855
INSONTIA 253
duritiem, ex vi seminis proprii. Hic enim,
saepe mistus rei non petrescenti, in im¬
mensum durescit. Puta. Farina fecalitia,
non lapidescit: sed tandem resoluta in¬
fimum, cariem aut vermem fatiscit. Ve¬
runtamen si calci, quae suae est arenae
conjungata, jungatur, lapideum, & non
periturum caementum praebet. Sic pariter
vesica, sub calculo hospite, plorans sui ali¬
menti muccaginem, eamque lapidifico
lotii succo commiscet, durum dat vesicae
calculum, longè à renum lithiasi secre¬
tum. (28) Quapropter & renes diutino calcu¬
lo vexati, non amplius subrusum & sabu¬
losum calculum proferunt: sed subalbi¬
dum atque durum. Cum nempè absum¬
ta renum parenchymatis superficie, partes
fibrosae & stamina spermatica, consimi¬
lem albam muccaginem, de succo sper¬
matico alimentario suppeditant. In quo
non minus erratum hactenus, quam si fa¬
rinam secalitiam per se lapideam dixeris.
Quae ab adjuncto mutuat, quod ex se non
habebat. Mucilago ergo in calculo non
pituita est; sed alimentum spermaticum,
sub onere secretum, non per se petrifica¬
bile: at solum ex adjuncto. Sic nempe
causas per se, à causis per accidens, suffi¬
cientes à coadiuvantibus, primitivas à
transplantatis distinguendo, devenitur ad
cognitionem rei. (29) Plerumque enim Para¬
celsus, corporum duritiem fictis Tartaris
adscribit, alibi verò duritiem omnem ex
sale esse, sive ex uno de tribus. Vtrumque
simul ut stare nequit (cum unum de tri¬
bus primis non subsistat ut initium, nec
absque igne. Etiam si subsisteret, differret
à Tartaro, tanquam causa principians ma¬
terialis, ab effectu formali, ita neutrum
verum esse, iam sat superque probavi. Ne¬
scitum est enim hactenus, omnia corpora
materialiter ex sola aqua esse. (30) Viderat
quidem Paracelsus metalla, & ligna lapi¬
descere, & immediatè in salem reduci:
Nescivit tamen duritiem rerum, ut & ea¬
rundem soliditatem compactionem, at¬
que pondus, non esse ex natura edocto¬
rum principiorum (quippe quae sunt non¬
entia demonstrata in natura principian¬
di) ut neque ex virtute elementaliter mate¬
riali: sed ex sola seminum destinatione.
Duo colligo ergo. Unum, quod sibi sit in¬
constans Paracelsus de coagulo corpo¬
rum & Tartaris. Alterum verò, quod
axioma Aristotelis cadat. Nec perpetuo
verum: "Propter quod unumquodque est tale,
illud ipsum esse magis tale." Non enim etsi
durities proveniat è semine, & destinatio¬
nibus ejus, semina proindè duriora esse
debeant, rebus constitutis. Non enim Ar¬
cheus, qui ossa ad sui duritiem disponit,
ossibus proinde durior est; Imo nec me¬
dia ad finem directa duriora, solidiora,
aut compactiora sunt rebus constitutis.
Aristoteles enim proclivis in axiomata,
ab artificialibus, traduxit suas experien¬
tias, in naturam. Proinde in natura ubi¬
que lapsus est, quia totus naturae ignarus,
miser rixatur.
TARTARUS NON IN POTU.
1. Aliquot suppositiones antea probatae. 2. Rebus
constitutis non inesse Tartaros. 3. Tres Monar¬
chiae rerum, unde lapis triplex. 4. Longè distat à Tar¬
taro vini. 5. Duelech ex errore: non autem ex inten¬
tione naturae fit. 6. Non valet argumentum à simili.
7. Argumenta aliquot tollentia Tartarum è potu. 8.
Argumentum oppositum. 9. Inaduertentia Schola¬
rum. 10. Historie duae. 11. Jactantiae Paracelsi.
12. Strumae non ex Tartaro. 13. Vinum insons Tar¬
tari humani. 14. An aquae petrosae contineant Tarta¬
rum. 15. Vnde strumae in collo humine, & non bru¬
torum. 16. Remedium. contra strumas. 17. Reme¬
dium contea scirros & Botia. 18. Praeoccupatio. 19.
Distinctio per axioma.
Quaecunque tollunt Tartarum.
è cibis, sint praemissarum in¬
star, hoc loco. (1.) Sed cum a¬
quae immediatè lapidescant,
fortiori ariete, propositio
con¬