334
IGNOTA
ACTIO
ad
varia
obiecta,
differenter
seipsum
mu¬
tantem.
Quapropter
spiritus
vitrioli,
qui
est
in
aqua
forti,
forti
bullarum
excitata¬
rum
fervore,
atque
tempestuosa
ebulli¬
tione,
Mercurium
dissolvit:
ac
longè
se¬
cùs,
quam
dum
nudus,
atque
simplex,
est
vitrioli
spiritus.
Quae
sanè
varietas
in
agendo,
vires
varias
spiritus
agentis,
po¬
tius
quam
ipsius
Mercurii
manifestat.
In
una
quippe
actione,
Mercurius
fit
invisi¬
bilis,
qui
in
altera,
nivis
instar
albescit.
Etenim
spiritus
salis
marini,
etsi
acutissi¬
mus:
attamen
nequicquam
mutatur
à
so¬
cietate
Mercurii,
ut
neque
etiam
in
Mer¬
curium
agit.
Adeoque
videntur
effectus
actionum,
&
non
reactionum.
Sic
Chry¬
sulca
agit
in
cuncta
metalla,
demto
auro
Cum
sale
autem
armeniaco,
agit
dumta¬
xat
in
aurum:
non
autem
ampliùs
in
Ar¬
gentum.
Adeoque
sunt
proprietates
sin¬
gulares
spirituum;
non
autem
corporis
patientis
reactiones:
quippe
quod
in
sui
substantia,
aut
pondere,
sustinet,
nisi
me¬
ram
unicamque
sui
divisionem.
Ergo
spi¬
ritus,
diversis
passionibus
agendo
agitati,
varias
subeunt
metamorphoses:
sin
au¬
tem
sopiti,
atque
dormientes
maneant,
nec
agant
in
obiectum,
etiam
in
pristinis
manent
qualitatibus.
Primum
enim
ap¬
parebat,
id
contingere
ob
attactum
Mer¬
curii:
quippe,
qui
etiam
quidam
est
spiri¬
tus:
at
postmodum,
in
Argento,
&
Auro,
id
totum
siluit.
Quinetiam
memini,
cal¬
cem
Argenti
imbibisse
liquorem
sulfu¬
ris,
quam
stagma
vocant,
qui
statim
in
Argento
omnem
deposuit
austeritatem
&
acorem,
huncque
in
felleam
amaritu¬
dinem
distillando
commutavit.
Nam
Argentum
mansit
idem,
quod
ante,
in
substantia,
pondere
&
pulvere:
Itaque
il¬
le
amaror
dari
non
potuit
ab
Argento.
Atque
ea
propter,
nullatenus
ex
reactio¬
ne
Argenti:
sed
sponte
propria
factus
fuit,
à
proprietate
spiritus
sulfuris:
nec
est
enim
minor
ratio,
cur
idem
spiritus
vitrioli,
diversimode
agendo,
etiam
sese
variformiter
mutet:
quam
quod
idem
ar¬
gentum,
sub
diversorum
spirituum
ebul¬
litione,
in
hos
diversimodè
reagendo
fe¬
rociret.
Praesertim
dum
spiritu
fit
varia
a¬
gendo
transmutatio:
nulla
autem
argenti
in
patiendo
fiat
substantiae
alteritas,
aut
pon¬
deris
sui
diminutio.
Quae
longè
clarius
per
Adeptos
demonstrari
possunt.
Qui¬
bus
scilicet
unicus
&
idem
liquor,
Alka¬
hest,
omnia
totius
universi
corpora
tan¬
gibilia
perfectè
reducit
in
vitam
eorun¬
dem
primam,
absque
ulla
sui
mutatione,
viriumque
diminutione.
A
solo
autem
suo
compari,
subter
jugum
trahitur,
at¬
que
permutatur.
Sensus
nempe
quidam
rebus
singulis
inesse
hinc
apparet,
quo
mediante,
circa
diversa
obiecta,
sese
aliter
atque
aliter
movent,
&
explicant:
non
autem,
quod
periodus
motuum,
&
expli¬
cationum
istarum,
varietasque
agentium,
proinde
reactioni
patientium,
sit
tribu¬
enda.
Perinde
nimirum,
dum
tepor
exter¬
nus,
ova
ad
pullum
perducens:
neutrum
enim
repatitur
reciprocè.
Neque
enim
spiritus
vitalis
in
ovo,
quicquam
à
tepo¬
re,
ut
neque
à
spiritu
vitali
ovi,
ullatenus
repatitur
tepor
ille.
Huc
facit,
quod
ante
probavi.
Nempe
alterantia
non
agere
per
contrarietatem.
Non
ergo
patientia,
se
defendendo,
pugnant;
nec
reagunt,
per
contrarietatem.
(12)
Falsum
est
quoque
axio¬
ma,
Quod
omne
agens
agat
necessariò
in
instanti:
quodque
ejus
actio
retardetur
duntaxat,
per
resistentiam
&
reactionem
patientis.
Quoniam
seminibus
singulis,
essentialiter
inclusa
est
durationum
&
dispositionum
sua
atque
certa
periodus.
(13)
Fluxit
enim
falsitas
illius
axiomatis,
quod
Scholae,
per
Aristotelem
delusae,
ignem
putarint
comparandum
caeteris
a¬
gentibus:
quem
cum
cernerent
alicubi
ferè
momentaneum;
idem
credidere,
ad
alia
agentia,
pariter
retorquendum.
Cu¬
ius
occasione,
nunc
de
agentibus
anoma¬
lis
&
heteroclitis
dicendum.
(14)
Manifestum
est
imprimis,
Ignem
nil
prorsus
pati,
aut
tolerare,
per
reactionem
cremabilis
obie¬
cti.
Pusillus
enim
ignis
alioqui
sufficeret
cremen¬