HISTORIA
237
ipsum
vini
est
Tartarus,
de
quo
noster
sermo.
(8)
Haec
sic
se
habere,
probat
acetum
ipsum;
Insolatum
enim
vinum,
&
calefacto
per
solem
vase,
nunquam
acetum,
tarta¬
rum
in
vase
habet.
Est
tamen
eadem
ma¬
teria,
solo
frigore,
vel
calore
differens.
Illic
quidem
cum
tartaro,
heic
verò
abs¬
que
illo.
(9)
Inprimis
notabile
ex
praedidu¬
ctis
elucet,
quod
Chymiae
praefata
Maxi¬
ma
in
eo
erret,
quod
dissolutionem
cor¬
poris,
simul
cum
coagulatione
spiritus,
eadem
numero
actione,
fieri
velit.
Ete¬
nim
si
non
intercederent
diversa
motuum
momenta,
ipsum
coagulatum
non
adhae¬
reret
tenaciter
cado
agglutinatum,
quasi
ex
liquato,
ibidem
foret
affusum:
sed
si
coagularetur
in
ipso
motu
dissolutionis,
decideret
ad
fundum,
specie
coagulati,
non
autem
lateribus
adhaereret.
(10)
Vice
ver¬
sa
autem
in
regione
faecis
non
reperitur
tartarus.
Alterum,
&
majoris
momenti
notabile
esto:
quod
prorsus
impertinen¬
ter
vini
tartarus,
ad
similitudinem
coagu¬
latorum
in
nobis
sit
assumtus.
Quare
impertinenter
tartari
vini
nomen,
histo¬
ria,
modus,
atque
finis,
in
causas
morbi¬
ficas
sunt
introducta.
Fientque
ist
haec
manifesta,
ubi
tartari
in
cibis,
atque
po¬
tibus,
commentum
palam
fecero.
Sal¬
tem
quod
Tartarum
vini
attinet:
is
enim
non
est
vino
peregrinus
advena,
exotica
matre
materia
productus,
contra
aut
prae¬
ter
vinorum
naturam:
ut
neque
ad
pian¬
da
scelera,
à
vino
patrata,
adjunctis
in
maledictionem.
Deinde
nec
coagulatur
tartarus
vini
unquam,
coagulo
sibi
pro¬
prio,
(quanquam
alias
Paracelsus
sic
ra¬
tus
sit)
sed
coagulatur
tartarus,
postquam
aciditas
dissolutiva
vini,
exantlata,
&
sa¬
turata
est
per
faecem.
(11)
Id
est,
Aciditate,
à
dissoluto
contento
superata,
meditatur
coagulationem
facere:
non
quidem
ve¬
rum
efficere
lapidem:
sed
fictitium,
ut¬
pote
qui
denuo
in
aqua
fervida
dissolvi¬
tur,
tanquam
sal
acidus
in
liquore
qui
vulgò
proin
cremor
tartari
vocatur.
Quae
cuncta
sanè
nostris
coagulatis
male
qua¬
drant.
Quaeque
tamen
per
tartari
simi¬
lem
identitatem,
in
alimentis
singulis,
vinolento
commento
intrusa
sunt.
De¬
nique
&
istud
violentum.
(12)
Quod
tarta¬
rus
non
sit
vini
excrementum,
nisi
pro¬
una
parte,
quae
est
fex
soluta;
quod
sane
Paracelsum
quoque
non
latuit.
Qui
subin¬
de
vini
tartarum,
longè
supra
vinum
ex¬
tollit,
ceu
majorum
virtutum
haeredem.
(13)
Quocirca
malè
accommodat
tartarum
vi¬
ni,
per
identitatem
entis,
&
formationis,
cum
tartaris
morbosis,
quos
excremen¬
tum,
imo
maledictionem
è
tribulis,
&
spi¬
nis
consurgentem,
sive
hospitatum
ens
Cacedonium,
in
puro
Saphyrico
ente
re¬
rum,
vocat.
Tartarus
ergo
vini,
etsi
quis
esset
alius,
in
morborum
materiam
cre¬
ctus,
male
simul
consonarent,
etiam
iuxta
Paracelsi
mentem,
sumendo
morbosos
tartaros.
Adeóque
&
morborum
causam,
non
nisi
impertinenter
in
tartarum
retu¬
lit.
(14)
Cum
non
conveniant
ullatenus
in
materia,
efficienti,
modo,
causa
coagu¬
lationum,
in
coaguli
termino,
obiecto,
ut
neque
in
principiis.
Non
enim
arena
aut
calculus,
elixando
resolvuntur,
prout
alioqui
tartarus
vini.
(15)
Tota
est
ergo
me¬
taphorica,
nominis,
&
proprietatis
trans¬
sumtio,
frivola,
&
audax
asserendi
teme¬
ritas,
conspurcando
omnia
creata,
male¬
dicto,
sic
ut
totum
per
totum,
nil
nisi
tar¬
tari
essent:
atque
eò
audacia
est
progres¬
sa,
quod
fingant
tartarum,
etiam
in
medul¬
lis,
non
tamen
coagulabilem,
quem
nec
vidit
unquam
Paracelsus:
sed
solo
ausu
asseruit.
Tartarum
iam
fabricat
non
tar¬
tarum
nec
coagulabilem.
Adeóque
ut
o¬
mne
nedum
coagulabile,
&
soliditatem
habens;
sed
ut
liquorosum
quodlibet:
id
est,
universa
creatura,
nil
nisi
tartarus
foret
in
peccati
poenam
destinatus.
Dum
iam
mustum
deferbuit,
dulcedinem
ami¬
sit,
&
vini
qualitates
assumsit,
fex
tota
in
fundum
cecidit:
tuncque
incipit
trans¬
mutatio
acidioris
partis
vini,
in
fecem
agere.
Siquidem
sensim,
quod
magis
spi¬
ritu
vini
foecundum
est,
interiora
petens,
desti¬