855
DEMENS IDEA. 279
dendi tamen obiectum est. Nescivi itaque
unde inchoarem tantae molis arbitrium,
authoritatibus & sodalibus destitutus.
(11) Donec tandem, permittente Domino, hu¬
mana ope & opera destitutus, sub multo¬
rum annorum disquisitione & spe cogno¬
scendi torum animae, casus insolitus mi¬
hi acciderit, cujus historiam narrabo. In¬
vigilabam enim circa venena vegetabi¬
lium, credens, quod tanti toxica non es¬
sent Adamo noxia ante peccatum: cum
nec mortem, nec medicamentum exter¬
minii, creavit Omnipotens, adeoque emisis¬
se tam atrocia, non quidem ut hominem
interimerent: sed quia in sudore vultus
cogebatur panem edere, quibus morbis
obnoxius erat factus: etiam in sudoribus,
medicamenta pro morbis depromeret.
(12) Ideoque pollicebar mihi, toxicum istud, per
modum custodis & siliquae, insignem ali¬
quam & virginem potestatem, in magnos
usus creatam tegere, quodque per artem &
sudores toxica mitescerent & evanesce¬
rent. Quapropter coepi diversimodè Na¬
pellum agitare. Ac semel, cum ejus radi¬
cem ruditer praeparassem, degustavi in a¬
pice linguae. Etenim quanquam nil deglu¬
tiveram, multumque salivae sputitaveram,
sensi tamen mox abinde, craneum velut
zona forinsecus stringi. Tum demum pro¬
cipitanter aliquot mihi negotia familia
obvenere, computum quendam solvi, per
aedes oberravi, atque singula pro requisito
peregi. Tandem obvenit mihi (quod nun¬
quam aliàs) quod sentirem, me nil intelli¬
gere, concipere, sapere vel imaginari in ca¬
pite, pro more aliàs solito: Sed sensi (cum
admiratione) apertè, dilucidè, discursivè,
atque constanter, totum istud munus, obiri
in praecordiis, & expandi circa os stoma¬
chi, idque adeò sensibiliter & clarè sensi,
imò attentè notavi, quod quamvis etiam
sentirem sensum & motum, sospites, à ca¬
pite in totum dispensari: quod tota discur¬
suum facultas notoriè & sensibiliter in
praecordiis esset, cum exclusione capitis,
quasi tunc mens consilia sua ibidem me¬
ditaretur. Admirationis itaque & stupo¬
ris, insolitae illius sensationis plenus, no¬
tabam mecum meas notiones & examen
earundem, atque meipsius, praecisiori mo¬
do, instituebam. Et luculenter inveni, ac
trutinavi, me, illo toto spatio, intelligere
& meditari, longè perspicacius. Adeoque
non potest sensus ille, quo percipiebam
me intelligere vel imaginari in praecor¬
diis, & non in capite, ullis exprimi verbis.
Eratque gaudium quoddam, in ista intelle¬
ctuali ciaritate. Etenim non erat res exi¬
guae durationis, nec mihi dormienti, aut
somnianti, aut alioqui morbido, advene¬
rat: sed ieiuno & benevalenti acciderat.
Imò quamvis cestases aliquot antea ex¬
pertus fueram: notavi tamen, illas nil com¬
mune habere cum hoc praecordiali discur¬
su & sensu intelligendi, omnem capitis
cooperationem excludente. Quippe quod
cum reflexione sensibili (tanquam antea
praemonitus essem) caput prorsus feriari,
respectu phantasiae, deprehendi: quia mi¬
rabar, quod phantasia extra cerebrum, in
praecordiis, sensibili operationis festivita¬
te celebraretur. Interim quandoque in gau¬
dio illo suspensus timui, insolitus ne casus
ad Amentiam duceret: eò quod à veneno
incepisset: sed praeparatio veneni, & ejus¬
dem levicula tantum degustatio, aliud insi¬
nuabant. Interim quanquam claritas, sive
illuminatio gaudiosa mei intellectus, in¬
auspicata, suspectum illum intelligendi mo¬
dum redderent, attamen resignatio liberri¬
ma mei, in voluntatem divinam, me resti¬
tuit in sabbatismum priorem. Tandem, post
binas circiter horas, levicula quaedam ver¬
tigo, bis repetita, me invasit. A priore e¬
nim rediisse intelligendi facultatem perce¬
pi: & altera, sensi me intelligere more so¬
lito. Deinde, tametsi postmodum aliquoties
de eodem Napello degustaverim: attamen
nunquam amplius quicquam tale mihi
contigit. (13) Perfectè enim multa exinde didici.
Ac primum quidem, quod sicut per ecstases
elucescunt animae quaedam praeludia: ita
per praefatam notionis normam apparet,
quod
Nn