202
CALOR
EFFICIENTER
NON
DIGERIT,
militudinariè:
sed
omnino
propriè,
proxi¬
meque
traduxere,
perque
putationem
res
in
fidem,
ac
dein
in
dogma
verum,
trans¬
migravit,
cunctaque
naturae
nostrae
munia,
atque
beneficia,
in
calores,
temperamenta¬
que,
velut
in
causas
totales,
transtulere.
Potissimum
quidem
quod
ventres
homi¬
num,
ac
quadrupedum,
sentirent,
actu
ca¬
lere.
Usque
adeo
deinceps,
plus
augendo
ca¬
lori,
quam
digestioni
roborandae,
est
insu¬
datum.
Neque
enim
ulterius
indagarunt,
tametsi
eventus
plerumque
spem
fallent.
Satis
putantes,
quod
tam
in
elixatione,
quàm
in
naturali
ventris
digestione,
calor
reperiretur,
à
quo
abunde
sibi
auxilium
exspectantes
obdormierunt.
Haesitarunt
interim,
cum
animadverterent,
cibos,
per
elixationes,
non
prorsus
totali
metamor¬
phosi,
in
succum
transmutari.
Etenim
carnes,
clauso
vase,
in
iusculum
consum¬
matum,
expresso
vero,
liquatoque
juro
resolverunt:
at
errorem
animadverterunt
quidem,
quia
carnosae
fibrae
residuae,
te¬
naces,
atque
durae
permanerent,
&
nun¬
quam
vera
transmutatione,
in
chylum
li¬
quescerent:
(3)
attamen
per
credulitatem,
er¬
rorísque
antiquitatem,
sibi
passae
sunt
ocu¬
los
velari,
quaerentes
subterfugia,
atque
latibula,
statim
se
salvas
arbitratae
sunt,
dummodò
diversos
caloris
gradus,
si
non
aetiam
species,
atque
genera
(ut
est
igneus,
elementalis,
radicalis,
correspondens
ele¬
mento
stellarum,
&c.)
imo
&
calorum
momenta,
in
auxilium
excusationem,
im¬
plorassent.
Adeo
ut
unicuique,
propemo¬
dum
graduum
momento,
sua
esset
in
di¬
gerendo
crasis.
Cui
stupiditati
se
Para¬
celsus
quoque
involvit,
volens
unicum
panem,
in
tot
animalium
speciebus,
acci¬
pere
specificam
cruoris
&
stercorum
di¬
versitatem,
ob
solius
gradus
momentum
in
calore.
Quasi
latitudo
caloris,
speciem
conderet,
aut
variaret
in
substantia.
(5)
Cae¬
terum
dum
Scholae
omnem:
in
scirpo
no¬
dum
sustulisse
praesumerent,
cecidere
de
inde
in
caloris
naturalis
digestivi,
item¬
que
in,
praeter,
&
contra
naturam,
fungo¬
sa
discrimina.
Atque
tandem,
subindè
invitae,
ad
sacram
occultorum
anchoram,
in
digestionibus,
refugere
debuerunt.
Ita
nimirum,
ut
esset
aliquis
calor
dige¬
stionis
author,
tam
in
morbis,
quàm
in
sa¬
nitate.
(6)
Oblitae
interim,
quod
ut
contra¬
riorum
unicum
finxerant
genus,
atque
utrumque
paribus
dici
modis,
quod
u¬
triusque,
unica,
&
uniformis
esset
con¬
ditio.
Quapropter
oblitae
sunt,
pares
comminisci
frigorum
species,
atque
pro¬
prietates.
Nempe
quale
esset
naturale,
digestivum,
praeter
&
contra
naturam.
Itemque
radicale,
ac
primigenium
fri¬
gus
aliquod,
docere
debuerant.
Adeo
si
calidum
radicale
respondeat
propor¬
tione,
elemento
stellarum,
totoque
ge¬
nere
discrepet,
à
quovis
alio
tepore:
et¬
iam
frigus
radicale,
totidem
numeris,
atque
viribus,
à
quovis
alio
frigore,
dis¬
crepare
debebat,
nisi
veritatis
penu¬
ria,
suam
sophiam,
ut
sterilem
deserant.
Ita
quidem,
licet
calor
non
naturalis
in
naturalem,
ac
vice
versa,
per
inaudi¬
tam
seminum
licentiam,
pergerent:
na¬
tivum
tamen
calorem
&
febrilem,
in
distinctas
species
(imo
etiam
genera)
relegarunt,
ut
salvarent
effectus,
calo¬
ri
digestivo
tributos.
(7)
Adeo
ut
dum
cre¬
derent,
volucres
quaedam
conficere,
quae
se
contra
ignis
furorem
alioqui
defen¬
dunt;
agnovere
ignem
aliquem,
igne
potentiorem.
Canis
enim
ossa
deglu¬
tita
conficit,
quae
ignis
nunquam
in
Chylum
ausit
convertere.
Quorum
ita¬
que
effectuum
diversitates
coegerunt
Scholas,
calorem
in
praedicamenti
lati¬
tudinem
erigere,
neglectis
interea
op¬
positis
frigoribus.
Cum
interim
caloris
sit
duntaxat
specifica
diversitas,
quae
se,
ab
aliorum
numero
eximere
non
valet.
(8)
Enimvero,
quidquid
in
stomachum
in¬
geritur,
peracta
tandem
digestione,
est
transmutatum,
longeque
ab
elixatione,
caeterisque
cocturis,
quocunque
gradu
pa¬
ratis,
separatum.
(9)
Quia
unica
fermento¬
rum
ignorantia,
fecit
digestiones,
&
ape¬
psiae