350[sic]
TRACTATUS
ne.
Ne
tamen
videar
ut
exlex,
gratis
ca¬
lamum
in
mentem
ante
morborum
ex¬
plicationem
torsisse,
dicam
quae
me
ad
hoc
moverint.
Inprimis
namque
(etiam
pro¬
consideratione
physica)
meditatus
sum,
quod
mens
sit
naturae
humanae
apex,
&
constitutae
humanitatis
perfectio:
quod¬
que
ideo
esset
decentius,
suam
cognosce¬
re
animam,
id
est,
semetipsum
ex
anima,
quam
inquirere
rapsodia
proprietatum
corporearum,
harumque
è
notione,
co¬
gnoscere
velle
ipsam
mentem.
Siquidem
est
mihi
visum,
quod
semel
cognita
te¬
nuiter
saltem
anima,
reliqua
inferiora,
&
substituta
pedibus
nostris,
adiiciantur
no¬
bis.
Nulloque
quasi
negotio,
aut
labore
saltem
sobrio,
comprehendantur,
quae
an¬
tea
ad
singulos
passus,
de
vero,
licito,
simi¬
li,
iusto,
proportionato,
agente,
passione,
prioritate,
appropriato,
mutatione,
vel
al¬
teritate,
suspiciones
suscitabant,
vel
de¬
sperationem
movebant,
vel
tandem
ni¬
mio
consensu
in
fallaciam,
clausis
oculis
ducebant
suos
sequaces.
(2)
Unde
deterre¬
bantur
ab
indagandi
labore,
non
tam
per
ignaviam,
quàm
per
metum
suspensi
pro¬
gressus:
ideoque
januae
sciendi
clau¬
suram
ad
ulteriora
obserabant.
Clarum
enim
atque
indubium
est,
quod
homo
nequeat
seipsum
cognoscere,
nisi
prius
animae
cognitionem
hauserit.
Quippe
si¬
ne
anima,
est
homo
merum
velut
cada¬
ver.
Itaque
&
ipsamet
cognitio
animae,
ut
timorem
Dei,
in
anima
sigillat:
ita
&
Sa¬
pientiae
initium
adducit.
(3)
Si
ergo
initium
Sapientiae,
à
cognitione
animae
suscite¬
tur,
non
est
tradenda
animae
aliqualis
do¬
ctrina,
pro
Physices
epilogo,
pro
more
o¬
lim
servato.
Nam
falsum
est,
quod
rerum
caducarum
cognitio,
facilitet
nobis
men¬
tis
nostrae
intelligentiam.
Quin
potius
sciant
experti,
quod
mentis
cognitio,
etsi
procul
abscesserit
à
conceptu
corporum
sublunarium:
attamen
se
extollat,
quo¬
ties
sese
applicuerit
ad
scientias
huma¬
nas,
vel
artes
quaslibet.
Nam
qui
semel,
ac
obiter
tantum,
expertus
fuit
animae
in¬
troversionem,
sive
extalin,
novit
postmo¬
dum,
ad
quae
animam
suam
adposuerit
cum
desiderio.
Non
contra.
Quoniam
etsi
quis
multarum
rerum
nactus
sit
scien¬
tiam:
non
tamen
proinde
aptus
erit
in¬
troversionibus
mentis.
Itaque
cum
pace
cunctorum
ante
me,
dico,
meditorque
planè
necessarium,
quod
homo
primum
cognoscat
seipsum,
exin
discat
timorem
Domini,
qui
illum
ad
veram
sapientiam
eriget,
ad
quam
cognitio
caducarum
re¬
rum
harumque
defectuum
adiicietur,
tan¬
quam
consequens
ad
praemissas,
vel
tan¬
quam
adiacens
ad
principale.
(4)
Praedeces¬
sores,
post
rerum
quidditates,
respexe¬
runt
tum
prius
in
animam
praepostero
modo,
ob
duas
praesertim
rationes.
Qua¬
rum
prior
est,
quod
animae
cognitio
ipsis
visa
sit
longe
difficilior,
quàm
aliarum
re¬
rum
quarumcunque.
Altera.
Quod
men¬
tis
cognitio
sperari
atque
haberi
posset,
ab
indagine
rerum
externarum,
proprie¬
tatumque
corporalium
examen.
Sed
ta¬
metsi
horum
prius
sit
verum:
alterum
ta¬
men
nullatenus
esse
potest.
Nam
si
animae
cognitio
sit
entis
abstracti,
&
spiritualis:
saltem
ea
nequit
ulla
rerum
corporalium
speculatione,
in
nos
traduci.
Quippe
so¬
lus
Deus,
immediatus
faber,
&
Princeps
mentis,
ac
vitae
vita
ipsa.
Ergo
aliunde
cognitio
nostri
sperari
nequit,
quàm
à
suo
fonte,
&
Rectore.
Siquidem
cognitio
abstractorum
spirituum,
toto
distat
coelo,
à
caducorum
speculatione:
cum
non
par¬
ticipent
in
ullo
principiorum,
aut
proprie¬
tatum
communi
symbolo.
Igitur
corpo¬
rum
quidditas
nequicquam
scientiae
vel
luminis
continet,
ut
anima
seipsam
agno¬
scat,
aut
intueatur,
nisi
per
abnegationem,
quae
cognitionis
quaedam
est
desperatio
&
proscriptio.
Vndè
quoque
nullum
sibi
lumen
acquirit
desursum,
vel
è
contra
sui,
vel
etiam
tanquam
è
chalybe
&
silice,
sibi
lumen
intelligentiae
excutit.
Eo
quod
modus
cognitionis
animae
sit
mendican¬
dus
à
Patre
luminum,
nec
aliundè.
Quia
divinae
voluntatis
beneplacitum
fuit,
quod