COMPLEMENTUM.
317
non
est
determinatae
speciei
brutalis:
sed
lumen
vitale
duntaxat,
&
non
vita
ipsa,
prout
in
brutis:
quia
vita,
ipsi
à
mente,
quam
obvolvit,
radialiter
inspi¬
ratur,
ac
velut
mutuatur.
Non
secus
at¬
que
Luna
à
Sole
suam
lucem
suscipit.
Et
quanquam
haec
hominis
sensitiva,
sa¬
gacitate
animas
brutorum
longè
supe¬
ret:
nihil
tamen
agit
absque
mente.
A
qua
enim
vitam
desumit;
non
potest
non
&
inde
vim
cogitandi
mutuare,
cui
tam
intimè
est
alligata,
quod
mens
sen¬
sitivam
prorsus
penetret.
Cogitat
qui¬
dem
sensitiva
humana,
vi
propria:
sed
illustratur
à
mente.
Ac
propterea
tota
cogitatio
nostrae
Sensitivae,
est
totius
ho¬
minis.
Perinde
enim
accidit,
prout
in
Luna
&
Sole.
Illa
quidem
habet
pro¬
prium
sibi
lumen:
at
Solis
reflexo
lu¬
mine,
splendet
(prout
alibi
de
meteo¬
ris)
magis,
suumque
in
Luna,
lumen
velut
perit.
Sensitiva
igitur
in
nobis,
di¬
versimodè
cogitat,
ac
gradus
amplitu¬
dinis
sentiuntur
cogitando.
(9)
Nam
inpri¬
mis
in
mania,
amentia,
fatuitate,
deli¬
rio,
furore,
ebrietate,
&
somniis,
sunt
quidem
diversae
cogitationes
totius
ho¬
minis:
attamen
cum
tam
exiguo
men¬
tis
lumine,
ut
haec,
non
nisi
nitorem
adferat,
quem
saltem
recusare
nequit,
propter
arctam
vinculi
sui
necessitudi¬
nem.
Igitur
ipsa
Sensitiva,
quia
mor¬
talis,
ab
injuriis
rerum
caducarum
im¬
petita,
illarum
succumbit
importunita¬
tibus,
propemodum
sola
cogitat,
pusil¬
lo
mentis
lumine,
ut
vitae
adminiculo
adiuta.
Quapropter
cogitata
illa,
sunt
peccati
expertia.
Eò
quod
mens
in
iis
non
cogitet:
sed
à
Sensitivae
contra¬
cto
contagio
obnubilatur.
Porrò
quan¬
tum
cogitationes,
ab
insonti
illo
con¬
tagio,
recedunt
magis
ad
discursus
abs¬
tractos:
tantum
plus
de
vita
mentis,
quam
de
propria
Sensitivae
vitalitate,
participant.
(10)
Sensitiva
nimirum
omnis
co¬
gitatio,
de
necessitate,
sensuum
ministe¬
rio
adducta
est,
neque
eam
excedit,
ut
ut
se
splendidè
ab
iis
abstrahat.
Quicquid
namque
sensibus
percipi
potest,
id
non¬
dum
solius
mentis
fundum
attingit.
Haec
itaque
cogitandi
varietas
in
Sensitiva,
iudiciorum
nostrorum
tantam
parit
lati¬
tudinem,
&
varietates.
Denique
prout
in
luna,
Solis
lumen,
suum
amittit
ca¬
lorem
manifestò,
ac
peregrinum
sibi
fri¬
gus
induit:
Sic
&
in
vitali
Sensitiva,
ra¬
dius
mentis,
licet
nuditer
sit
intellectua¬
lis,
transmigrat
in
dominium
Sensiti¬
vae:
adeoque
&
invenit
ibidem
legem
terrenam,
legi
mentis
oppositam.
(11)
Qua¬
re
sedulo
procurandum,
ut
quantum
est
possibile,
abstrahamus
nos
ab
omni
eo,
quod
sensibus
concipi
potest.
Sic
nam¬
que
ad
montem
Domini
itur,
quorsum
nostri
itineris
scopus
est.
Neque
enim
hoc
dixisse
sic
obiter,
sat
docet
nudas
operationes
mentis,
nec
via
cernitur,
qua
mentis
aliquam
cognitionem
ac¬
quiramus.
(12)
Nam
sunt
adhuc
ejusmodi
cogitationes,
totius
hominis,
quamdiu
est
aliqua
egoitas,
vel
mens
aliquid
apprehendit
extra
se,
cum
dualitate,
&
nondum
rem,
ut
seipsam
transfigura¬
tam
intuetur.
Proprietates
scilicet
ho¬
minis,
vel
rerum
aliarum,
sic
adspicit
totum
ipsum:
non
autem
est
nudum
intellectuale
mentis
lumen,
quod
tum
operatur:
sed
est
combinatio
ambo¬
rum
luminum
vitalium,
se
mutuo
pe¬
netrantium.
In
quo
actu,
eheu,
ut
fa¬
cile,
ita
&
plerumque
mala
assuetudine,
lubenter
paret
mens
immortalis,
caducae,
Sensitiyae
suae
pedissequae.
Vsque
adeo,
ut
ad
optatam
puritatem
mentis,
in
abs¬
tracto
purè
ac
nuditer
cogitantis,
deve¬
niamus,
assumenda
primum
est
doctri¬
na
S.
Dionys.
ad
Timoth.
(13)
"Etenim
ut
di¬
vina
intelligantur,"
(divina
enim
sunt,
quae¬
cunque
imago
Dei
nuda
intuetur)
"&
adhuc
tenui
modo,
&
ad
inspiciendum
divi¬
na
arcana,
reficiendi
sunt
sensus,
&
quae
sunt
sensuum,
&
quicquid
sensibus
percipi
po¬
test.
Rationem
insuper,
actiones
Rationis,
&
quicquid
Ratione
cognosci
ac
percipi
potest: