855
248 ALIMENTA TARTARI
cibi, Tartarum continerent, nec adole¬
scens ille hunc excerneret; necessariò
aegrotasset: cum nimirum Tartarus non
digeratur aut vertatur in bonum sangui¬
nem: sed prorsus iuxta leges tartari, in
venas raptus coagulari debuisset: atta¬
men deinde supra quadriennium sanus
vixit. Concidunt igitur tartareae nugae.
Iterum. Vir diuturniore morbo non pa¬
rum emaciatus convaluit: non potuit au¬
tem à multo cibo abstinere, quod valdè
famelicus esset? nec tamen sexagesimam
sumti cibi partem dejecit per intestina,
Ita ut quicquid pridem per excrementa
solet dejicere: tum sibi in carnem resar¬
ciebat: Sic namque robustior stomachus
duriores etiam cibos facile coquit, absque
nocumento aut Tartari memoria, quos
tamen seipso pridem factus ignavior fo¬
ras, ut verum excrementum secernit Ar¬
cheus scilicet, quandoque intus luxuriat,
dum minis sibi volupe corrumpit super¬
flua, quae alias sibi sunt innoxia, atque
proscribit, quicquid sibi placet minus, li¬
cet enchymum. Nam quicquid superare
non vult, non id intentat, non aggreditur:
sed à se repellit & condemnat. Quantum
autem non resolvit, specie liquoris dia¬
phani: sed turbidum, vel colore imbutum
relinquit: id totum ut inutile decurrere
desinit. Plenè autem resolutum, sibi ido¬
neum eligit, retinet, ac conformitate ad¬
aptat, intrò trahit, penesque se hospitat,
omnis tum coaguli propensione exutum,
eamque non nisi à membrorum alendo¬
rum Archeo mutuat. Quantum autem
Archeus semel spreverit, aut est recre¬
mentum in se ipso, aut tale evadit mox,
propter repulsam. Quicquid verò se¬
mel repulerit, id postmodum nunquam
assumtum iri speret. Patet igitur, si ci¬
bi non in bonum cruorem mutentur,
id digestionis vitio; non autem alicu¬
jus Tartari ergò, evenire. Tardior, nam¬
que ac delicatior digestio, quaeque multo
velut mangonio nauseat, parum sibi ab
enchymo cibo multo, reservat: reliquum
vero, non secus ac proprio indignata tor¬
pore exterrita per affluentiam contemnit.
Memini enim gallum furfure triticeo sa¬
turatum, excrevisse furfures integros, abs¬
que farinae flore, mox autem same pres¬
sum, egestos furfures iterato comedis¬
se, & in secundo fimo, omnem furfurem,
in liquidum excrementum rediisse. (16) Undè
didici, si quicquam inter excrementa ap¬
pareat minus comminutum, aut muta¬
tum: id non esse vitio Tartari, sed dige¬
stivae errore. Quocirca etiam conjeci,
virilem aetatem minus lumbricis obno¬
xiam, quam sit senilis aut puerilis. Oni¬
cus enim panis, in hoc, totus ferè reduci¬
tur in cruorem, qui in illo in excremen¬
tùm cedit. Cruor item fit os, caro, iecur,
cartilago, etc. (17) Variasque subit indura¬
tiones, non Tartari ergo: sed transmu¬
tativae virtutis Archei. Finaliter igitur
nullum Tartarum in cibis admittere co¬
gimur aut possumus. Paracelsum enim
decepit, quod cerneret subflavum lapi¬
dem dentibus adnasci, qui quanquam nec
alibi in corpore, neque foris in mundo
sibi parem haberet; quia tamen calculo
vesicae in duritie quodammodo respon¬
deret, temerè affirmavit hunc dentium
lapidem, esse ciborum Tartarum. Du¬
riorem insuper, quo propinquior cibis
& ori esset: denique putans, nil cibalis
tartari ad vesicam pertingere, dixit, re¬
num, & vesicae calculos, tantum esse tar¬
taros potuum, non ciborum. Eiusque ap¬
primè proprietatis, ut durior esset, quo
longius ab ore pergeret. (18) Commentum
sanè facetum, quod etiam eo durius illi
imposuit, quo diutius in eo perseveravit.
Nam patefecit in eò, se nec tartari, nec
calculorum, imo neque lapidis dentalis ori¬
ginem materiamque scivisse. Ideoque
& perperam tartarum, in morborum quo¬
rumvis genitorem attulisse. Quae sanè
heic largius explicanda sunt. (19) Inprimis
ergo supponam, cerevisiam ex optima sa¬
luberrimaque aqua, (puta pluviali, &
ab omni tartari suspicione defecata) &
gravis,