855
ET MENTIS. 361
nem subnatam sensi: quae libertatem ac
gravamen peccandi nitebatur excusare.
(10) Nam utcunque Mens vitalem continuo
radium (utpote quae nunquam feriatur,
lassatur, dormitve) de se spiret, in sui
vicariam sensitivam: nihilominus vide¬
debatur suis adeo facultatibus serva ani¬
mae caducae, quod impotens sit suo in¬
tellectu liberè frui: sed insanum sen¬
sitivae lubitum concedere. Quapropter
facile morborum squalloribus seductus,
pronus descendi, quod cernerem ser¬
pentes, atque simplicia quaedam, imò
etiam domestica nobis excrementa, al¬
terare omnimodo usum Mentis: Pote¬
states verò harumque functiones, pror¬
sus conculcatas, & amentes, evadere,
fierique bestiis longè calamitosiores, nos
in tanta majestate, sub imagine divi¬
nitatis constitutos. Incitabar enim ad
hoc, Quod non videretur aequitati, aut
possibilitati conveniens: Ens aliquod
virulentum, caducum, & Mentis im¬
mortalitati impar, calcitrare posse ima¬
ginem Dei: ut omne ius atque praero¬
gativam, pro lubitu rabientis canis, a¬
mitteret: essetque infimi potestas, di¬
latata super excellentiam entis, dein¬
ceps duratione infiniti: Videbatur nam¬
que debere esse impassibile à caduco:
quicquid per se esset immortale. Quin¬
imo Mens Prudentis obsidetur plerum¬
que à stultitia: quod quilibet ferè suo
laboret vertiginis puncto. Irretitur nam¬
que quicunque amat, quod non est
amabile, & qui inter amabilia non ser¬
vat proportionem adaequationis: iam
in hoc adspicit plausibilia, ut placida,
cum affectu dementiae. Sic enim Eva¬
aspexit pomum, ut pulchrum, ideoque
ut placidum. "Statim tulit illud & com¬
edit." (11) Idque tam est solitum, ut Sacra
dicant, "Stultorum infinitum esse numerum."
In has enim errorum fallacias praeceps
ivi, quod adhuc nescirem, quae esset
combinationis Mentis, & animae sen¬
siti vae necessitudo, atque vinculum.
Enimvero, quia Mens connexa erat jam
animae mortali, stabat huic, jure hospi¬
tii, alligata. Adeo, quod etsi Mens
ex se esset impassibilis: attamen quia,
conjugali unitatis vinculo, atque toro,
ambae simul erant combinatae: sic ut ani¬
ma mortalis, Mentis immortalis sola
frueretur vita: necessum fuit penitus,
quod quoties anima immortalis pate¬
retur quicquam à rebus caducis, noxiis
aut sibi hostilibus: idipsum conjugii pa¬
rilitate, unitate conjugali, & sociali
hospitalitatis jure, ipsa quoque Mens
etsi immortalis, consecutivè quoque pa¬
teretur. Non quidem quod propterea
caduca, vim sortirentur super ens im¬
mortale, sibi supereminens, & fori alie¬
ni: Sed voluit Deus sic mentem pati,
quatenus hospitii incommoditatibus im¬
peditam, suae amplitudinis libertate or¬
baretur, auscultaretque angustiis, at¬
que anxietatibus sui domicili. Etenim
vita immortalis Mentis communicatur
animae caducae, sedi, atque hospitio.
Quae vita tamen, (ut alioquin omne
recipiens per modum, & capacitatem
recipientis, recipitur) caduca fit in con¬
nexo, sive in lumine caduco. Quaeque
ideo & à caducis conculcari potest,
ut penitus vita exsuffletur. Ac tum
Mens suo privata hospitio, non quidem
extinguitur, vel annihilatur: sed rece¬
dere cogitur, propter disligationem &
annihilationem syndesmi. Quicquid er¬
go Mens subter vitam pati videtur,
sospes quidem ipsa manet: at non liberè
sua munia exercet: quia sensatio est in
medio vinculi. (12) Siquidem constans consi¬
deravi lumen Solis, maritatum splendori
nitedulae: sic ut ex utroque unicum mi¬
caret. Ambo enim connexionis lumi¬
na, in nobis, non esse quidem lucentia lu¬
mina: sed viventia ac planè vitalia. Vnum
nimirum coeleste, ac constans: alterum
verò vermiculare. Tum denique finxi,
Nitedulae lumen maculatum, seu tinctum.
Sive enim id proprio contingeret errore:
sive
Zz 2