378
ASTHMA
Quod
autem
remedia
attinet.
Sopo¬
rifera
inprimis,
tussim
&
Coryzzam
sub¬
levant,
quatenus
utramque
symptoma¬
ticam
affectionem
sedant.
Tussimque
su¬
pero
remediis,
quibus
Pleuritidem.
Sunt
&
aliae
denique
tusses,
nequaquam
à
Co¬
ryzza
oriundae:
sed
à
Pleuritide
à
dele¬
teria
aëris,
etiam
summi
frigoris
intem¬
pestiva
impressione,
quatenus
pulmo
in
sui
vegetatione
offenditur,
non
secus
at¬
que
prae
foribus
Custos
errans.
Excre¬
mentum
autem,
quod
iusto
diutius
circa
extremitates
asperae
arteriae
restagnave¬
rit,
induratur,
&
difficilem
porrò
anhe¬
litum
praebet.
Pulmoque
hujus
hospitis
pertaesus,
dat
indicia
sui
taedii,
per
screa¬
tum
vitiati
excrementi.
Idque
si
non
per
tusses
profligatur,
vel
intus,
in
vomicam,
atque
tabem
definit.
Vita
autem
seden¬
taria
hoc
malum
saepè
attulit.
Quocirca
suasi
semper
exercitia
anhelitum
citantia,
quibus
excrementa
expectorentur,
&
restagnatio,
vi
aëris,
impediatur.
Non
sanè
alias
quàm
Maris
portus,
à
retrò
fluentes
aquas,
postulant,
arenam
inde
cluentes.
Nam
alioqui
sorde
subsistente,
non
potest
non
pulmo
laesionem
vegeta¬
tionis
sustinere,
parere
sputa
multa,
at¬
que
diversa,
iuxta
indolem
susceptae
la¬
bis.
Tusses
ejusmodi
adhaerentem
sor¬
dem,
ac
peregrinam
habent,
aliamquo
successivè
progiguunt.
Quae
deinde
in
spirandi
angustias
Asthmata,
vasorum
exesiones,
&
parenchymatis
visceris,
fi¬
niunt.
Plerique
horum
defectuum,
quia
vitalis
roboris
in
viscere
debilitatem
te¬
stantur,
difficulter
restaurantur:
minus¬
que
in
senio.
Asthma
vero
inde
natum
tot
cataractas
aëris
clausas
habet,
quot
oscula
respirationi
dicata.
Haecque
est
graduum
differentia,
in
majore
atquo
minore
respirandi
angustia.
Sordes
vero
sive
sputa,
quae
his
prodeunt
affectibus,
non
tam
causae
originales
tussis
sunt,
quam
producti
rationem
habent,
ad
no¬
vas
continuo
tusses.
Succrescunt
enim
semper
sibi
de
novo,
eò
quod
exosus
in¬
tus
hospes
non
cesset
novas
suscitare
sor¬
des
ex
ultima
digestionum.
(69)
Tanta
nimi¬
rum
hujus
visceris
supinitas,
&
externo¬
rum,
in
Custodem
errantem,
imperium.
Remedia
autem,
tam
quae
epilepsiam
Pul¬
monis,
sive
Asthma
siccum,
quàm
quae
humidum
sanent,
debent
esse
renovativa,
&
ad
generis
amplitudinem
assurgere.
Quippè
quae
restaurationem
debilitatis
contractae,
continere
debent.
Haec
nem¬
pe
sunt
Arcana,
Paracelsi
majora,
de
qui¬
bus
alibi.
Itemque
quae
synpatheticè
mor¬
bum
omnem
superant.
Arcana
namque
per
omnimodam
depurationem,
morbos
quoslibet
tollunt:
At
cum
non
infundant
novum
robur
parti
vitiatae,
ut
neque
ma¬
lam
impressionem
spiritus
insiti
tollant:
certè
non
nisi
per
synpathetica,
robur
per¬
ditum
quadantenus
est
restaurandum.
Ut
autem
fructus
aliquis
ex
praedictis
de¬
cerpatur,
Exemplum
unum
ex
ordinariis
atque
domesticis
referam.
(70)
Senex
quidam
stertebat
mirum
in
modum;
adeò
gur¬
gulione
canere
nunc,
nunc
quoque
ster¬
tere
videbatur,
quod
non
rarò
tota
nocte
erectus,
ac
sedendo
dormire
cogeretur,
minusque
murmuris,
&
parciorum
phle¬
gmatum,
ederet
sedens,
quam
jacens.
Medentes
illum
ideo
iusculis
consum¬
matis,
fortiori
copiosiorique
alimento
reficiebant,
ne
multa
exscreatione
defi¬
ceret,
aut
Phthisin,
quam
minari
dice¬
bant,
pateretur.
Melius
subter
ieiunia
tamen
ac
sub
quadragesima
sensit,
quam
mox
à
Paschate.
Medentes
autem
nunc
boream,
tum
vero
pluviam
accusabant:
at
non
alimenta
enchyma
&
potentiora.
(71)
Ego
vero
occasionaliter
invisi
virum,
cumque
singula
penes
me
serio
computa¬
rem,
ostendi
statim
generationem
istam
phlegmatum,
habere
domesticam
sibi
causam
in
pulmone;
non
autem,
quod
superne
in
pulmonem
delaberetur,
aut
quod
pulmo
deuteropathia
langueret.
Quin
etiam,
ut
generatio
phlegmatis
in
ipso
fiebat
pulmone:
ita
quoque
copia,
sire
abundantia
ejus,
non
prodibat
ex
augmento