855
REGIMENS. 335
cremando toti universo, si cremabilis es¬
set. Quod non fieret, si res cremabilis vel
tantillum reageret. Equidem nil patitur
amnis, si eidem baculus innataverit, &
minus adhuc patitur ignis, si Saguntum
cremet, vel accendatur pulvis pyrius. In
natura quoque nullum seminale initium
patitur à materia, in quam operatur. Quia
eandem disponit absque reactione, pro ut
in negatis contrariis incepit elucescere.
Porrò ut magis cernatur falsitas praefat
axiomatis, nota quod semina singula
suas habeant periodos, stataque à creato
re momenta, quibus cursum ad maturita¬
tem provehant. Cuniculi enim, canes
volucres, homines, equi, elephanti statu¬
tis terminis suos intus foetus fovent, per¬
ficiunt, & pariunt. Non quidem, quod se
minalis materia in homine crudior, frigi¬
dior, rebelliorque sit, semine felis. Ast
Deus terminos singulorum, pro sui bene¬
placito disposuit, cujus rationem inquire¬
re, non est judicii humani. Si enim dispo¬
sitio materiae seminalis diuturnioris sit
operae, id non ob ejus renitentiam, vel ro¬
bur reluctans, ut neque ex agentis debi¬
litate, lassatione, feriis, aut passionum per¬
turbatione provenit. Siquidem omne
agens in natura, operatur absque labore
& passione; Ideoque & sine cessatione,
requic, intermittentia, & molestia. Cum
nimirum fiant singula ob fermenti com¬
municationem, & determinationem de¬
stinationis. Purè namque operantur sin¬
gula per reflexionem suae destinationis
ad destinantem voluntatem sui creato¬
ris. (6) Sic nempe Christianis philosophan¬
dum erat. In motu autem locali, viribus
motricibus, adeoque & in exercitio
Matheseos, axiomata Aristotelis inser¬
viunt quidem, quae violento Scholae im¬
perio, atque importunè, in naturam in
troduxere. Nam si lignum madidum
non tam obedienter comburatur, atque
siccum. Id proin non fit ligni reactione,
aut cum passione ignis. Non enim etsi
lignum cessaret ab omni combustione,
propterea ignis plus à ligno pateretur,
quam ab auro non cremabili. Imò si in
ligno madido, ut tali, esset quaedam re¬
nitentia operativa, scilicet reactionis:
certè aqua quoque diutius, & fortius re¬
sisteret igni, quàm resina ligni, vel car¬
bonis. At consequens est falsum. Nam
aqua citissimè, atque omnium prima
evolat è ligno madido, Antequam ignis
resinam ligni accendat. Tarditas itaque
in ligno madido, non arguit materiae re¬
actionem, vel robur patientis ligni. Sed
ignis suas sequitur destinationum le¬
ges, quibus volatiliora primum, ac dein¬
ex ordine, minus fugacia separat. Sic
enim etsi ignis subdatur resinae madi¬
dae, quae per se alioquin eodem igne mox
flagravisset; attamen propter praedictas
leges patienter exspectat ignis torturam,
& aquae illius discessum, ferrum quoque,
positum inter stipulam & ignem, impe¬
dit quidem conflagrationem stipulae. (18) At
non proin ulla est ferri reactio in ignem,
aut passio ignis à ferro. Quod sanè non
sat fuit à Scholis indagatum. Nam quan¬
quam haec illarum axiomata locum ha¬
bent in actionibus corporalibus, quibus
agens, de necessitate, fovet, & tangit
suum obiectum, atque hactenus suam
eidem inspirat vim: Attamen id pror¬
sus est impertinens in Agentibus, quae
in supposita, loco eminus seposita, agunt.
Siquidem praeter coelorum actiones (quae
influentia, irradiatione, & motu ferun¬
tur citra attactum agentis: sed solo Blas
virtutum suarum, dispergunt seminaria)
sublunaria non sunt propriè Blas priva¬
ta. (19) Quippè odores fermentales, maxi¬
mè activos, atque seminales effectus pro¬
ducunt, & obiectum sui suffitu, in natu¬
ra transmutant, atque trahunt post se
in clientelam. Pariter & concurrit in na¬
turam actio radialis: Vngula enim Al¬
cis sic tactu suo, cor & caput à casu prae¬
servare dicitur. Non tamen in digito se¬
des mali, ut neque iter de termino ad
terminum. Nec ungula, ideo robore mi¬
nuitur
Vu