376
ASTHMA
aliquod
phlegma
obstruens,
in
ipso
visce¬
re,
vel
alicujus
frigoris,
alterius
vè
iniu¬
riae
impressum
stigma,
undè
plures
mu¬
cilagines
procreet,
propriumque
sui
ali¬
mentum
corrumpat:
saepe
etiam
non
tam
visceris
malo,
quàm
custodis
errantis
de¬
bilitate,
suscitantur
ejusmodi
mucilagi¬
nes.
(63)
Quanquam
hoc
vitii
genus,
potius
tussim
quàm
Asthma
pariat,
facilè
tamen
coincidunt,
in
Pulmonis
inaequale
robur,
&
obstructionem
ejus.
Succumbit
facilè
debilis
custos,
ad
oblata
quaelibet
ad
ver¬
sa.
Qualia
sunt
fumi,
&
Gas
mineralium,
metallorum,
aquarumque
Chymicarum
fortium,
quae
scilicet
ipsam
visceris
pote¬
statem
sic
laedunt,
ut
de
caetero
non
ces¬
set,
parere
continua
phlegmata,
ex
pro¬
priis
alimentis.
Quorum
praesentia
cogit,
ejusmodi
artifices
luctari
cum
perpetuo
Asthmate,
tussi,
&
exscreatione.
Est
deni¬
que
Asthma
partim
siccum,
partimque
humidum,
quod
scilicet,
propter
suscepta
Endemica,
tenui
sorbitione
hausta,
tene¬
rum
pulmonem
affectat.
Idque
non
nisi
oblatis
quibusdam
endemicis
injuriis,
aut
alias,
vitae
sub
inordinatione
emergit,
&
exasperatur.
Tandem
Scirrhus,
Hy¬
drops,
etc.
etsi
affectus
anhelosos
pari¬
ant,
tamen
cum
graventur
alieno
ponde¬
re,
non
sunt
Asthmata.
Icterus
verò,
pro¬
prio
veneno
Asthma
siccum
profert.
(64)
Po¬
stremò,
remedia
Asthmati
debentur
sic¬
co,
quae
Epilepsiae
inveteratae.
Magna
au¬
tem
confortativa,
&
restaurativa
tam
re¬
spectu
Pulmonis,
quàm
custodis,
requi¬
runtur
pro
Asthmate
humido.
(65)
Nunc
de
tussi
meas
observationes
ad¬
dam,
ob
Asthmatis
propinquitatem,
&
Catarrhi
crudelitates.
Soleo
namque
faci¬
lè
corripi
gravedine,
sive
Corizza,
quod
caput
mihi
sit
distillationum
injuriis
de¬
bilitatum,
roburque
inaequale
patiatur.
Corizzam
autem
deprehendi,
quoties
custos
errans,
muccum
circa,
vel
intra
os
Ethmoides,
sive
spongiosum,
impegisset.
Oborta
ergo
Corizza,
si
eodem
vespere,
sternutatorium
ex
helleboro
nigro,
&
sac¬
charo
aequalibus,
inspiravero,
sequenti
plerumque
manè
melius
habeo.
Sin
au¬
tem
inveteratae
Corizzae
id
fecero:
non
ita
facile
cedit.
Imò
profeci
tantum
illo
sternutatorio,
quod
innocuè
nunc
vesper¬
tinam
auram
tollerem,
quocirca
nec
fru¬
stra
à
Poetis
indiget
helleboro
fatuus.
Nam
etsi
vomitiva
sint
plurima:
attamen
helleborus
videatur
capiti
peculiariter
prodesse.
Muccus
ergo,
initio,
instar
aquae
salsae,
per
nares
&
fauces,
eodem
latere
(si
non
utrimque)
stillat,
quo
os
spongiae
ob¬
sessum
est:
fauces
verò
insuetum
muccum
aegrè
ferentes,
solent
inde
cum
adiacenti¬
bus,
mox
phlogosi
rubere,
&
tumefieri.
(66)
Deinde,
muccus
crascescit,
&
flavescit:
quasi
is,
qui
ossi
spongioso
est
infarctus,
fermenti
vice,
deciduum
continuo
infi¬
ciat.
Custos
errans
nimirum,
sentiens
im¬
pactum
hostem;
Primo
conatur
illum,
te¬
nui
mucco
eluere:
De
tussi
dicturus,
de
Corizza
incepi,
quod
haec,
si
sit
valida,
tussim
proritet,
&
praecedat:
Idque
sic
perpetuum
observavi.
Primis
itaque
die¬
bus
Corizzae,
tussicula
quaedam
sicca,
cum
asperae
arteriae
prurigine,
infestat,
quandoque
raucedinem
facit:
at
non
ra¬
rò
solam
titillationem
in
larynge,
uno
aut
altero
digito
subter
mentum.
Si
sit
reme¬
dii
incuria,
flavus
muccus,
tenax,
&
multus
emungitur,
imo
&
facili
tussi
extunditur.
Spes
inde
fuit,
brevi,
affectum,
sua
sponte,
solutum
iri.
Crescit
negligentia,
instat¬
que
externa
iniuria.
Interim
canalis
ad
organum
olfactus,
sive
os
spongiosum,
to¬
tùm
alieno
hospite
obturatur.
Inde
muc¬
cus
flavus
copiosus,
&
glutinosus,
per
na¬
res,
alioqui
sat
patulas,
effunditur.
Mox
dein
muccus
similis
per
tussim
explodi¬
tur.
Hunc
autem
in
Pulmone
generari,
non
autem
de
capite
stillare
in
asperam
arteriam,
iam
de
Catarrhis
convici:
(67)
Et
addo;
quod
quantumvis
per
tussim,
to¬
tum
quicquid
intra
laryngem,
ejusque
vi¬
ciniores
ramos,
detinetur,
manè
sit
eie¬
ctum:
sitque
liber
dein
anhelitus,
imò
at¬
tentus,
è
regione
speculi,
pluries
suppres¬
xz