268
IMAGO
MENTIS.
nem
rebus
politicis
nupserunt.
(4)
Seque
lu¬
dimagistros,
ut
puerorum
classibus
instru¬
endis
praefectos
cernunt:
ita
&
Reipubl.
clavo
se
aptos
ingerunt
nescii.
Supremus
utique
optatus
mens
esset.
Vt
Atheis
per¬
missum
esset,
unico
saltem
momento
de¬
gustasse,
quid
sit
intellectualiter
intelli¬
gere,
quo
mentis
immortalitatem,
velut
tangendo,
sentiant.
Ego
saltem
regulas,
aut
modum
lubens
ignoro,
quibus
possem
intellectum
alterius
illustrare.
Contri¬
stor
tamen
meritò,
quod
qui
studendo
in
quirunt
semper
veritatem;
nunquam
ta¬
men
ad
ejus
scientiam
perveniant.
Quia
litera
inflati,
charitatem
non
habent:
sed
avaritia
&
ambitio
in
illis
occultat
A¬
theismum.
Iamdudum
autem
didici,
quod
mens
nostra
nequicquam
intelli¬
gat
per
imaginationem,
nec
demum
per
figuras,
aut
imagines,
nisi
miser
atque
ae¬
rumnosus
vacillantis
rationis
discursus
accesserit.
(5)
Ast
ubi
anima
seipsam,
vel
in
seipsa
intellectualiter
comprehendit,
de¬
ficit
ipsi
ratio,
&
sui
ipsius
imago,
qua
sibi
seipsam
repraesentet.
Id
est,
anima
ne
quit
seipsam
apprehendere
per
rationem,
ut
neque
per
imagines.
Postquam
co¬
gnovissem,
quod
veritas
essentiae
&
veri¬
tas
intellectus,
se
penetraverint
in
uni¬
tate
&
identitate:
scivi
intellectum
esse
rem
quandam
immortalem,
procul
à
ca¬
ducis
separatam.
Equidem
mens
non
sen¬
titur;
credimus
eam
tamen
esse
intus,
non
fatigari,
nec
morbis
agitari.
(6)
Somnus
er¬
go,
furor,
ebrietasque
non
sunt
mentis
immortalis
laesae
symptomata:
sed
asse¬
clae
vitae,
animae
sensitivae
passiones
dum¬
taxat.
Nam
&
bruta,
ejusmodi
passiones
etiam
tolerant.
Nec
enim
existimo
ae¬
quum,
rem
immortalem
pati
à
cadu¬
cis,
hísque
substerni,
aut
superari:
Ete¬
nim
mens
sentit
&
tolerat
cruciatus
in¬
ferni:
non
tamen
superatur,
ut
neque
ex¬
stinguitur.
Ita
caduco
lumini
nexa,
pati¬
tur
a
caducis.
Verum
ut
mens
est
in
no¬
bis,
nec
tamen
à
nobis
sentitur.
ita
ejus
continuae
&
inconcussae
operationes,
sunt
insensibiles.
Nam
quod
in
se
est
sensibi¬
le,
nequit
prorsus
esse
spirituale,
ac
me¬
rè
abstractum.
Enimvero
tamen
etsi
vi¬
deatur
nobis,
nos
nil
intelligere
per
tota¬
lem
discursuum
abstractionem
&
seque¬
strationem
ab
omnibus,
quae
sub
sen¬
sum,
sub
mentem
intellectumque
cade¬
re
possunt
(idque
subter
initia
contem¬
plationum);
agit
tamen
in
istis
mens,
suo
modo
insensili,
&
efficacia
spirituali.
Quod
sic
percepi.
(7)
Confitens
namque,
saepè
non
sentit
contritionis
effectus,
doletque
apprimè
illius
suae
insensilita¬
tis.
Interrogatus
tamen,
an
peccare
vel¬
let:
responderet
fortassis,
se
malle
mori.
Est
ergo
confitendo,
insensilis
mentis
o¬
peratio,
supernaturalis
fidei
effectus.
Quia
actiones
intellectuales,
alterius
sunt
Magistratus
clientes.
Proin
nem¬
pe
docent
mystici,
in
sola
fide,
absque
discursu
&
cogitatione,
mentem
plus
operari,
ac
operando,
etiam
plus
profi¬
cere:
quam
is,
qui
multis
verbis
orat
&
discursibus,
sibi
compunctiones
excitat.
At
felix
ille,
cui
permissum,
istas
insen¬
siles
mentis
operationes
percipere,
eas¬
demque
reflectere
in
&
super
potestates
animae
sensitivae:
sicut
orditur
fides
o¬
perativa.
Vtpote
haec
plerumque
sui
ve¬
stigia
relinquunt
in
vitam
deinceps,
ex¬
citantque
memoriam,
in
fide
de
caetero
operantem,
cum
gratia.
(8)
Athei
&
Chri¬
stianorum
libertini,
primi
rident
in
no¬
bis,
ceu
fictam
Dei
imaginem,
vel
nos
ad
Dei
imaginem,
creatos.
(9)
Alii
verò
secun¬
dae
classis
Athei,
credunt
non
solum
nos
ad
Dei
imaginem
creatos:
sed
in
nobis,
identitatem
cum
immenso
atque
increa¬
to
numine
fingunt.
Nec
hominem
à
Deo,
in
substantia
alias
differre,
quàm
par¬
tem
à
toto:
quodque
initium
habuit
cum
non
principiato.
Non
autem
in
es¬
sentia,
aut
proprietate
interna.
Id
quod
sanè
praeter
blasphemiam,
stoliditates
habet
plurimas.
(10)
Siquidem
quicquid
in¬
cepit,
eo
ipso
est
creatura.
Involvit
autem
impossibilem
imperfectionem
in
Deo,