278
DEMENS
IDEA
tè,
obedirent
potestates
nostrae
intelle¬
ctuales,
quamdiu
corporis
carcere
clau¬
dimur.
Interim
per
fidem
scivi,
mentem
esse
immortalem,
eoque
jure
intellectum
suum
permanere
impollutum
à
corporis
contagiis:
(4)
quia
non
decebat,
quod
im¬
mortale
atque
infinitum
erat,
minui
aut
laedi
à
caducis.
Ex
una
parte
itaque,
lu¬
bens
fatebar
humiliter
meam
ignoran¬
tiam:
ex
altera
verò,
contemplabar
fu¬
riosi
aerumnosam,
nec
unquam
indaga¬
tam
conditionem,
&
tam
penuriosa
reme¬
dia
in
malis
maximis,
maximéque
com¬
miferandis.
Eò
quod
medentes,
inani
do¬
ctoratu,
mundo
imponentes,
persuade¬
rent
se
perlustrasse
universa,
nec
mede¬
lam
tanto
malo
esse:
(5)
quia
cerebrum
in¬
temperiem
inaequalem
aequaliter
induis¬
set,
quasi
vestem.
quam
tamen
primariam
qualitatum
intemperiem,
rogati,
non
po¬
tuerunt
condigno
etymo,
adhuc
expri¬
mere.
Quapropter
spretis
Scholarum
susurris
sterilibus,
postquam
annotassem,
Amentias
hypochondriacas
extra
con¬
troversiam
esse
pręcordiales,
dubitare
pri¬
mum
coepi,
an
dirum
illud
virus
per
singu¬
sares
quasdam
arterias
deferretur
ad
ce¬
rebrum?
(6)
At
saltem
statim
displicuit
mihi
ista
suspicio,
quia
quilibet
inexcusabili
la¬
boraret
insania,
nisi
fortè
in
sapientibus
isti
canales
perpetuò
obturati
manerent,
adeóque
morbidi
essent,
ne
tales
evade¬
rent.
Saltem
notavi
differentiam
inter
de¬
liria
febrilia,
&
maniam;
quod
haec
scili¬
cet,
per
longam
aetatem
persaepè,
absque
sanitatis
dispendio,
etiam
in
seros
nepo¬
tes,
citra
seminis
atque
vitae
incommoda,
persisteret
incolumis.
Rem
sanè
tum
mihi
inscrutabilem
saepè
deserui,
saepeque
ite¬
rum
ex
commiseratione
ad
manus
de¬
sumsi.
(7)
Atque
tandem
vidi
clarè,
falsis
me
inniti
principiis,
abduci
credulitate
&
au¬
thoritatibus
ethnicorum,
deludique
me,
morborum
ignotis
qualitatibus.
Idque
pri¬
mum
sic
concepi,
sensimque
magis
confir¬
matus,
me
denudavi
doctrina,
quam
sor¬
bueram
in
Scholis,
de
anima
&
de
morbis.
Dein,
mentem
meam
à
scrutinio
functio¬
num
intellectualium,
in
quiete
&
pauper¬
tate
Domino
commisi:
ut
de
me,
quod
si¬
bi
beneplacitum
esset,
perageret.
Non
ita
tamen
eram
indifferens,
quin
semper
de¬
siderarem,
proximo
prodesse.
(8)
Rogavi
ita¬
que
Dominum,
ut
ego
mihi
innotesce¬
rem,
nedum
agnoscendo
meum
abyssale
nihil,
moraliter:
sed
tanquam
Physicus,
ipsas
mentis
potestates
intueri
possem.
Nil
siquidem
aequè
placidum,
atque
uti¬
le
rebar,
post
divinorum
Sapientiam,
quàm
semel
intueri
animam
meam
vel¬
ut
Dei
imaginem.
(9)
Quare
ego
revolvi
quaestionem
de
sede,
aut
thoro
animae
immortalis,
mecumque
disquirebam
id¬
eo,
an
sic
esset
tota
in
toto,
ut
absque
de¬
pendentia
thori,
vel
centuralis
throni,
ex¬
sul
vagaretur,
certis
non
adstricta
laribus?
sicque
tota
in
digito,
ut
hoc
amputato,
tota
à
toto
decederet,
vel
festino
metus
casu,
intrò
recederet.
Itaque
reperi
ani¬
mam
homogeneam,
simplicem,
&
indi¬
visibilem:
aliàs
nec
fore
immortalem.
Dein
cognovi,
tantum
radialiter
totam
partibus
ignobilibus
affulgere,
per
mo¬
dum
luminis
Solaris,
quae
interim
velut
in
sui
throno
deliteret,
&
inde
luceret
per
totum,
penitus
ignota
animae
sensitivae;
cujus
tamen
vita
esset
ipsamet
mens.
Perinde
quasi,
ut
Deus
omnium
essen¬
tia
intimè
cuique
nostrum
adest,
à
no¬
bis
tamen
naturaliter
ignoratur,
nec
sen¬
titur.
(10)
Dein
subiit
in
animum
discepta¬
tio,
an
plura
essent
centra,
illaque,
juxta
radicalium
viscerum
vitales
necessitates,
diremta.
Sed
tandem
scivi
mentem
uni
plus
adstrictam
visceri,
quam
alteri,
tam
quoad
videndi,
quam
intelligendi
mu¬
nia.
Ac
tandem,
semper
ideo
redactus
sum
ad
unius
visceris
thorum
individu¬
um.
Dumque
inquirerem
caput
&
cor,
au¬
thorumque
ambiguitates
librarem,
com¬
peri
statim,
me
(quod
ante
adhuc
detesta¬
tus)
recidere
in
ethnicorum
placita,
qui¬
bus
ut
fuit
Dei
veri
cognitio
denegata;
dita
&
cognitio
divinae
imaginis,
quae
me¬
dendi