240
INVENTIO
TARTARI
IN
Nam
saxa
friabiliora
non
purò
diapha¬
noque
liquore:
sed
lutoso,
mucilagino¬
soque
constant.
Quapropter
Galeni
do¬
ctrina
muccida
tota
ac
pituitosa,
seminata¬
in
petra
exaruit,
sterilis
sine
spica
&
fru¬
ctu
mansit
in
Scholis,
ibidemque
sub
Ca¬
thedra
aegrotavit,
&
iamiam
mox
discussa
in
pulverem,
friabilis
evanescet.
Equidem
sequentes
aetates
ad
credendum,
quam
investigandum
proniores
secutae
sunt
an¬
tecedentium
gregem,
euntes
non
qua¬
eundum:
sed
qua
itum
erat,
avorumque
inscitiis
sub
ignaviae
ductu,
faciles
Scho¬
lae
subscribunt
hactenus
tantae
ignoran¬
tiae.
(10)
Quare
Paracelsus
ad
novam
venturi
Heliae
artistae
Monarchiam
adspirans,
ster¬
tentium
tepidis,
torpidisque
somniis
non
acquiescens,
firmiora
quaerens
lapidum
principia,
finaliter
inter
suas
disquisitio¬
nes
admirans
tartarum
vini,
animo
spem
grandem
concepit,
fovitque;
putans
o¬
mnem
lapidem,
tam
in
magno
uni
verso
quam
in
Microcosmo,
esse
merum
tarta¬
rum.
(11)
Temeritate
audendi
dein
progres¬
sus
coepit
affirmare,
omne
corpus
suam
depromere
soliditatem;
eodem
cum
tar¬
tari
coagulò;
ut
quos
anteà
è
maledi¬
cto
rebus
supervenisse
dixerat,
nunc
se¬
minum
destinatione
ab
exordio
fuisse
possit
recantare.
(12)
Hocce
suum
de
Tartaro,
&
sat
ingeniosum
intentum
deinceps
tra¬
ducens,
ubertim
collegit,
quod
prout
tar¬
tarus
erat
lapis
è
vino
(lapis
inquam
metaphoricus,
quia
resolubilis
aquis)
ita
calculus,
consimili
coagulo
induraretur
ex
potibus
&
cibis.
Sic
enim
certa
calculi
ini¬
tia
se
habuisse
ratus,
leporem
auribus
se
te¬
nere
credidit.
Placuit
illi
ausus,
&
spe
Mo¬
narchiae
indè
erectus,
coepit
omnes
prope¬
modum
languores
multis
voluminibus
&
Scholiis
suo
commendare
Tartaro,
ita
ut
&
Pestem
è
Tartaro
oriundam
crede¬
ret.
Felicis,
facilisque
hujus
iubenti
tanta
porrò
fuit
consecutio,
ut
inde
sibi
spon¬
deret
Monarchatum
in
medendo.
(13)
Verum
cum
satis
perspexisset
elementa,
comple¬
xiones
&
humores
defecisse,
nec
morbis
satisfacere,
atque
adeo
nondum
morbi
veram
causam
enotuisse
in
Scholis,
quam¬
que
sibi
cum
tartaro
enucleasse
pollice¬
batur,
tandem
ut
morborum
causas
stabi¬
liret,
asseruit
cuncta
solida
aut
merum
es¬
se
tartarum,
aut
eundem
pro
magna
sui
parte,
in
nostri
perniciem
continere.
Qua¬
si
immensa
Bonitas,
in
creationis
obiecto,
morbi
&
morbis
nostris,
sollicita
saltem
inhiasset.
Labor
Paracelsi
&
aemulatio
in¬
veniendi
causam
morbificam
nobis
grati¬
ficando
sunt.
Qui
Scholarum
sciens
ina¬
nes
nugas
&
turpia
otia
totus
contendit
in
bonum
publicum.
Ac
credidero,
si
am¬
bitionis
fuisset
negligentior,
quod
in
ve¬
ra
medendi
fundamenta
per
munificen¬
tissimam
Dei
gratiam
pervenisset.
Sed
ut
ambitio
est
tumida,
suspensaque
sem¬
per
ex
alienis
arbitriis,
ideo
Deus
per¬
mittit
in
incertum
semper
fluctuare
am¬
bitionem.
(14)
Inconstans
ergò
Paracelsus,
nunquam
potuit
sibimet
satisfacere
per
tartari
inventum,
quocirca
nunc
ad
com¬
plexiones
dein
ad
Astra,
tum
verò
ad
tria
prima
transcurrit,
&
ipsa
elementa
invo¬
cat,
ut
morborum
causas
stabiliret.
Ete¬
nim
accusat
nunc
crystallum,
in
quarto
gradu
caloris,
ut
ignis
prolem;
tum
ve¬
rò,
ut
aquae
filiam,
ait
summo
frigore
in¬
duratam.
Dein
ingentem
vitri
cumulum,
continuo
igne
exustum,
ac
(frivole
immi¬
nutum)
in
beryllum
transire
affirmat,
tar¬
tari
sui
oblitus,
&
primis
qualitatum
complexionibus
per
gradus
elementa¬
les
addictus;
beryllum
Coeli)
&
altio¬
ris
ignis
prolem
affirmat.
Immemor
se
in
suis
Helvetiorum
rupibus
vidisse,
gla¬
ciem
immani
frigore,
forte
à
mille
annis
constrictam
jacere,
non
tamen
crystallum
esse:
sed
permanere
glaciem,
ut
ab
ini¬
tio.
Nondum
ergò
plena
requie,
in
tar¬
taris
quievit,
sequacium
oculos
&
cre¬
dulitatem
perstrinxisse,
sibique
glorio¬
sum
nomen
fabricasse,
confidens
ad
aliam
anchoram,
spei
suae
postremam
confugit.
(15)
Metaphoram
microcosmi,
in
ipsam
nem
pe
veritatem
transsumsit.
Volens
nos
omni¬