855
ALIMENTI HUMANI. 209
quam, in tractatu de pulsibus, & in usu
partium, quas tamen moderni Anatomi¬
ci, ostendunt illum nunquam inspexisse.
Quapropter est prorsus probabile absque
cognitione & veritatis investigatione, hos
tractatus à Galeno descriptos, aliunde &
pro suis prostitutos coli, adhuc hodie in
Scholis. Quapropter praemisi digestiones,
quas hactenus cognovit, & sibi invicem
subscribendo confirmavit Antiquitas: &
subiungam ea, quae me mea docuit sin¬
gularis experientia, sub divina gratia:
(2) Extra controversiam, est cibos & potus,
unà, pariterque dissolvi in cremorem.
planè diaphanum in cavo stomachi. Ad¬
do, id fieri vi fermenti primi, manifestè
acidi à liene mutuati. Reperi namque to¬
tidem adaequatè fermenta, quot sunt in
nobis digestiones. Denique nec minoris est
portenti, quod cremor ille spolietur o¬
mni prorsus hausta aciditate fermenti, si¬
mul atque labitur è stomacho in intesti¬
num, quam fuit mira fermenti illius po¬
testas in stomacho: Intestinum istud, duo
denum vocatur, à mensura 12 digitorum,
estque immediatè subter Pylorum. (3) Equi¬
dem anatome conqueritur molestiae, hoc
loco propter glandium vasorumque mu¬
nerum, tam scilicet exiguo intervallo,
tantorum usuum organis distendi: adeo¬
que in tota dissectione, nil aeque occurrere
difficile. (4) Etenim nec frustra sunt ibidem
tot vasa & organa: licet illorum usus ne¬
glectus steterit. (5) Nam inprimis, conce¬
ptum in cremore fermentum stomachi,
cum didicerim tam ipsis intestinis, quam
aliis partibus, per multa tormina perni¬
ciosum esse: (6) notavi non segniter, quod
partes singulae, singula obtinuerint fer¬
menta, cum horum sit in transmutando
inexcusabilis necessitas. Adeoque & hinc
insuper conclusi, quod singula fermenta,
horreant aliena sibi socia, patronorumque
peregrinorum imperia. Tanquam si sint
exotici fures, falcemque mittentes in
alienem messem. Idque sanè nullo zelo¬
typiae vitio, quasi activitatibus alienis in
viderent. Verum studio exsequendi mu¬
neris, quod à rerum Domino sibi est
injunctum. Mirum dictu, quod acidus
cremor in duodeno, salis saporem con¬
festim acquitat, suumque salem acidum
in salem salsum, adeo libenter commutet.
(7) Non secus ferè, atque acetum acerrimum,
per minium extemplo pristinam acidi¬
tatem exuit, eamque in dulcedinem alu¬
minosam confestim mutet. Prout &
acidum sulfuris, extemplo mutatur in sale
Tartari: At longè transmutationis excel¬
lentiori vigore, acidus ille cremor, in no¬
bis sit statim salsus. (8) Siquidem id fit absque
Corporis ulla alicujus commistione, prout,
dum acetum, plumbi additamento con¬
strictum, dulcescit. Vel acidum stagma,
in sale alkali combibitum. Quia revera
nil uspiam reperitur, quod vi fermentali,
ex pleno respondeat: cum fermenta sint
causae primitivae transmutationum, &
quidem à priori: atque ideo necessum
est, illorum similitudines, à posteriore
dumtaxat haustas, claudicare plurimum.
(9) Cremor itaque noster acidus, fit salsus,
sola fermentali, ac immutabili dispositio¬
ne. Quocirca etiam, volatilis aciditas il¬
lius cremoris manet in pristina volatili¬
tate, dum suam prius nactam aciditatem,
cum salsedine commutat. Non enim sic
aceti stillatitia aciditas volatilis, dum li¬
targyrum minium aut cerussam dissolvit,
permanet, ut antè, volatilis: quia dissol¬
vendo coagulatur, & formam fixioris sa¬
lis assumit, separabilis iam à liquido ace¬
ti stagmate, cui nuper nupserat: sed dis¬
solvendo coagulatur, & formam fixioris
salis assumit. Quia est actio dissolventis
& dissoluti: non autem transmutantis
fermenti, quod ad novam utrobique for¬
mam continuò tendit. (10) Enimvero quo¬
rundam stomachi facilius digerunt olera,
legumina, vel cerealia: aliorum vero se¬
licius conficiunt pisces, caseum horrent,
aquam vino praeferunt; ubi aliorum inte¬
rim stomachus, carnivorus, vel pomo
addictus, propter specificam scilicet, imo
Dd 2 &