855
TRIPLEX SCHOLARUM DIGESTIO. 107
1. SCopus universalis huius libri. 2. Prima digestio
in stomacho. 3. Prima corporis regio. 4. Duo
admiranda in hoc opere. 5. Digestio altera, & secunda
regio. 6. Tertia digestio. 7. Vltima corporis regio. 8.
Oblivio Scholarum. 9. Status accretionis.
(1) Non satis est ostendisse, non
esse quatuor elementa in na¬
tura, ut nec illorum mistio¬
nes materiales atque inde
resultantes complexiones &
luctas, non denique congressus, & com¬
plexus humorum inde fictorum, horum¬
que amentiam; contrarietates vero inde
natas, atque discrasian esse mera genti¬
lium somnia in Medicinam adducta, & à
Scholis etiamnum adorata. Nec sat est,
me ostendisse alibi tria prima è morbo¬
rum, sanationumque classe releganda,
Astrorum item causalitatem in medendo
refutasse, ventos quoque exsibilasse, con¬
sumtiones humidi radicalis, ceu vanos
terrores rejecisse. Catharros demum, &
Tartarorum durum, novumque inven¬
tum explosisse, adeoque ostendisse mor¬
bum tam in genere, quam in particulari,
Scholas hactenus latuisse, ac consequen¬
ter mortales languere sub arte coniectu¬
rali, adhuc fundamentaliter ignota, nisi
ipse proprias morborum causas detexero.
Cumque intimorum hostium causae ple¬
rumque sint intimae, ante omnia functio¬
num historiam proponam; Post eam vero
aliquot principia naturae, hactenus inau¬
dita scitu necessaria demonstrabo. (2) Scho¬
lae, cibum atque potum, perhibent in sto¬
macho, vi caloris transmutari in liquo¬
rem, quem, ob similitudinem cremoris hor¬
dei, vel ptisanae, chylum dixere. Hunc autem
deinceps, à venis, stomacho, & intestino¬
rum toto ductui insertis, & comitantibus,
proinde mediante mezenterio adnexis
(quod vice tertiae tunicae, intestina vestit,
circumdat, atque involvit) paulatim assu¬
gi, & intro attrahi ajunt. Relinqui autem
residuum grossius in intestinis, tanquam
inutilem scoriam, per anum abigendam.
(3) Hanc nimirum coctionem, vocarunt di¬
gestionum trium primam. Adeoque pri¬
mam corporis regionem incipere ab ore:
terminari verò una parte in ano, altera au¬
tem in cavo hepatis. (4) Duo satis admiran¬
da in hoc concurrunt. Nimirum quod
paucis horis, durus cibus resolvatur in
succum, & quod venae, extremis osculis
terminentur in intestina, per haec inquam
transsugant, quantum quotidiè liquoris
ingestum & factum est. Nequicquam
autem flatus illo cremore subtilioris as¬
sugant: attamen non reperiantur intestina¬
foraminata, in vita magis quam in morte.
(5) Transit nihilominus totus chylus per ve¬
nas mesenterii in jecur. In quo, ajunt,
rursus separari serum cruoris pro lotio,
quod ad renes transmeat; corpulentio¬
rem autem cremorem, volunt in hepate
mutari in cruorem. In prima nempe di¬
gestione, quod durius & opacum est,
excluditur. In altera vero opacum retine¬
tur, secluso diaphano. Secunda ergo cor¬
poris regio & officina, incipit ab ipso cor¬
pore jecoris, & in ultimis ramis, venae ca¬
vae terminatur. (6) Tertio dein, Sanguis
decidens extra venas, raptusque in ali¬
mentum solidorum paulatim perficitur,
transmutaturque in humorem, quem appel¬
lant secundarium. Illumque in quatuor
affinitatis gradus secant. Antequam verè
informatus, in solidorum soliditatem sit
admissus. In hoc igitur humore alimen¬
tario, impenditur tertiae atque supremae
digestionis labos. (7) Ideoque haec ultima
corporis officina, habitum corporis vo¬
cant, obliviscunturque viscerum. Quae
scilicet & ipsa, eodem jure coquunt sibi, &
inde aluntur. (8) Siquidem in hoc humore,
pars quaeque vivit proprio orbe. Et
singu¬
Dd