282
DEMENS
IDEA
oremata,
adiumenta
corporum,
imò
&
morborum,
quorum
causae
&
effectus
sub¬
sensum
cadunt,
aut
per
cadaverum
disse¬
ctiones
probantur.
In
qua
inquam
pati¬
ens
imaginatio,
seipsam
pandit
quidem:
sed
occultatur
agens.
(24)
In
aliis
disquisitio¬
nibus,
ex
integri
notione,
vitiatum
co¬
gnoscitur:
sed
in
mentalibus
longè
ad¬
nuc
facilius
conciperetur
violatae
intel¬
lectionis
causa
&
modus,
quam
sanae:
quippe
quod
facultas
sana
adscendat
ad
DEI
similitudinem
magis:
defe¬
ctuosa
verò,
ad
naturae
corruptae
medi¬
tationes
se
magis
inclinet.
Ideoque
inte¬
grum
in
mentalibus,
non
demonstratur
à
priori:
deficiens
verò,
ex
ruptura
conne¬
xionis
causarum,
quodammodo
enotescit.
(25)
Insania
quoque
semper
est
longè
difficilli¬
mae
doctrinae,
quod
negationem
cum
pri¬
vatione
in
se
complectatur.
Quocirca
alia
via
in
proposito
casu
eundum
censui.
An
fortè
investigato
modo
fiendi,
in
una
quapiam
de
insaniis,
in
venirem
egressum
pro
aliis.
Proposui
itaque
Amentiam,
quae
ex
forti
&
assiduata
contemplatio¬
ne,
metu,
passioneque
oritur.
Exin
dein¬
ceps
conclusi
agnoscendam
rei
venenosae
qualitatem,
&
dispositiones
organorum,
quae
concurrerent
ubi
aliquod
simplex
assumtum,
vel
intus
generatum,
demen¬
tiam
concitasset.
Habita
verò
unius
A¬
mentiae
cognitione,
facilius
erit,
earun¬
dem
dein
diversitates
metiri,
in
amplitus
dinem
modorum,
fortitudinis,
appropin¬
quationis,
applicationis
&
varietatis
spe¬
cierum,
descendendo.
Idcircò
enim
pri¬
mum
censui,
investigare
sedem
animae
sensitivae,
cuius
exorbitationes
scilicet,
Amentias
faciunt.
(26)
Siquidem
consideravi,
quod
qua
sede
moraretur
forma
anima¬
lis,
eadem
quoque
cohabitaret
ipsi
alliga¬
ta
mens
immortalis,
quae
dualitatem,
dis¬
crepantiam
&
diversitates
mansionum
recusaret.
Nec
enim
decebat,
mentem
istam,
absque
medio,
corpori
alligari,
ubi
semen
humanum,
non
minus
quàm
bellui¬
num,
spontè
defluendo,
terminaretur
us¬
que
in
animam
viventem
exclusivè.
Ad¬
eoque
condignum
erat,
mentem
alligari
sociali
formae,
formalique
lumini,
cum
quo
conveniret
optimè,
ut
capite
de
for¬
mis,
&
lib.
de
vita
longa
de
mortis
introi¬
tu.
(27)
Decrevi
itaque
inprimis,
animam
im¬
mortalem
non
sibi
elegisse
domicilium
in
corde,
viscere
nimirum
tam
inquieto,
tot¬
que
agitationibus
&
corporis
diversis
mu¬
niis
distento.
Caput
etiam
non
aptum
men¬
ti
immortali
hospitium
indicavi,
quod
re¬
gendis
motu
&
sensu
occuparetur:
Ac
potissimum,
quod
praeclusa
ab
inferis
con¬
spiratione,
unico
instanti,
mentales
facul¬
tates,
velut
abscissae,
pereant,
nec
mini¬
mum
meditentur:
atque
ideo
non
propriam
inhabere
mentis
principis
operationem.
Imò
potius,
Duumviratum
male
disposi¬
tum,
bene
dispositum
caput
alioquin,
in
Amentias
plerumque
conturbare
vidi.
Id¬
eoque
Splenis
quietem
admiratus,
itemque
abstractionem
ejus,
à
regimine
corporeo,
consideravi
intentè,
hoc
dilemma.
(28)
Si
mens
Imago
Dei,
centraliter
sit
in
capite,
erit
vel
in
sinibus,
vel
in
ipsa
cerebri
substan¬
tia.
Non
enim
in
hac,
quippè,
quae
sensu
&
cruore
caret,
destituta
commercio,
per
quod
toti
corpori,
cui
obligatur,
praesens
sit.
Regere
quidem
caput,
per
sensum
&
motum,
à
nemine
est
controversum.
At
brutale
illud
minus
&
pecuinum
regi¬
men.
Regi
autem
caput
aliunde,
in
suspen¬
sionibus,
&
exorbitationibus
mentalibus,
per
ataxias
morborum
edocti,
credere
co¬
gimur.
Hospitari
autem
animam
in
cavo
cerebri,
indecens
censui,
immortalem
ani¬
mam
nupsisse
vago
&
fluxili
in
momenta
singula
spiritui,
è
cruore
indies
surgenti.
Quapropter
stabilius
diversorium
opta¬
bat
&
quietius,
quam
quod
in
horas
labile¬
foret.
In
centro
corporis,
sive
medio,
in
parenchymate
visceris
potius
quievit,
un¬
dè
cum
omnibus
colloqueretur
pariter
membris,
ratione
unitatis
&
continuitatis
Archei
insiti.
Sed
cum
corporea
organa,
respectu
mentis,
sint
sordes
&
siliquae,
nucleum
corporis
sibi
delegit,
leviculam
nimirum
igniculi
lucem
formalem,
sive
animam
sensitivam,
cui
videlicet
mens
nupsit