855
278 DEMENS IDEA
tè, obedirent potestates nostrae intelle¬
ctuales, quamdiu corporis carcere clau¬
dimur. Interim per fidem scivi, mentem
esse immortalem, eoque jure intellectum
suum permanere impollutum à corporis
contagiis: (4) quia non decebat, quod im¬
mortale atque infinitum erat, minui aut
laedi à caducis. Ex una parte itaque, lu¬
bens fatebar humiliter meam ignoran¬
tiam: ex altera verò, contemplabar fu¬
riosi aerumnosam, nec unquam indaga¬
tam conditionem, & tam penuriosa reme¬
dia in malis maximis, maximéque com¬
miferandis. Eò quod medentes, inani do¬
ctoratu, mundo imponentes, persuade¬
rent se perlustrasse universa, nec mede¬
lam tanto malo esse: (5) quia cerebrum in¬
temperiem inaequalem aequaliter induis¬
set, quasi vestem. quam tamen primariam
qualitatum intemperiem, rogati, non po¬
tuerunt condigno etymo, adhuc expri¬
mere. Quapropter spretis Scholarum
susurris sterilibus, postquam annotassem,
Amentias hypochondriacas extra con¬
troversiam esse pręcordiales, dubitare pri¬
mum coepi, an dirum illud virus per singu¬
sares quasdam arterias deferretur ad ce¬
rebrum? (6) At saltem statim displicuit mihi
ista suspicio, quia quilibet inexcusabili la¬
boraret insania, nisi fortè in sapientibus
isti canales perpetuò obturati manerent,
adeóque morbidi essent, ne tales evade¬
rent. Saltem notavi differentiam inter de¬
liria febrilia, & maniam; quod haec scili¬
cet, per longam aetatem persaepè, absque
sanitatis dispendio, etiam in seros nepo¬
tes, citra seminis atque vitae incommoda,
persisteret incolumis. Rem sanè tum mihi
inscrutabilem saepè deserui, saepeque ite¬
rum ex commiseratione ad manus de¬
sumsi. (7) Atque tandem vidi clarè, falsis me
inniti principiis, abduci credulitate & au¬
thoritatibus ethnicorum, deludique me,
morborum ignotis qualitatibus. Idque pri¬
mum sic concepi, sensimque magis confir¬
matus, me denudavi doctrina, quam sor¬
bueram in Scholis, de anima & de morbis.
Dein, mentem meam à scrutinio functio¬
num intellectualium, in quiete & pauper¬
tate Domino commisi: ut de me, quod si¬
bi beneplacitum esset, perageret. Non ita
tamen eram indifferens, quin semper de¬
siderarem, proximo prodesse. (8) Rogavi ita¬
que Dominum, ut ego mihi innotesce¬
rem, nedum agnoscendo meum abyssale
nihil, moraliter: sed tanquam Physicus,
ipsas mentis potestates intueri possem.
Nil siquidem aequè placidum, atque uti¬
le rebar, post divinorum Sapientiam,
quàm semel intueri animam meam vel¬
ut Dei imaginem. (9) Quare ego revolvi
quaestionem de sede, aut thoro animae
immortalis, mecumque disquirebam id¬
eo, an sic esset tota in toto, ut absque de¬
pendentia thori, vel centuralis throni, ex¬
sul vagaretur, certis non adstricta laribus?
sicque tota in digito, ut hoc amputato,
tota à toto decederet, vel festino metus
casu, intrò recederet. Itaque reperi ani¬
mam homogeneam, simplicem, & indi¬
visibilem: aliàs nec fore immortalem.
Dein cognovi, tantum radialiter totam
partibus ignobilibus affulgere, per mo¬
dum luminis Solaris, quae interim velut
in sui throno deliteret, & inde luceret per
totum, penitus ignota animae sensitivae;
cujus tamen vita esset ipsamet mens.
Perinde quasi, ut Deus omnium essen¬
tia intimè cuique nostrum adest, à no¬
bis tamen naturaliter ignoratur, nec sen¬
titur. (10) Dein subiit in animum discepta¬
tio, an plura essent centra, illaque, juxta
radicalium viscerum vitales necessitates,
diremta. Sed tandem scivi mentem uni
plus adstrictam visceri, quam alteri, tam
quoad videndi, quam intelligendi mu¬
nia. Ac tandem, semper ideo redactus
sum ad unius visceris thorum individu¬
um. Dumque inquirerem caput & cor, au¬
thorumque ambiguitates librarem, com¬
peri statim, me (quod ante adhuc detesta¬
tus) recidere in ethnicorum placita, qui¬
bus ut fuit Dei veri cognitio denegata;
dita & cognitio divinae imaginis, quae me¬
dendi