855
308 JUS DUUMVIRATUS.
intellectus. Si ejusdem facultatis, functio¬
nis, & organi sit actio laesa, cujus est sana,
& vicissim. (30). Undè quoque ulterius con¬
clusi mecum. Potestatem somniferam,
locandam in parte, cujus munus fuit prius,
vigilia & fabricari insomnia, ubi & vigi¬
lando suscitantur phantasmata. Hinc
nempe esuriens somniat de conviviis. Et
febres priusquam in deliria desinant, pri¬
mum fiunt somni cum labore: dein ve¬
niunt noctes insomnes, ac tandem deliria.
Quae testantur Duumviratum malè affe¬
ctum, eumque esse somni & somniorum
fabrum. Senes enim quibus coctrix est
debilior, licet parcior sit cruor: tamen so¬
bria coena melius dormiunt. Ac iuniores,
sub coena parca aegerrimè quiescunt. Ne¬
mo tamen unquam putaverit, senes plu¬
res ad caput mittere vapores, si exigua
coena abstemii sint. (31) Sopores tam mor¬
bosi, quam artificiales sive opiatorum,
optimè debellantur per lixivia, quae ta¬
men nullatenus agnoscuntur pro remediis
cephalicis. Micturiens enim somniat se
vesicam laxare, & ad angulum meiere
(contingit namque quosdam, eodem
consensu sua perminxisse stragula) in¬
hiberi tamen consensum in somno da¬
tum. Nam etsi Cerebrum per omnium
sensuum organa plene dormiat, discre¬
trix tamen animae sensitivae vis, non so¬
pita est in hypochondrio. Saepè nam¬
que in oculis somnum sentimus, nullum
autem circa stomachum, atque exin in¬
somnes pene noctes labi. Duo etiam eo¬
dem vino poti, & ebtii, diversas tamen
conditiones explicant. Hic nempe devo¬
tus fit, alter tripudiat, tertius rixatur, etc.
etiam adhuc vino exsistente in repleto
stomacho. Eò quod phantasia Duumvira¬
tu:, vatiat conditiones iuxta animae sen¬
sitivae peculiares affectus. (32) Galenus finxit
arteriarum quendam plexum, sive reticu¬
lam in sinibus Cęrebri, quam Anatome
nondum reperiit. Ideoque Vesalius convin¬
cit pluries Galenum, nunquam cadaver¬
humanum dissectum vidisse, utcunque in¬
gentia volumina anatomica ediderit. Ac
idcirco suspicandum eadem aliunde ver¬
botenus descripsisse, qui simiam disse¬
cuisset, ut probat idem Vesalius: quippe¬
quae praefatum plexum in Cerebro ha¬
bet. Vtque saltem Galenus in plexu isto,
temere delusus est; tamen judicium in
Capite statuit, propter illum plexum;
non exsistentem. Quid ni potius à plexu
arteriarum in Splene, à Saturno Splenis
(unde Saturnia optantur redire regna,
primorum innocentia conceptuum) phan¬
tasiae initia desumenda sunt? Vt sua re¬
scripta, Splen Cerebro communicet, per
influentiam regiminis, citra vapores &
tubos atque in instanti, prout supra per
fidicinis promtitudines demonstravi.
(33) Non enim erat Protoplastus, praesumen¬
dus nescius stupidusve ante lapsum: quip¬
pe qui cunctis animantibus nomina pro¬
pria, & essentialia indebat: sed status
innocentiae erat insons circa luxuriam,
quae nescio nuditatis vocabulo, tegitur.
Etenim nondum erat sensitiva, adeoque
Mens immortalis, in Sede sua cuncta
intuitivè intelligens, in seipsam reflexa
aspiciebat, atque in Dei Imagine, sub¬
stituta sub pedibus animalia, intimè in¬
tra se cognoscebat. Sed postquam viam
corruptionis homo est ingressus, tanquam
è silice ignis, ita post peccatum cooperan¬
te Creatore prodiit anima sensitiva, hinc¬
que conceptus Mentis sunt obscurati,
(34) Quales autem conceptus sint moderni:
inprimis, dum primos conceptus sive pri¬
mos impetus, dico in praecordiis formari,
non intelligo impetus potestatis irascibi¬
lis, quos falsò Scholae negarunt esse in
nostra potestate, quasi criminis insontes
plane essent. At considero subinde, per
discursum, in conceptibus animae rem
prorsus ponderosam, qui formari sen¬
tiuntur, circa os stomachi atque interim,
Mens eosdem conceptus ad caput, tan¬
quam memoriae thecam relegat in depo¬
situm. Deinde memoria meminit qui¬
dem conceptus aliquos sibi concreditos:
sed