DEMENS
IDEA.
285
discursum
abegerat
(per
quem
alioquin
ab
immoderata
&
inordinata
pensitatio¬
ne,
sublevati
fuissent)
spiritui,
intelle¬
ctioni
praefecto,
cum
dominio
suerit
im¬
pressa.
Imò
quod
hi,
longa
mora
&
con¬
tinuata
cogitatione,
fecerunt
in
se;
aliis
per
subitam
violentamque
perturbatio¬
nem
acquisitum
fuit,
brevi
morula.
Inte¬
rim
quidam
conquerebantur
inter
fien¬
dum,
quod
invita
&
importuna
cogita¬
tionum
turma,
opprimerentur,
velut
sus¬
citato
infernè
fumo:
quem,
si
per
discur¬
sum
supprimerent,
redibat
tamen
aequè
molesta
&
importuna
conceptuum
eo¬
rundem
repetitio.
Alii
autem,
qui
sui
non
erant
juris;
vel
alioquin
extra
consolatio¬
nem,
subindè
à
sorti
&
fixa
contempla¬
tione
avertebantur,
quoties
dormirent,
aut
aliàs
vacarent,
cum
plausibilitate,
in
vetitam
speculationem,
prorsus
tamen
molestam,
recurrerunt:
solitudine
ideo
gaudentes,
se
abstrahebant
aliorum
col¬
loquiis.
(40)
Eo
quod
Ideae
conceptuales,
ad¬
huc
carentes
corpore,
se
habent
&
tenent
ex
parte
lucis
intellectualis,
idcoque
pe¬
netrant
prima
nostri
constitutiva:
quod
cibis,
aliisque
corporibus
non
item
est
lici¬
tum.
Penetrant
igitur
&
se
vestiunt
aereo
corpore
spirituum,
hujusque
medio
infi¬
ciunt
formas
vitales
partium.
(41)
Hac
tamen
sub
differentia,
ut
Ideae,
quae
ab
excen¬
tricitate
conceptuum
cusae
erant,
poten¬
tius
quidem
ingrederentur
&
admitte¬
rentur;
sed
tardius
imprimerentur:
Ubi
alioqui
venena
dementifica,
mediante
morbo,
suum
fermentum,
in
obiecta
pro¬
pria,
sensim
seminabant:
sed
tandem
per¬
tinaciter
imprimebant,
velut
in
naturam
sigillata.
(42)
Estque
singulare
maniacis,
quod
utcunque
nudus
cubet
humi,
vel
in
mar¬
more
pernoctet,
severissimo
Boreae
flatu:
non
giacietur,
vel
artus
commoriantur
si¬
bi,
quorsum
non
sufficit
dixisse.
Maniacus
non
sentit
frigus,
nec
scit
se
frigere.
Si¬
quidem
privatio,
vel
negatio
scientiae,
aut
sensus,
nil
reale
dat,
multoque
minus
ca¬
lefacit,
vel
frigori
vires
adimit,
ut
proinde
desineret
carnem
glaciare.
Etenim
etsi
puer
in
cunis
pestem
non
timeat,
nec
sciat
eam
adesse:
non
proinde
Pestis
jus
in
il¬
lum
amisit.
Est
ergo
vis
aliqua,
quae
frigo¬
ra
superat,
nec
sublunari
tempestati
sub¬
jacet.
Et
hinc
maximè
elucet,
mentem
in
nobis
esse
immortalem
ac
impassibilem.
(43)
Nimirum
ad
vertens
ipsa
mens,
quod
ani¬
ma
sensitiva,
non
pro
requisito
nostrae
speciei
hominem
gubernet,
velut
ex
com¬
miseratione
insontis
caecitatis,
sua
vir¬
tute,
qua
elementis
superior
est,
diffluit
radium
insensibilem,
qui
corpus
Amen¬
tis,
mortali
frigoris
importunitate
exi¬
mit.
(44)
Porro,
cum
omnis
Amentia
oriatur
ab
efflorescente
Idea,
conceptuali,
pere¬
grina,
inserta
in
alienum
agrum,
sitque
tota
haec
speculatio,
ad
finem
aliquem
u¬
tilem,
&
nedum
ad
curiositatem
vel
osten¬
tationem
directa.
(45)
Consideravi
quaeque
Ideam
amentem,
iam
scilicet
impressam,
in
radicalia
vitae
principia
(adeoque
&
hinc
propagari
in
familias)
non
posse
auferri,
una
cum
subiecto
quod
vestivit:
Idcirco
inveniendum
erat,
remedium,
quod
posset
occidere,
necare,
tollere,
sive
obliterare
praefatam
illam
Amentiae
ima¬
ginem,
sive
maculam
iam
characteriza¬
tam:
(46)
non
secus
atque
macula
foetui
im¬
pressa,
admota
manu
cadaveris,
longa
ta¬
be
extincti,
omnique
vitae
proprietate
exuti,
donec
frigus
partem
maculatam
penetraverit
(quod
fit
spatio
unius
mi¬
serere)
de
caetero
sponte
evanescit.
Eo¬
dem
modo
&
maniae
Ideam
perire
de¬
bere,
sospite
interim
subiecto
immediato,
cui
inhaeret.
Sive
id
fiat
introducendo
mortem
Ideae,
vel
ingenerando
aequiva¬
lentem
Ideam,
aut
propollentem
fatuae
Ideae.
Hinc
factum
est
enim,
quod
hacte¬
nus
Amentiae
sit
desperatum
remedium.
Quod
nemo
hactenus
Amentiae
natu¬
ram,
vel
proprietates,
supra
primarum
qualitatum
ametriam
evexerit.
Imo
ipse
Paracelsus,
alioquin
in
calores
&
frigora
iniurius,
maniam
calori,
&
Phlebotomiae,
totam
emancipavit,
seseque
in
eo
ridicu¬
lum