DEMENS
IDEA.
283
nupsit
mandato
Domini.
Et
quae
Deus
conjunxit,
homo
non
separet
absque
reatu.
Dolendus
interim
aerumnosus
mortalium
status,
quod
Mens
nimirum
sit
alligata
animae
sensitivae.
Enti
nimirum
impuro,
concupiscentiis,
illecebris
&
voluptatibus
dedito,
eique
tam
facilè
Mens
immortalis
assentiatur,
quasi
propria
sui
incuria
iam
aeternum
dormiret.
Ast
non.
(29)
Tantò
nem¬
pe
major
est
gloria,
miserationis
divinae,
quae
sua
dumtaxat
gratia,
gratis
resusci¬
tat,
sustinetque
è
veterno
mortis,
quos
vult
salvandos.
Alioqui
sanè,
anima
sen¬
sitiva,
morbis
&
Amentiis
subnoxia,
pro¬
na
semper
in
voluptates
quaslibet.
(30)
Pri¬
mus
enim
Amentiae
gradus
in
somno
elu¬
cet;
naturalis
attamen,
dum
honestae
re¬
creationis
&
vacationis
titulo,
se
immer¬
git
cum
voluptate
quietis,
in
proprium
hospitium.
Somni
naturalis
excentricita¬
tes
porro,
vitia,
defectus,
ac
expressae
de¬
mentiae,
sunt
sopores
omnes.
(31)
Qui
scilicet,
iam
non
amplus,
è
propria
sensitiuae
li¬
bertate,
&
voluptate
promanant:
sed
ex¬
crementitiis
sordibus,
velut
febrilibus,
ori¬
untur.
Perinde
enim,
atque
naturalis
sitis
est
sensus
deficientis
humidi:
febrilis
ve¬
rò
sitis,
ab
impostoriis
excrementi
versu¬
tiis:
Sic
sopores
non
fiunt
à
naturali
fa¬
cultate,
qua
anima
somnum
sibi
concitat:
sed
ab
alienis
impuritatum
imposturis
se¬
ducta,
vel
superata.
Sopores
ergo,
itemque
Apoplexia,
Aphonia
etc.
non
sunt
tam
vi¬
tia
animae
errantis,
quam
ejusdem
debili¬
tates,
organorum
vitiatorum
conjugio
contractae.
Impuritatum
namque
collegia,
statum
monarchicum
quamprimum
inva¬
dunt
occasionaliter.
Non
quidem,
quod
sit
necessum,
sese
in
lumen
animatum,
ejus¬
modi
impuritates
materiales
diffundant
per
connexionem.
Sufficit
namque,
quod
vim
habeant
narcoticam,
venenosam,
ani¬
mae
sensitivae
exitialem:
quia
imaginati¬
vam
alienant
perinde,
qualis
rabientis
salivae,
in
metu
aquae:
ita
quoque
incuriae
Amentia
introducitur,
per
illa
soporifera.
Vis
ista
potentialiter,
atque
seminaliter
inest
sordibus
illis,
ab
initio,
à
seipsa,
post¬
quam
maturuit,
valde
dissimilis.
Non
se¬
cus
atque
glans
à
quercu.
Exoticam
ergo
phantasiam
imprimunt
sordes
invitae
ani¬
mae
sensitirae,
quod
manifestò
apparet
in
opio,
hyosciamo
etc.
(32)
Quaeque
impurita¬
tum
colluvies,
obsidens
animam
sensiti¬
vam,
in
suo
viscere
originali,
sopit
actum
intellectionis
Mentis,
non
potens
in
ita
obsessam
sensitivam
liberè
lucere.
Qua¬
propter
sensitiva,
rectrice
destituta,
procel¬
las
movet
tumultuarias,
suamque
tempesta¬
tem
sensim
in
voluntatis
capsam
attollit
undè
&
irascibilis,
praecipiti
atque
inverso
ordine,
fertur.
Caput
demum,
suas
scita¬
rum
rerum
imagines,
praepostero
nexu
de¬
promit.
Unde
fit,
quod
plerumque
consum¬
tis
deliriis,
nulla
supersit
actorum
recorda¬
tio;
quod
sensitiva,
praecipitanter
per
ob¬
sessionem
perculsa,
cuncta
praeposterè
mo¬
verit.
Ubi
aliàs
maniae,
sordium
ejusmodi
expertes,
plerumque
memores,
sunt
actorum.
(33)
Comperi
namque
pluries,
deliros
praesen¬
sisse,
dimissas
infernè
imagines
intellectu¬
ales,
turbidas
sursum,
atque
primum
infirmari
circa
memoriam:
adeoque
&
hinc
collegi,
vim
intellectivam
procul
à
capite
sitam.
Non
secùs
atque
partes
à
Corde
remotae,
vitalis
irrorationis
defectum,
omnium
primae
sen¬
tiunt.
(34)
In
deliriis
ideo,
observavi
primam
vacillare
memoriam
rerum
olim
concepta¬
rum.
Dein,
in
ejus
vicem
suboriri
importu¬
nam
unius
rei
&
continuatam
recordatio¬
nem,
quae
se
habet
per
modum
repetiti
somnii,
cum
inversione
molestissima,
&
labore
som¬
ni.
Quem
laborem
mox
vigiliae
sequuntur,
dum
scilicet
praecedentes
imagines
som¬
niales,
Cerebri
memoriam
labefactarunt:
subit
tum
ex
praecordiis,
vigilans
quoddam
somnium
cum
expresso
delirio.
Neque
enim
delirium
fit
cum
cessatione
intellectuali,
prout
in
Apoplexia,
sopore,
syncope,
etc.
Sed
est
confusa,
indesinens,
idearum
in
praecordiis
formatarum
propagatio,
sur¬
sum
vibrata.
(35)
Cumque
in
sanitate
alioqui
non
fiat
conceptus
absque
ideis:
necessa¬
riò,
&
in
delirio,
suae
sunt
amentes
Ideae:
Sed
Nn
3