204
CALOR
EFFICIENTER
NON
DIGERIT,
Quod
in
febriente
est
manifestum.
"In
quo
statim
tenuissimo,
facilisque
digestionis
cibo,
utendum."
Abstinendumque
à
potentiori¬
bus
cibis,
consummatis
scilicet,
&
jusculis:
eo
quod
absente
fermento
facilè
putrent,
nidorem
contrahant,
ac
velut
cadaveran¬
tur.
Non
secus
atque
caro
cruda,
carpio,
pectori,
plantis
pedum,
vel
cervici
super¬
ligata,
tantum
abest,
quod
resolveretur
in
chylum,
quod
mox
ab
aliquot
inde
horis
putreant,
&
foeteant,
etiamsi
salsa
sint.
Idem
in
corpore
impuro,
atque
febriente,
ubi
calor
adest,
deest
autem
fermentum
digerens.
Nam
si
calor
sit
digestionis
causa,
in
febri
alioqui
desit
digestio,
adsit
autem
calor,
plus
autem
sit
incumben¬
dum
digestioni
quam
refrigerio:
potissi¬
mum
si
non
infestus
admodum
calor
ad¬
sit.
(19)
Ergo
potius
studendum
esset
caloris
augmento,
quam
refrigerio.
Adeoque
mutandus
esset
medentis
scopus,
dum
in
febri
de
caloris
augmento
pro
digestio¬
ne,
nutritione,
&
virium
augmento
esset
cogitandum.
Neque
etiam
conducent
aci¬
da,
esurina,
sulfuris,
vitrioli,
salis,
nitri,
ci¬
tri
atque
similium:
sed
acribus
esset
calor
excitandus
&
augendus.
Amentiae
quid
simile
dicit,
qui
nivem
frigefacere
ait,
qua¬
tenus
est
alba.
Sic
ridiculum
est
asserere,
fermentum
specificum
stomiachi,
digere
re
propter
calorem
vitalem,
ipsi
inexsisten¬
teni,
Dolendum
sane,
quod
credulitas
&
pigritia
eorum,
quibus
vitae
cura
delata
est,
coemiteria
in
merum
sumen
commuta¬
verint,
desperantes
ab
indagine
proprie
tatum
physicalium:
unde
tamen
cogno¬
men
habent.
(20)
Paracelsus
quoque
calore
digestivo
delusus,
fermentique
stomachi¬
ci
ignarus,
admiratur,
quod
res
quaedam
durissimae
paucis
horis
in
chylum
com¬
mutentur,
&
os
absumatur
in
tepore
sto¬
machi
canini.
Qui
ad
Monarchiam
me¬
dendi
adspirans,
defecit,
postquam
hanc
mirandam
potestatem
nominavit,
ignora¬
vit,
&
fermenta
nescivit.
(21)
Etenim
sibi
in¬
constans,
alibi
hanc
proprietatem
digesti¬
vam,
non
minus
ori
clauso,
quam
stoma¬
cho
competere
scripsit,
adeoque
&
hinc
Anachoretas
absque
deglutito
cibo
suam
trivisse
longam
feliciter
aetatem.
At
sane
idiotismus
ille
ausui
suo
relinquendus:
dum
interim
quidquid
intra
dentium
ca¬
vitates
sorsitan
remansit,
cadaveratur
mox
foetore
horribili:
non
autem
digeritur.
(22)
Memini
enim
vitrum
album
&
opacum,
è
fornace
mea
disiectum,
deglutitum
à
gal¬
linis
meis,
per
calorem
lactis
delusis:
at¬
qui
fractura
vitri
semper
est
acuminata,
compertum
vero
est
post
paucos
dies,
oc¬
cisis
aliquot
gallinis,
vitrum
circumqua¬
que
imminutum
punctatim,
&
acumina
amisisse,
&
globosum
fuisse
effectum.
Cae¬
terae
autem
superstites
&
convirae,
mox
post
paucos
dies
reliquum
vitrum
con¬
triverant,
etsi
exemtos
vitri
globulos
à
prioribus
mactatis
etiam
voraverant.
No¬
tabis
interim
vitrum
resistere
aquis,
resol¬
ventibus
quaevis
metalla.
Pluribus
nempe
volucribus
fermentum
adeo
potens
est,
ut
nisi
subinde
lateribus,
creta,
argillave
ve¬
scantur:
ex
multitudine
aciditatis,
malè
habeant.
Contra
vero
febrientis
stoma¬
chus,
totus
nidorosus,
cibos
triduanos,
non
rarò
adhuc
visu
distinctos,
rejicit,
vel
quandoque
in
flavum,
aut
aerugino¬
sum
liquamen
versos,
oberrante
scili¬
cet
fermenti
scopo.
(23)
Hujus
stomachici
fermenti
necessitatem
didici,
dum
puer
passeres
alerem,
exserui
linguam
saepe,
quam
passer
morsu
apprehendebat,
&
sibi
deglutire
conabatur,
atque
tum
sensi
ingentem
aciditatem
in
gutture
passeris.
Vnde
extunc
scivi,
cur
tam
edaces
&
di¬
gerentes.
(24)
Dein
vidi,
quod
acidum
sulfu¬
ris
stagma,
chirothecam
meam
imbuisset
eamque
in
succum,
parte
qua
maduerat,
statim
resolveret.
Quod
mihi
tyroni
con¬
firmavit,
transmutari
cibos
ab
acido,
adeo¬
que
habitare
in
stomacho
fermentum,
quod
omnia
ingesta
licet
dulcia,
statim
in
acidum
commutaret.
Quocirca
esse
quoque
acida
cuncta,
quae
appetitui
desidi¬
propinantur.
Vt
sunt
omphacium,
ace¬
tum,
succus
citri,
aurantii,
sinapi,
etiam
sal