
11.
Piscis
dige¬
rit
citra
calorem.
12.
Potentiali
calori,
nullus
in
di¬
gerendis
locus.
13.
Bulimi
argumentum.
14.
Al¬
terum,
ab
unitate
specifici
caloris.
15.
Tertium,
al¬
exiomate.
16.
Aliud.
17.
Cur
ructus
acidus,
post
nidorosos,
bonum.
18.
Cur
carnes
abhorreat
febriens
19.
A
scopo
medendi.
20.
Admiratio
Paracelsi.
21.
Eiusdem
error.
22.
Vis
digestiua
gallinarum.
23.
Author
adhuc
puer,
didicit
digestionis
veram
causam.
24.
Cognovit
resolutionem
ex
acido
esse.
25.
Sene¬
scimus
sola
fermentorum
penuria.
26.
Qualitas
acidi
fermentantis.
27.
Aversatio
quorundim
ciborum,
tunde.
28.
Fermentorum
vires.
29.
Mures
accusant
Scholas
erroris.
30.
Fermentum
stomachi
cur
ipsi
sit
alienum.
31.
Commendatio
Splenis.
32.
Gradus
ca¬
loris
&
frigoris,
variant.
33.
Errores
Scholarum,
de
gradibus
elementorum.
34.
Gradus
caloris
chymici¬
35.
Gradus
distinctionis
fecit
Author.
36.
Humiditas
&
siccitas
non
considerabiles,
tanquam
qualitates.
27.
Cur
non
admittant
gradus.
38.
Hinc
nugae
in
ele¬
mentorum
doctrinam
introductae
à
veteribus.
(1)
Quia
totum
naturae
fundamen¬
tum,
in
cardine
caloris
ver¬
sari
putatur,
sintque
iam
procul
ablegata
elementa,
mistiones,
&
temperamen¬
ta;
Igitur
ad
stabiliendam
Archei
ac
spirituum
vitalium
progeniem,
de
dige¬
stionibus
deinceps
dicendum
est.
Quas
quia
calori
Scholae
emanciparunt,
osten¬
dam
calorem,
non
esse
proprium
orga¬
num
digestionum.
Decepit
quidem
Scho¬
las,
digestionis
metaphora,
introducta
nimirum
poëtica
libertate,
à
rustico
sensu
mutuata,
concoctionem,
synonymam
di¬
gestionis,
fecere.
(2)
Utque
elixationem,
scie¬
bant
concoctionem,
idcirco
digestiones,
ad
bullitionem
transtulere,
atque
utrobi¬
que
calorem
sunt
arbitratae,
causam
illa¬
rum
naturalem,
totalem,
atque
unicam.
Cernebant
enim,
per
elixationem
atque
assationem,
plurima
tenerescere,
ac
alte¬
rari:
Ideo
ab
artificialibus
transsumta
li¬
centia,
culinam,
in
stupendas
viscerum
&
ciborum
transmutationes,
non
quidem
si¬
mili¬
Cc
2