IN
POTU.
251
maduit,
detentaque
est
intra
istud
holo¬
fericum.
Quinimo
derasa
ista
sorde,
abs
lingua
non
acquirit
tamen
duritiem
lapi¬
dis
dentalis,
quocunque
demum
tepore
arescat.
Foetet
quidem
nec
tamen
omni¬
no
pro
odore
cadaveroso
lapidis
denta¬
lis:
Nam
si
mox
à
pastu,
lingua
abradatur
scalpro,
vel
duriore
fricetur
linteo:
manè
quidem
minus
mucilaginis,
iterum
abra¬
des:
sed
non
proindè
minus
olidae.
Simi¬
le
invenies
de
dentibus.
Intellige
ergò
hanc
linguae
saburram,
non
ex
solis
cibis,
sed
ex
saliva,
linguaeque
recremento
na¬
sci.
Si
enim
cavo
dentis
detentus
cibus,
idem
cuius
recrementum
in
linguae
tuni¬
ca
est
imbibitum,
pernoctaverit:
foetidio¬
rem
longè
halitum
exspiravit,
quam
prae¬
fata
linguae
abrasa
mucilago.
Sic
quoque
inter
gingivas
&
maxillam,
utut
a
coena
os
ablueris,
singulo
mane,
alba
quaedam
mucilago
coacervatur,
quae
inde
per
lin¬
teum
abstersa,
&
assiccata,
olet
proprio
foetore.
Obliquè
ergo
transcundo,
anno¬
tabo,
hanc
linguae
mucilaginem,
potissi¬
mum
esse
causam,
difficultatum
in
fauci¬
bus
orientium,
consequenter
quoque,
his¬
ce
malis,
subnoxios,
se
liberasse
frequen¬
ti
scalpro,
ut
à
singulo
pastu
videlicet
at¬
que
mane
linguam
scabant.
Partes
siqui¬
dem
tenerae
atque
vicinae
hanc
horrentes
mucilaginem
dum
putret,
excandescunt,
horrido
sibi
contagio,
ideo
phlogosin
te¬
nuem
accendunt,
ob
praesentiam
sibi
ho¬
spitis
exotici.
Non
est
autem
dentalis
ille
lapis,
filius
salivae,
aut
ciborum:
cum
neutra,
nequidem
utraque
simul,
unquam
queant
coagulari,
in
ejusmodi
duritiem,
multoque
minus
in
odorem
adeo
puti¬
dum,
infectantem
decies
millies
quoti¬
die,
totam
oris
putidique
anhelitus
au¬
ram.
Dudum
mecum
admiratus,
genera¬
tionem
tam
frequentem,
olidam
manife¬
stam
per
tot
secula
&
virorum
ingenia
ignotam
mansisse.
Pavens
itaque
inge¬
mui,
quid
ergò
circa
abstrusiora,
à
Scho¬
lis
actum
esset!
Dicam
quid
me
rerum
Magistra
docuerit:
In
ore,
nil
versatur
praeter
salivam,
cibum
&
potum.
(23)
Denta¬
lis
autem
lapis
ex
nullo
horum
est;
sed
primo
ortu
est
albae
muccaginis
instar,
quae
cras
flavescit
pallida:
inde
tan¬
dem
in
duritiem
lapidis
vesicae
accre¬
scit
dentibus,
à
quorum
gingivis
inci¬
pit
lutea,
&
in
dente
non
rarò
nigris
ma¬
culis
manifesta,
imo
&
cariosum
at¬
que
nigrum
dentem
efficit.
Adeo
quod
totius
corporis
durissimum,
atque
sic¬
cissimum
(id
est
dens)
citissime
etiam
putreat.
Cognovi
quidem,
quod
cibo¬
rum
ac
salivae
mucilago
concresceret:
at
nunquam
in
lapidis
consistentiam.
(24)
Notandum
ea
propter
dentem,
nedum
in
sui
fundo
sire
radice
nutriri:
sed
et¬
iam
lateraliter,
ex
ipsis
gingivis.
Te¬
stes
sunt
ipsae
gingivae
cruentae,
vel
mi¬
nus
sanae,
dentibus
non
aptè
cohaeren¬
tes,
quod
caveas
sive
fossulas,
ad
den¬
tem
male
nutritum,
abinde
ab
suae
indis¬
positionis
exordio,
relinquant,
den¬
temque
nigrore,
extravenati
sui
cruo¬
ris
tingant.
Tum
postremo
etiam,
quod
dens,
subter
gingivam,
acutissimi
sit
sensus,
quo
extrà
eam
caret.
In
tan¬
ta
ergo
sensus
vivacitate,
dens
vivit,
ideoque
&
nutritur.
Excrementum
ita¬
que
gingivarum,
ut
erat
ex
praepara¬
to
cruore,
pro
nutritione
dentis;
ita
quoque
aliqualem
suscepit
determina¬
tionem
sive
potentiam
dentalis
duriti¬
ei.
Quod
sane
dentium
excrementum,
ubi
muccaginem
ciborum
&
potuum
combibit,
mox
quoque
festinat
indure¬
scere
ad
destinatam
duritiem.
Quod
e¬
nim
libro
de
Lithiasi,
de
semine
petro¬
so,
adeoque
de
petrescentia,
sive
modo
fiendi
in
lapidibus
dixi:
Id
quoque
non
incongruè
denti,
pro
fabrica
lapidis
den¬
talis,
totaliter
convenit.
Semel
enim
si¬
gillum
coaguli,
semenque
lapidescen¬
tiae
pro
dente
suscepit,
quod
etsi
recre¬
mentum
iam
factum
esset,
adhuc
retinu¬
it:
non
quidem
ut
Tartarus
proinde
es¬
set;
sed
à
determinatione
Archei,
qua
iam
ad
dentificationem
destinatum
fuerat.
Cuspi¬
Ii
3