855
360 NEXUS SENSITIVAE
fundo, & fabrica sive de creatione idea¬
rum entitate, veritate, aut quidditate
aliquid cogitaverit: sed potius hujus¬
modi doctrinam, velut anomalam
ignotam, atque desperatam, solaque
admiratione in fumum tenebricosum
sublatam, à tergo suspenderunt, nec
amplius retro ut neque introspexe¬
re. (6) Primum enim meos errores putan¬
do commissos; detegam; ac circum¬
stantias narrabo, quae me quandoque
fefellere. Sciebam enim inprimis ex
fide, esse nobis Mentem immortalem,
excedentem ideo quaslibet naturae po¬
testates. Quippe quae à DEO imme¬
diate Adamo inspirata fuit: eadem quo¬
que hodie foetui ab eodem Principo
vitae inspiratur. Utpote in qua Regnum
DEI sedem suam ex beneplacito sta¬
bilivit, & hactenus "illuminat omnem ho¬
minem venientem in hunc mundum", suis¬
que Deitatis charismatibus locupletavit,
praesentiaque sui, cacodaemonem exclu¬
sit. Pro qua nimirum Mente, mori di¬
gnatus est: non autem pro Angelo
lapso. Sciebam secundo, ex naturae co¬
gnitione, Bruta habere animas, plus
minusve prudentes, & sagaces: cadu¬
cas tamen omnes, atque in nihilum
properantes: easque perire, non secus
atque flatum. Lumen candelae extin¬
guitur, & in nihilum abit. Ideoque bel¬
luarum animas, non esse proprii nomi¬
nis substantias spirituales: sed lumina
tantum viventia vitalia animantatorum.
Quae attamen à solo Deo Patre crean¬
tur, dispensanturque iuxta exigentiam
seminalium dispositionum. Sciebam ter¬
tio, quod omnis anima caduca atque
sensitiva, à seminibus occasionaliter &
dispositivè tantum emanaret: Ideoque
nil similitudinis aut unitatis sortiretur
cum Mente humana. Nam etsi à Deo
creatae ambae: non secus tamen dirime¬
rentur ambae, quàm sicut ens cadu¬
cum, ab immortali deinceps. Vel sicut
lumen per exsufflationem interiturum,
à substantia quae esset Deitatis lucens
imago. Sciebam quarto, Quod in se¬
mine humano subessent dispositiones,
& spes, ad ejusmodi animam caducam:
non minus quàm in semine canino, ad
viventem catulum. Sciebam quinto, A¬
nimam sensitivam (prout de vita lon¬
ga, tractatu de introitu mortis in natu¬
ram humanam probavi :) in nobis subor¬
tam à peccato, atque permanere natu¬
raliter deinceps, per successivam sexuum
copulam: nec Mentem immortalem à
natura, homine, ullisve mediis natura¬
libus fieri posse. (7) 1. Eo quod esset sub¬
stantia. 2. Quodque esset permanens,
ideoque 3. Quod ab ente perituro ne¬
quaquam fieri posset. 4. Quod Mens
idcrco è nihilo ficri debeat, per modum
omnium substantiarum, absque auxilio
naturae cooperantis. 5. Quodque pro¬
pterea sensitiva, ante peccatum non fue¬
rit in nobis, ut neque necessaria. (8) Scie¬
bam denique Sexto, Quod à transgres¬
sione deinceps, Mens esset alligata ani¬
mae sensitivae. Eo quod in corpore,
morti obnoxio, nil esset Menti propin¬
quius, magísque affine in quo sederet.
Quodque ea propter in lucido illo, vi¬
talique initio, ceu diversorio sese demer¬
sisset Mens, divinitusque annexa fuisset
usque in vitae periodum. Contuitus enim
sum ideo tot Amentias, fallacias, defe¬
ctus, errores, hominumque perfidias, imo¬
& cunctas insanias, quae omnem penitus
Mentis usum denegarent, ejusque tota¬
lem absentiam potius, quam praesentiam
suspicari facerent. Cognovi septimo,
Animam mortalem à lapsu deinceps, ita
Mentem suo obtenebrare hospitio, eam¬
que cooperire desidem, atque velut sopo¬
rantem detinere: ut nedum actiones re¬
geret corporales: sed ita plerumque ipsam
Mentis praesentiam obfuscaret, ut nil pror¬
sus expedite hac vita, quasi non amplius
sui iuris esset, agere queat. "Lex enim est
in membris nostris, repugnans legi Mentis no¬
strae." Tandem controversam inquietudi¬
nem