216
SEXTUPLEX
DIGESTIO
tunicas
in
torminibus,
dum
tamen
tanta
affatim
liquoris
congluvies,
quotidie
trans
intestina
rapiatur
in
vasa
mesaraica,
non
cernantur
tamen
in
intestino
pori,
per
quos
tot
liquoris
indies,
in
venas
pro¬
peret,
imo
nequidem
quanquam
à
morte,
intestinum
vento
turgidum,
fortiter,
&
ad
sui
crepaturam
usque
comprimatur,
Quoties
nimirum
per
calores,
&
frigora,
figuras,
&
artificiorum
similitudines
(quae
Scholarum
sunt
organorum,
atque
sacrae
Anchorae)
rem
non
assequuntur:
statim
admiracula;
vel
saltem,
ad
occulta
rerum,
mysteria
confugiunt,
rei
stupefactae
ma¬
gnitudine
vel
insolentia
deterritae
cum
indaginis
ignavia
quiescunt,
in
admira¬
tione
proprietatum
occultarum.
(48)
Paracel¬
sus
ad
fabricam
vitrioli
medici,
ex
aere,
jubet
decrepitatum
salem,
vesica
suilla
suspendi,
in
abeno
aquae
fervidae,
totum¬
que
sic
mox
salem,
dissolutum
iri.
Quo
iubet
aeris
laminas
inungi,
&
nasciturum
in
aere
spondet
vitriolum.
Eram
quidem
adhuc
in
Tyrociniis,
sciebam
tamen
ex
Philosophia,
salem
non
posse
in
sui
pon¬
dere
resolvi
in
aquam,
absque
sui
substan¬
tiali
transmutatione:
hanc
vero
non
pos¬
se
contingere
per
aquae
humectationem:
attamen
ex
altera
parte,
suadebat
opposi¬
tum,
Paracelsi
authoritas.
Quod
scilicet
citra
adjunctionem
aquae,
(frustra
nam¬
que
alias
esset
vesica)
sal
liquesceret
in
aquam.
Quapropter
Tyro,
temerarium
tanti
viri
assertum
portentum,
experiri
de¬
crevi.
At
mox
lento
fervore,
rex
aeri
a¬
quam
in
abeno,
non
multo
minus
salsam,
illâ,
quae
in
vesica
erat,
cujus
cervix
ansa
cacabi
erat
alligata
prominens
extra
aquam;
undè
scivi
aquam
intra,
&
extra,
vesicam
penetrare:
vesicam
nempe,
sale,
&
aqua
calente
perviam:
non
autem
aere.
Aquae
pluviae
enim
partes
77.
resolvunt
salis
siccati
partes
23.
ubi
vero
una
de
aquae
77.
partibus
evolat,
crusta
salis
innatat
muriae.
Frustra
ergo
per
vesicam
imperat
Paracelsus,
quae
commodius
citra
eam
fiunt.
Idque
praeter
falsi
suppositionem
adhuc.
Ad
verti
itaque
in
fervoris
gradu,
velicam
porosam:
non
autem
in
nostrae
oeconomiae
calore.
Collegi
hinc
ergo,
per
ductum
venarum,
intestina
pluribus
scatere
&
minutulis
poris,
quam
alibi:
quibus
poris
responderent
alii,
per
du¬
ctum
venarum
pervii.
Cremor
ergo
tran¬
sit
intestina,
partim
sui
imbibitione,
prout
aqua
salsa
vesicam,
partimque
proprio
sympathiae
suctu
per
praefatos
poros,
aper¬
tos
quidem
in
vita
(prout
&
in
fervore,
aquae
vesicam
penetrant)
clausos
vero
in
morte.
At
ventus,
non
humectando
imbi¬
bitur
ab
intestinis,
neque
à
venis
fugitur:
ideoque
nec
hactenus
intestina
penetrat.
Idque
potissimum,
quod
deficiat
tractus
congruentiae,
ac
Blas
motivum,
quibus
ventus
trahatur
repugnatque
trahendo¬
rum
discretor.
Venae
ergo,
inter
dupli¬
cem
tunicam
stomachi
dispersae,
carent
praefatis
poris:
porosae
saltem,
qua
exte¬
riore
circumdatae
tunica
cruorem
transsu¬
dant
alimentarium.
Adeoque
culina
sive
digestio
stomachi
propria
est
ab
extra
in¬
trorsum:
coquina
vero,
quae
in
ejus
cavo,
universalis
fit,
ibidem
quoque
tota
con¬
scribitur.
Idque,
ne
amborum
digestio
confusionem
pariat.
Coquus
nimirum
in
stomacho
duplex,
unus
ab
liene,
&
alter
sibi
proprius,
diversas
digestiones
edit.
Porro
acidum
fermentum
in
stomacho,
dissolvit
cibos
in
succum:
sed
fellis
fer¬
mentum
acidum
chylum
saliendo
sepa¬
rat
chymum
pro
cruore,
atque
inde
sub¬
trahit
laticem,
urinam,
sudorem,
stercus,
flavum
liquidum,
&
partes
crassioris
sa¬
burrae.
(49)
Nec
est
proinde
digestio
in
sto¬
macho,
formalis
ciborum
transmutatio.
Per
exemplum:
Magisteria
namque
apud
chymicos,
corpus
quidem
rei
liquefa¬
ciunt,
aperiuntque
cum
quarundam
fae¬
cum
etiam
segregatione.
Non
tamen
proinde
involvunt
sui
transmutationem.
Prout
neque
sal
resolutus
à
seipso
exsicca¬
to,
substantialiter
differt.
Eo
quod
idem
Archeus
seminalis,
utrobique
adhuc
prae¬
sideat.
Sic
nec
in
ovo,
est
formalis
trans¬
muta¬