298
A
SEDE
ANIMAE
AD
MORBOS.
Hippocratem
(quae
cum
nusquam
un¬
quam
exstiterit,
pro
effectu,
bili
illi
tribu¬
to,
est
sumenda)
in
praecordiis
subsistens
(sedem
enim
animae
sive
Duumviratum
respexit,
nondum
notum)
si
in
corpus
spargatur,
epilepsiam
provocat:
sin
vero
in
animam,
dementiam.
Fuit
nempe
ista
primi
seculi
planities,
quae
res
quidem
candidè
trutinabat:
sed
defectu
luminis
superni,
non
adivit
ad
rei
fundos:
(16)
sunt
quaedam
simplicia,
quae
citra
censualem
abhorrescentiam;
quae
suo
esu
pariunt
veram
dementiam,
alia
verò
somnum
fa¬
ciunt;
quaedam
quoque
dementes
in
vi¬
tam,
alia
autem
tantùm
deliria,
velut
ebri¬
etates
quasdam
proferunt;
Ad
quorum
quoque
paritates,
velim
characteres
mor¬
bidos
computari.
Vtpote
nedum
assum¬
tis
hostilibus
ejusmodi
rebus,
sanitas,
Mens,
aut
vita
alienantur:
sed
intus
con¬
ceptis,
partis
procuratisque
materiebus
noxiis,
vel
etiam
solis
characteribus,
intro¬
ducuntur
in
vitam,
aut
vitae
organum
Ar¬
cheum,
diversae
proprietates.
Eaeque
ne¬
dumbonae,
patrum
aut
Avorum
inclina¬
tiones,
in
semen
propagatae:
sed
&
mor¬
bosa
quaedam
seminaria,
qualia
in
simpli¬
cibus,
velut
nobis
comminata,
connascun¬
tur.
(17)
Quae
quidem
ut
animadversionem
seriam
merentur:
ita
multò
magis,
quo¬
ties
illud
hostile
ac
morbosum
virus
di¬
versimodè
copulatur,
nunc
fermento
sto¬
machico,
nunc
Archeo
insito,
tum
demum
spiritui
arteriali:
non
rarò
quoque
radia¬
liter
ipsi
vitae,
quae
nimirum
nil
nisi
lumen
centrale
est,
à
radiali
quoque
lumine
quo¬
vis
penetrabile.
Sic
videlicet,
lumen
vita¬
le
animae
sensitivae,
penetratur
à
copula¬
to
sibi
lumine
peregrino,
non
secus
atque
lumen,
trans
vitrum
coloratum,
tingit
lu¬
men
simplex
in
pariete.
Equidem
in
mo¬
narchia
vitalitia,
quaeque
descendit
à
Pa¬
tre
luminum,
sunt
lumina
ista
viventia,
quae
aliàs
in
simplici
solari,
aut
in
lumi¬
ne
colorato,
lucent,
tributae
prorsus
caduco.
Estque
combinatio
luminum
viventium,
planè
vicissim
tolerabilis
ne¬
dum:
sed
&
in
invicem
activa.
Adeo
ut
hinc
conspicuum
sit,
quod
Pater
lumi¬
num
frenos
cohibeat
vitae,
totiusque
naturae.
In
arteriis
itaque
lienaribus,
vel
in
ipso
parenchymate
illius
visceris,
iam
inusta
est
proprietas
(quam
chara¬
cteristicam
morbi
voco)
vel
demum
in
ipsa
stomachi
membrana,
venis,
nervis,
sive
etiam
in
eorundem
Archeo
vitali,
quae
proprietas
sese
in
animam
sensiti¬
vam
per
intervalla
propagat,
vel
con¬
tinuo
fomite
translucet,
cogitque
ani¬
mam
istam
sibi
fore
pedissequam.
Adeo
ut
anima
ipsa,
ejusve
vita,
aut
Archeus
vitalis,
per
vices
sollicitata
efferantur
in
aliquem
motum
furoris,
amentiae,
syncopis,
vertiginis,
epilepsiae,
apople¬
xiae,
paralysis,
contracturae,
etc.
(18)
Accusabit
(sat
scio)
pars
adversa,
discendi
incupida,
nebulam
quam
spargo,
dum
ad
vitam,
ad
lumina
vitalia,
sive
ad
mundum
invisibi¬
lem,
ubi
Pater
luminum
praesidet,
haec
sub¬
lunaria
detorqueo.
Sed
quaeso
remini¬
scantur,
hanc
esse
viam
rectam,
quae
aliàs
à
priori
investigari
nequit.
Sciantque,
vi¬
tales
motus
non
nisi
cieri,
&
dependere
à
vita.
Sive
interim
vitam
nostram
con¬
templemur,
sive
demum
vitam,
vitalesque
proprietates,
quae
nobis
morbosae,
morta¬
les,
ac
exosae
appareant.
(19)
Equidem
ubique
non
intueor
nisi
bonum
commune
pro¬
ximi,
aperire
fenestras,
quibus
lumen
na¬
turae
hactenus
obscuratum,
adventare
queat
in
Scholas,
&
feliciora
me
ingenia.
Submovi
propterea
complexiones
qua¬
litatum
elementariarum,
itemque
hu¬
mores,
tartaros,
atque
huiusmodi
somnia
Scriptorum:
optarem
in
vicem
illorum,
introduci
veram
naturae
cognitionem,
no¬
strique
indaginem.
Denique
Catarrhos
de
medio
sustuli,
ut
vana
figmenta,
fra¬
ctosque
baculos,
quibus
innisi
fuere
mortales
hactenus.
Adeoque
quicquid
hos
decepit,
fraude
doloque
defluen¬
tis
humoris,
tanquam
causae
morbifi¬
cae,
id
totum
in
fructum
atque
pro¬
ductum
causae
vitalis
referendum
esse:
quod¬