855
IMAGO MENTIS. 271
brutorum animae, speciem suam servant
generando. Mens autem, licet suae originis
ergo sit supra naturae leges: quo tamen
pede semel est ingressa naturae limen, ali¬
ique incorporata, atque sociata, deinceps
quoque suis legibus coërcetur. Eo quod
vitalium generationum servetur univocus
progressus, ascensus, descensus, limitatio,
ac finis. Nec enim alioquin absurditatibus
caret, quod tanti operatio, (qualis est ge¬
neratio humana, ac speciei continuatio)
citra Mentis cooperationem contingeret.
Necesse est ergo, semini dari secunditatem,
per vitalium principiorum participatio¬
nem, & determinationem specificam.
Quod sanè non alias contingit, quàm per
sigillationem animae, in spiritu seminis,
unde materia requisitam maturitatem &
adumbratam figuram nanciscitur: ut tan¬
dem à creatore formalem lucem vitae,
sive animam suae speciei, cujus similitudo
in figura exprimitur, impetret. (18) Porrò de
fide est, mentem nostram esse substanti¬
am nunquam interituram. Cujus substan¬
tiae nova ex nihilo fabrica, soli competat
creatori. Qui si sibi complacuerit, solam
mentem in sui imaginem adoptare. Vide¬
tur etiam consequens, immensum & in¬
effabilem Deum esse figurae humanae, id¬
que argumento à posteriori, si argumen¬
torum aliqua sit vis hoc obiecto. (19) At quia
corpus non rarò sit defectuosum: puta¬
runt gloriosam Dei Archetypi imaginem,
in Mente repraesentatam, consistere dun¬
taxat in potestate rationali. Nescii, quod
vis rationalis sit intellectui serva, non au¬
tem de essentiam, ut neque socia inseparabi¬
lis. Quod iam Tractatu de venatione sci¬
entiarum exposui. Alii verò tenent, ani¬
mam, Dei imaginem proximè exprimere,
per suae substantiae simplicitatem uni vo¬
cam, & suarum potestatum ternionem:
Intellectus nempe, Voluntatis, & Memo¬
riae. (20) Quae similitudo semper visa mihi su¬
it anilis, ut Mens singulari valore esset
Dei imago: Siquidem imago similitudi¬
nem essentiae, atque figurae; non autem so¬
lam numeri paritatem, involvit. Imò si a¬
nima, in sui substantia, repraesentet ipsum
Deum, iam intellectus, voluntas, & me¬
moria, non erunt potestates, proprietates,
vel accidentia animae. Adeoque cessabit si¬
militudo ternionis, maléque quadrabit e¬
iusmodi imago Typo, cujus creditur ima¬
go. Deinde absurdum, personas Trinitatis
comparare memoriae, aut voluntati. Cum
nulla persona Sacrosanctae Trinitatis so¬
lam voluntatem, aut voluntas separatam
in Deo personam repraesentet. Tres etiam
potestates in anima, nequeunt ullatenus
imaginem, aut propinquius suppositum,
exprimere, quam nudum ternionem acci¬
dentium, in substantiam animae conge¬
stum. Quo sensu, anima minus Dei imagi¬
nem denotat, quàm frustum quodlibet li¬
gni. Quod nempe per sui analysim, salem,
sulfur, & liquorem exprimit: non autem
(instar mentis, in praefata suarum potesta¬
tum, & personarum divinarum similitudi¬
ne) tres dumtaxat potestates, sive nudum
ternarium. Quodlibet lignum enim habet
tres substantias, sub concreti unitate con¬
clusas, separatas quidem in suppositis, quae
in sui connexione unicam tantum ligni
substantiam faciunt. (21) Taulerus verò ani¬
mam, non quidem intres potestates: sed in
duas distinctas partes, secernit. Inferiorem
scilicet, sive exteriorem, quam peculiari
nomine animam: atque alteram superiorem,
interiorem, quamque fundum animae sive
spiritum vocat. Qua parte sola specialiter
Dei imaginem contineri ait. Ad quam Di¬
abolo non est accessus: quia ibidem re¬
gnum Dei est. Vtrique autem parti longè dis¬
pares actus, atque proprietates assignat,
quibus utramque invicem distinguit. At
saltem, sanctus vir ille, animae delet sim¬
plicem homogeneitatem, qua tamen po¬
tissimum Dei similitudinem exprimere
debet. Vel saltem, negat hactenus, Dei
imaginem propagatam, per totam ani¬
mam hominis. Certè non facilè credam
animae immortalis dualitatem, aut bina¬
rii alteritatem: si in sui ipsius essentia
uni¬
Mm