855
372 ASTHMA
in Splene residuum faciens, suas quan¬
doque syncopes suscitans. In tam tene¬
ra valetudine, & Pulmonis consterna¬
tione, quae somno deficiente, cogitatio¬
num laborem non fert, quin stertoria
phlegmata fabricet; elucescit enim, quod
aliàs dixi: Pulmonem esse in homine
membrum primò moriens, magisque in
hoc viro, ab adolescentia sputoso. Quid
si pulmo, mille poris, aërem in thoracem
spiret, & 50 eorundem sint obstipati,
indè verò, nonne frigidis stationibus
occasionaliter succrescent exscreationes:
(53) Ast saltem non solvitur dubium, cur ce¬
leri passu, per declive, aut in plano de¬
ambulans, non aeque atque lento gradu
scandendo, anhelet. Curvè tùm sibi
cor palpitet? Scholae enim causam ad¬
didere promtam. Quod nempè motus
omnis, sui natura, suscitet fuligines, gra¬
vioremque motum proinde comiten¬
tur plures fuligines: quibus exploden¬
dis, citatior anhelitus requiritur. Sed
nil dicunt. Siquidem praeter suppositio¬
nem falsi, adhuc idem quod ante, du¬
bium superest. Nimirum, cur celer mo¬
tus in plano, celeriorque cum totius
corporis succussione in descensu, non
tantundem fuliginum suscitet, quam tar¬
dus motus scandendo plateam sensim
acclivem? Nam molestia tardi adscen¬
sus, non est viscerum, aut pulmonis:
sed tibiarum. Fientnè ergò in musculis
crurum copiosae istae fuligines, quae tho¬
racem lacessant ad anhelandum, & cor¬
ad palpitandum? Repetentque fuligines
viam, ab superficie ad centrum, quas
natura per poros mallet expellere, quàm
intro revocare? Dein explicent, quid
ethymo fuliginum subaudiant. Illorum
enim Aristoteles duas tantum recen¬
set: humidam scilicet, quam vocat hali¬
tum aqueum: & siccam sive oleosam,
quàm nuncupat exhalationem. Chymia
quoque tertiam addit, Peripateticis igno¬
tam. (54) Dum ipsum corpus, à connexis
fumotenus ascendit, & vasorum spondis
se affigit; Sublimatum dicitur. Sic sulfur,
arsenicum; camphora, mercurius, marca¬
site, zinetum, sal armoniacum, etc. suas
dant aporrhoeas, à pristino corpore indi¬
stinctas. Ego demum quartam fuliginem
adiunxi. Dum scilicet corpus solidum,
vi fermenti, disponitur in flatum, sive
Gas sylvestre. Verùm cum Peripatetici
tantùm agnoverint duas priores, Scholae
Galenicae quoque, fuliginum nomine u¬
tramque indistinctim intellexerunt. Sed
inprimis, non posse sumi vapores aquo¬
sos, vel hinc colligo. Quod nempe tum
sudores aestate copiosius effluentes, etiam
quieto corpore, necessariò plus hunc Asth¬
maticum angerent, vel quam ascensus sur¬
sum frigidiore aura. Quod falsum est.
Quod si igitur sub fuligine, exhalationem
intelligant: Certum est inprimis, eas non
suscitari, nisi prius defecerint aquosae. Id
cum in vivis non sic fiat; necessario quoque
ob defectum fuliginis, Scholae seipsas non
intelligunt, in praefata illarum ratione, ut
neque in altera pulsuum columna, cap.
Blas pulsuum, demonstrata. Nec tandem
fuliginum nomine intelligi utramque si¬
mul aporrhoeam, Patet. Nam si pari gra¬
du caloris, nequeant pariter sicca cum hu¬
midis scandere, aut separari, à suis totis
integralibus, sequitur; fuligines in causam
assignatas, non dari, neque esse. Sed age¬
dum, supponantur fuligines impossibi¬
les, & anonymae, quas volunt insensili
transpiratione è nobis exspirare, non¬
dum tamen examinatas, an subter va¬
porum, an verò exhalationum classes mi¬
litent. Quia ignorarunt Scholae, sangui¬
nem totum, in nobis difflari, alia lon¬
ge ope quàm caloris. (55) At saltem per regu¬
lam salsi, examinemus, ubinam istae fuli¬
gines suppositae excitentur per ascensum
sursum, ac moderatum, quae alias in
celeriori gressu, quiescunt. An enim in
ipso pulmone? adeò ut hunc stimulent
ad difflandi necessitates? At pulmo nun¬
quam movetur, sive crura ascendant; si¬
ve descendant. Supponiturque pulmo
alio¬